Adhyaya 173: Account of Gokarṇa’s Śuka-Satra, Temple Consecration, and the Resulting Merit
Gokarṇa-śuka-satra-pratiṣṭhā-phala-kathana
Ritual-Manual (Tīrtha-Māhātmya and Dāna-Śrāddha Praxis)
வராகர் ப்ருதிவியிடம் கோகர்ணனின் புனித குடியேற்றத்திற்குப் பிந்தைய நிகழ்வுகளை உரைக்கிறார். கோகர்ணன் சுகனை, அவன் பெற்றோரை, தர்மநெறி கொண்ட இல்லறத்தாரைச் சத்கரித்து, மதுராவில் பொதுப் பூஜை மற்றும் விழாக்களை நடத்துகிறான். ஒழுங்கான விருந்தோம்பல் (சத்காரம்), பொதுத் தர்மப் பாதுகாப்பு, தடையற்ற பெரிய யாகம், பிராமணர்களுக்கு இடையறாத அன்னதானம் ஆகியவை வலியுறுத்தப்படுகின்றன. சுகன் பெயரால் ‘சுகேஸ்வர’ எனும் பெரிய சிவாலயத்தைப் பிரதிஷ்டை செய்து, பிராமணர்களுக்குப் பெரும் சத்ர‑விருந்தை நடத்துகிறான்; அது ‘சுக‑சத்ரம்’ எனப் புகழ்பெறுகிறது. தீர்த்தஸ்நானம், ஸ்ராத்தம், பொன்‑கோ தானம், சமூக வழிபாடு ஆகியவை உலக நலனையும், சுகனுக்கும் (ஒரு சபர தம்பதிக்கும்) பரலோக உயர்வும் முக்தியும் தரும் எனப் பலன் கூறப்படுகிறது।
Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 173
Verse 1
श्रीवराह उवाच ॥ तत्र स्थित्वा यथान्यायं गोकरणः सर्वमङ्गलम् ॥ शुकं च मातापितरौ साधुभार्याचतुष्टयम्
ஸ்ரீவராஹர் கூறினார்—அங்கே முறையோடு தங்கி, எல்லா மங்களங்களின் வடிவமான கோகர்ணன், சுகரை, தன் தாய் தந்தையரை, மேலும் நான்கு சாத்வி மனைவியரின் குழுவையும் உரிய முறையில் மதித்தான்।
Verse 2
सम्मान्य पूजयामास यथाविभवशक्तितः ॥ मथुरावासिभिर्लोकैरुद्यानं कारयंस्तदा
அவன் தன் இயல்பான வளத்திற்கேற்ப அனைவரையும் மதித்து வழிபட்டான்; அப்போது மதுராவாசி மக்களுடன் சேர்ந்து ஒரு தோட்டத்தை அமைக்கச் செய்தான்।
Verse 3
स्वयं च कृतवांस्तत्र अविघ्नस्य महामखम् ॥ भक्ष्यभोज्ये ब्राह्मणेभ्यो ददौ दानानि नित्यशः
அவன் தானே அங்கே தடையின்மைக்காக ஒரு மஹாயாகத்தைச் செய்தான்; மேலும் பிராமணர்களுக்கு தினந்தோறும் உண்ணத்தக்க உணவுகளையும் உணவுப் பங்குகளையும் தானமாக வழங்கினான்।
Verse 4
गीतवादित्रमाङ्गल्यं पुत्रवृद्धौ यथोचितम् ॥ तत्सर्वं कृतवाँल्लोको गोकरणस्य महात्मनः
மகன் பெருக்கமும் செழிப்பும் உண்டாகத் தகுந்த பாடல்கள், வாத்தியங்கள், மங்கள விழாக்கள்—இவை அனைத்தையும் மகாத்மா கோகர்ணனுக்காக மக்கள் நடத்தினர்।
Verse 5
एकैकं च परिष्वज्य प्रणिपत्य यथाक्रमम् ॥ मातापित्रोः प्रणम्याथ शिरसा पादपङ्कजे
ஒவ்வொருவரையும் அணைத்து முறையே வணங்கி, பின்னர் தாய் தந்தையரின் தாமரைப் பாதங்களில் தலையை வைத்து வணங்கினான்।
Verse 6
शुकं हृदि समालोक्य प्ररुरोद स वै वणिक् ॥ यस्य प्रसादाज्जीवश्च धर्मश्चानुत्तमा गतिः
இதயத்தில் சுகனைத் தரிசித்து அந்த வணிகன் அழுதான்; அவன் அருளால் உயிரும் தர்மமும், ஒப்பற்ற பரமகதியும் கிடைக்கின்றன।
Verse 7
विशिष्टेन मया प्राप्तो राज्ञो लाभः सुपुष्कलः ॥ शुक पुत्रान्मया प्राप्तमिह लोके परत्र च
உமது சிறப்பான அருளால் நான் அரசனிடமிருந்து மிகப் பெரும் லாபம் பெற்றேன்; ஓ சுகா, புதல்வர்களால் இவ்வுலகிலும் மறுவுலகிலும் நிறைவு அடைந்தேன்।
Verse 8
एवं वसन्सुखं तत्र गोकरणः सह बन्धुभिः ॥ शुक नाम्ना कृतं तेन शिवस्यायतनं महत्
இவ்வாறு அங்கே உறவினர்களுடன் மகிழ்ச்சியாக வாழ்ந்த கோகர்ணன், சுகன் பெயரால் சிவனுக்கொரு பெரிய ஆலயத்தை அமைத்தான்।
Verse 9
शुकेश्वरं प्रतिष्ठाप्य दिव्यं सत्रं चकार ह ॥ ब्राह्मणानां शते द्वे च मिष्टान्नवरभोजने
சுகேஸ்வரரை பிரதிஷ்டை செய்து அவர் தெய்வீக சத்ரத்தை நடத்தினார்; இருநூறு பிராமணர்களுக்கு இனிய உணவுகளுடன் சிறந்த விருந்து அளிக்கப்பட்டது।
Verse 10
शुकप्रदाने गोकर्णः फलं स्नानस्य सङ्गमात्॥ श्राद्धं सुवर्णैर्गोदानं कृत्वा तस्मै ददौ च सः॥
சுகதானத்தில் கோகர்ணன் சங்கமஸ்நானத்தின் பலனைப் பெற்றான். பொன்னுடன் சிராத்தம் செய்து, கோதானம் செய்து, அதனை அவனுக்கு அர்ப்பணித்தான்।
Verse 11
शबराय सभार्याय तेन स्वर्गं गतश्च ह॥ शुकोदरेण सहितो विमानवरमास्थितः॥
அந்தப் புண்ணியத்தின் பயனால் அவர் சபரனும் அவன் மனைவியுமுடன் ஸ்வர்க்கம் சென்றார். சுகோதரனுடன் சேர்ந்து சிறந்த திவ்ய விமானத்தில் ஏறினார்.
Verse 12
एतत्ते कथितं सर्वं मथुरायां महत्फलम्॥ सरस्वतीसङ्गमस्य गोकर्णस्य शिवस्य च॥
இவை அனைத்தும் உனக்குச் சொல்லப்பட்டன—மதுரையில் கிடைக்கும் மகத்தான பலன்: சரஸ்வதி சங்கமத்தின், கோகர்ணத்தின், மேலும் சிவனுடையதும்.
Verse 13
गोकर्णस्य तु सन्तानमक्षयं धर्मतोऽव्ययम्॥ सम्भूतं स सुखं भुक्त्वा ततो मोक्षमवाप्नुयात्॥
கோகர்ணனுக்கொரு வம்சம் தோன்றியது—அழியாதது, தர்மத்தால் குறையாதது. அவன் இன்பத்தை அனுபவித்து பின்னர் மோக்ஷத்தை அடைவான்.
Verse 14
शुकसत्रमिति ख्यातं मृत्तो मुक्तिमवाप सः॥ विमानवरमारुह्य स्वर्गलोकं गतः शुकः॥
இது ‘சுக-சத்ரம்’ எனப் புகழ்பெற்றது; இறந்தபின் அவன் முக்தியை அடைந்தான். சிறந்த விமானத்தில் ஏறி சுகன் ஸ்வர்க்கலோகத்திற்குச் சென்றான்.
Inside Adhyaya 173
How it unfolds
- Where it opens
Varāha continues to narrate to Pṛthivī the settled, auspicious phase after Gokarṇa’s establishment, foregrounding dharmic social order: honoring Śuka, his parents, and a virtuous household, and arranging public worship and hospitality in Mathurā.
- Central event
Gokarṇa institutionalizes communal dharma through sustained satkāra and nitya-dāna (especially anna-dāna to Brahmins), integrates tīrtha-bathing and śrāddha obligations, and then founds a major Śiva āyatana/liṅga named Śukeśvara in honor of Śuka; alongside this, he conducts a large, obstacle-free Brahmin-feeding rite that becomes renowned as the “Śuka-satra.”
- Climax resolution
The Śukeśvara installation and the successful completion of the Śuka-satra crystallize the chapter’s claim that public religious patronage (temple-consecration + regulated giving) produces both visible social welfare and invisible posthumous benefit: Śuka’s ascent is secured, and even marginal figures (a Śabara and his wife) are lifted by participation/association in the ritual economy.
- Closing phalashruti
The narrative closes by asserting enduring mahā-phala from Mathurā/Sarasvatī-saṅgama observances—tīrtha-bathing, śrāddha, and gifts (gold/cows/food)—with outcomes framed as svarga/mokṣa and stable dharmic continuity for patrons and beneficiaries.
Geographical context
Mathurā; Sarasvatī-saṅgama (river confluence); Gokarṇa (as a named sacred persona/place-context in the narrative); Śukeśvara (Śiva shrine/āyatana established in the Mathurā setting).
Tirtha focus
- Primary TirthaSarasvatī-saṅgama (confluence) in the Mathurā sacral landscape
- Associated RegionMathurā
- Pilgrimage MeritBathing at the saṅgama and performing śrāddha and dāna in Mathurā are presented as high-yield acts (mahat-phala), amplifying ancestral uplift, removing obstacles to rites, and supporting ascent/liberation when joined to temple patronage and sustained feeding of Brahmins.
Ritual instructions
- Primary RitualŚuka-satra (large-scale Brahmin-feeding satra) together with Śukeśvara liṅga/āyatana-pratiṣṭhā, integrated with tīrtha-snāna, śrāddha, and dāna
- BenefitPortrayed benefits include communal stability and welfare through regulated giving, removal of ritual obstacles, amplification of tīrtha and śrāddha efficacy, and posthumous ascent (svarga) tending toward liberation (mokṣa) for beneficiaries and patrons; merit is depicted as durable through the installed shrine and institutionalized satra.
The narrative frame
- VarāhaPṛthivī · Didactic tīrtha-māhātmya with ritual-prescriptive emphasis; celebratory of public dharma and patronage
The emotional journey
- Dominant RasaŚānta (serene, dharma-centered devotion) with undertones of Karuṇā (compassion expressed as feeding/giving)
- Emotional ProgressionFrom orderly gratitude and honoring (satkāra) → expansive public generosity and festivity → solemn consecration and communal rite → quiet assurance of lasting merit and uplift for both elite and marginal beneficiaries.
Planning a pilgrimage
- Visit FeasibilityHigh: Mathurā is a major, well-connected pilgrimage city; the Sarasvatī-saṅgama identification may be tradition-specific and may require local guidance to map to present-day confluence/ghat traditions. The ‘Śukeśvara’ shrine name may correspond to a local/lesser-known temple tradition rather than a widely standardized site.
- Best SeasonOctober–March (cooler months for North Indian pilgrimage and riverfront rituals)
- Modern Location NameMathura, Uttar Pradesh, India
- Related FestivalKārttika month bathing observances; Mahāśivarātri (for Śiva worship/temple focus)
Frequently Asked Questions
The chapter models dharma as socially embedded practice: orderly honoring of parents and guests, sustained charitable giving (especially food-gifts), and public religious patronage are presented as producing communal well-being and stable moral continuity, with liberation/ascension framed as narrative consequences.
No explicit tithi, lunar month, or seasonal marker is stated in the provided verses. The practices are described as ongoing (e.g., nityaśaḥ dāna to Brahmins) and occasion-based (satra, śrāddha) without calendrical specification here.
Environmental ethics appear indirectly through the sacralization of place: the Sarasvatī-saṅgama and Mathurā are treated as landscapes where bathing, ritual order, and collective restraint confer ‘mahat-phala.’ This frames river confluences as protected ecological-cultural zones whose integrity is maintained through regulated, communal religious use rather than exploitative activity.
The narrative references Gokarṇa (central agent), Śuka (recipient and eponym of the satra and shrine), Śiva (as the deity of the installed āyatana/Śukeśvara), a rājā (king) mentioned as a source of material gain, and a Śabara with his wife as beneficiaries of the ritual economy; no explicit dynastic genealogy is provided in these verses.
Ask anything about Adhyaya 173 of the Varaha Purana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
