Adhyaya 119: Ritual Regulations on Permissible Foods for Offering and Consumption
Bhojanīya-niyama-vidhiḥ
Ritual-Manual (Dietary Regulation and Offering Protocols)
அத்தியாயம் 119-ல் ப்ருதிவி–வராஹர் இடையிலான போதனை உரையாடல் தொடர்கிறது. முன் கூறப்பட்ட ஸம்ஸார விமோசனத்துக்குரிய கர்மவிதியை கேட்ட ப்ருதிவி, தேவனை மகிழ்விக்க ‘ப்ராபண’ கர்மத்தை எந்த த்ரவ்யங்களால், எந்த மந்திர-இணைப்புடன் செய்ய வேண்டும் என நடைமுறை கேள்வி எழுப்புகிறாள். தர்மஞானியான வராஹர் யாக/பூஜைக்கு ஏற்ற தானியங்கள், காய்கறிகள், பருப்பு வகைகள் மற்றும் சில பசுஜப் பொருட்களைச் சொல்லி, தவிர்க்க வேண்டியவற்றையும் குறிப்பிடுகிறார். உணவுத் தேர்வை அவர் அனுஷ்டான ஒழுக்கமாகவும், மங்களம் மற்றும் சமூக ஒழுங்கைத் தாங்கும் விதியாகவும் அமைத்து, பூமியின் வளத்தை அளவோடு உண்ணுதல் மற்றும் முறையான அர்ப்பணத்துடன் இணைக்கிறார்।
Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 119
Verse 1
अथ भोज्यनियमविधिः ॥ धरण्युवाच ॥ एवं कर्मविधिं श्रुत्वा सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ प्रसन्नवदनं देवं पुनर्वाक्यमुवाच ह ॥
இப்போது போஜ்ய-நியம விதி (விளக்கம்) வருகிறது. தரணி கூறினாள்—முழு சம்சாரச் சுழற்சியிலிருந்து விடுதலை அளிக்கும் இந்த கர்மவிதியை கேட்டபின், அமைதியான முகத்தையுடைய தேவனை மீண்டும் உரைத்தாள்।
Verse 2
एवं महौजसं कर्म तव मार्गानुसारतः ॥ त्वत्तस्तु प्रापणविधिस्तव प्रीत्या मया श्रुतः ॥
இவ்வாறு, உமது மார்க்கத்தின்படி மிகுந்த சக்தியுடைய இந்த கர்மத்தை நான் கேட்டேன்; மேலும் உமது திருப்திக்காக உம்மிடமிருந்தே ‘ப்ராபண’ விதியையும் கேட்டேன்।
Verse 3
केन द्रव्येण संयुक्तं तन्ममाचक्ष्व माधव ॥ वसुधाया वचः श्रुत्वा वराहः प्रीतमानसः ॥
‘அதை எந்தத் திரவியத்துடன் சேர்க்க வேண்டும்? ஓ மாதவா, எனக்குச் சொல்லுங்கள்.’ வசுதையின் சொற்களை கேட்ட வராஹரின் மனம் மகிழ்ந்தது।
Verse 4
उवाच धर्मसंयुक्तं धर्मज्ञो वाक्यकोविदः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ येन मन्त्रेण संयुक्तो मम प्रापणकं नयेत् ॥
தர்மத்துடன் இணைந்த சொற்களை அவர் உரைத்தார்—தர்மத்தை அறிந்தவரும் சொல்வன்மையுடையவரும் ஆவார். ஸ்ரீவராஹர் கூறினார்—‘எந்த மந்திரத்துடன் இணைத்து என் ப்ராபணகம் (ப்ராபண அர்ப்பணம்) செய்ய வேண்டும்?’
Verse 5
सप्त व्रीहींस्ततो गृह्य पयसासह संयुतम् ॥ परमं तस्य शाकानि मधूकोदुम्बरं तथा ॥
‘பின்பு ஏழு வ்ரீஹி (அரிசி) எடுத்து பாலுடன் சேர்த்து; அதற்காக மிகச் சிறந்த காய்கறிகளையும், மேலும் மதூகமும் உதும்பரமும் சேர்க்கவும்।’
Verse 6
एते चान्ये च बहवः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ कर्मण्याश्च त एतेषां ये मया परिकीर्तिताः ॥
இவையும் இன்னும் பலவும்—நூறுகளாகவும் ஆயிரங்களாகவும்—சடங்கு-கர்மங்களுக்கு ஏற்றவையே; அவற்றில் நான் கூறியவையே இங்கு எண்ணப்பட்டுள்ளன.
Verse 7
व्रीहीणां च प्रवक्ष्यामि उपयोग्यानि माधवि ॥ एकाग्रं मानसं कृत्वा प्रापणं शृणु सुन्दरि ॥
மாதவி, ஏற்ற அரிசி வகைகளையும் நான் விளக்குவேன். மனத்தை ஒருமுகப்படுத்தி, அழகியே, பிராபண முறையை கேள்.
Verse 8
धर्मचिल्लिकशाकं च सुगन्धं रक्तमालिकौ ॥ दीर्घशालिमहाशाली वरकुङ्कुममाक्षिकौ ॥
‘தர்மசில்லிக’ கீரை, மேலும் ‘சுகந்த’ ‘ரக்தமாலிகா’; ‘தீர்கசாலி’ ‘மகாசாலி’; மேலும் ‘வரகுங்கும’ ‘ஆக்ஷிக’—இவை (வகைகள்).
Verse 9
आमोदा शिवसुन्दर्यौ शिरीकाकुलशालिकाः ॥ विविधं यावकान्नं च ज्ञेयान्येतानि कर्मणि ॥
‘ஆமோதா’ ‘சிவசுந்தரி’, மேலும் ‘சிரீகாகுல-சாலிகா’ வகைகள்; யாவக தானியத்தால் செய்யப்பட்ட பலவகை உணவுகள்—இவை கர்மத்தில் பயன்படுவன என அறியப்பட வேண்டும்.
Verse 10
श्यामाकमिति चोक्तानि कर्माण्यानि वसुन्धरे ॥ कर्माण्यानि च शाकानि विजानीहि वसुन्धरे ॥
வசுந்தரையே, ‘ஷ்யாமாக’ (ஒருவகை சிறுதானியம்) முதலியவை சடங்கு-கர்மத்திற்கு ஏற்றவை என கூறப்பட்டுள்ளன. வசுந்தரையே, கர்மத்திற்கு ஏற்ற கீரை/காய்கறிகளையும் அறிந்து கொள்.
Verse 11
एतानि प्रतिगृह्णामि यच्च भागवतं प्रियम् ॥ मार्गमांसं वरं छागं शासं समनुयुज्यते ॥
இவற்றை நான் ஏற்றுக்கொள்கிறேன்; பகவத பக்தருக்கு (பாகவதருக்கு) பிரியமானதையும் ஏற்றுக்கொள்கிறேன். மாமிசங்களில் மார்கமாமிசம் சிறந்ததாகக் கூறப்படுகிறது; ஆட்டுமாமிசம் உயர்ந்ததாகப் பாராட்டப்படுகிறது, மேலும் சாஸ்திர விதிப்படி முறையாகப் பயன்படுத்தப்பட வேண்டும் என்று சொல்லப்படுகிறது.
Verse 12
एतानि प्रापणे दद्यान्मम चैतत्प्रियावहम् ॥ युञ्जानो वितते यज्ञे ब्राह्मणे वेदपारगे ॥
விநியோகிக்கும் வேளையில் இவற்றைத் தானமாக அளிக்க வேண்டும்; இது எனக்கு பிரியத்தை அளிப்பதாகும். யாகம் விதிப்படி விரிவாக நடைபெறும்போது, வேதத்தில் தேர்ந்த பிராமணருக்காக (இத்தானங்களை) பயன்படுத்த வேண்டும்.
Verse 13
भागो ममास्ति तत्रापि पशूनां छागलस्य च ॥ माहिषं वर्जयेन्मह्यं क्षीरं दधि घृतं ततः ॥
அங்கே எனக்கும் பங்கு உண்டு—விலங்கு அர்ப்பணங்களில் குறிப்பாக ஆட்டினது. எனக்காக எருமையைத் தவிர்க்க வேண்டும்; அதற்கு பதிலாக பால், தயிர், நெய் அர்ப்பணிக்க வேண்டும்.
Verse 14
वर्जयेत्तत्र मांसानि यजुषा वैष्णवोऽश्नुते ॥ परं पायसमपि वर्ज्यानि तन्मांसं चेतकः खुरे ॥
அந்தச் சூழலில் மாமிசங்களைத் தவிர்க்க வேண்டும்; வைஷ்ணவன் யஜுஸ் மந்திரங்களுடன் (ஒழுங்குபடுத்தப்பட்ட முறையில்) மட்டுமே உண்ணுகிறான். அந்த மாமிசத்துடன் தொடர்புடையதாக இருந்தால் மிகச் சிறந்த பாயசமும் கூட தவிர்க்கத்தக்கது—இவ்விதமே இப்பகுதியின் உபதேசம்.
Verse 15
पक्षिणां च प्रवक्ष्यामि ये प्रयोज्या वसुन्धरे ॥ ये चैव मम क्षेत्रेषु उपयुज्यन्ति नित्यशः ॥
ஓ வசுந்தரா, பறவைகள் பற்றியும் நான் கூறுவேன்—எவை பயன்படத்தக்கவை, என் புனிதத் தலங்களில் எவை நித்தமும் பயன்படுத்தப்படுகின்றன என்பதையும்.
Verse 16
लावकं वार्त्तिकं चैव प्रशस्तं च कपिञ्जलम् ॥ एते चान्ये च बहवः शतशोऽथ सहस्रशः ॥
லாவகம், வார்த்திகம், மேலும் புகழப்பட்ட கபிஞ்ஜலம்—இவையும் பிற பலவும் நூறுகளாகவும் ஆயிரங்களாகவும் (உகந்தவையாக) எண்ணப்பட்டுள்ளன।
Verse 17
मम कर्मणि योग्याः ये ते मया परिकीर्तिताः ॥ यस्त्वेतत्तु विजानीयात्कर्मकर्ता तथैव च ॥
என் கர்மச் செயற்குரிய தகுதியுடையவற்றை நான் கூறினேன். இதை உண்மையாக அறிந்தவன் தான் கர்மத்தைச் செய்பவன் ஆவான்.
Verse 18
नापराध्नोति स नरो मम चोक्तं वचः प्रियॆ ॥ ते च भोज्याश्च माङ्गल्या मम भक्तसुखावहाः ॥
அன்பே, நான் கூறிய வாக்கின்படி நடப்பவன் குற்றம் செய்யான். அவை உண்ணத்தக்கவையும் மங்களகரமானவையும்; என் பக்தர்களுக்கு நலமும் இன்பமும் தருவன.
Verse 19
कर्मण्या मुद्गमाषा वै तिलकङ्गुकुलित्थकाः ॥ गवेदुकं महामोहं मकुष्ठमथवाहिजाम् ॥
கர்மச் செயற்குரியவை: முத்கம், மாஷம்; எள், கங்கு, குலித்தம்; கவேதுகம், மகாமோகம், மகுஷ்டம், மேலும் வாஹிஜா.
Verse 20
ततो यष्टव्यमेवं हि य इच्छेत् सिद्धिमुत्तमाम् ॥ य एतेन विधानेन यजिष्यति वसुन्धरे
ஆகையால் உயர்ந்த சித்தியை விரும்புவோர் இவ்விதமே யாகம் செய்ய வேண்டும். ஓ வசுந்தரையே, இந்த விதிப்படி வழிபட்டு யஜிப்பவன் (பலனை அடைவான்).
Inside Adhyaya 119
How it unfolds
- Where it opens
Pṛthivī, having heard a prior karmavidhi praised as saṃsāra-mocaka (conducive to liberation), turns to a practical doubt: which dravyas, and with what mantra-linked propriety, should be used for prāpaṇa so that the deity is genuinely pleased and the rite remains faultless.
- Central event
Varāha answers as dharma-jña by laying out a rule-set of dietary and offering fitness (dravya-śuddhi): enumerating permissible grains, vegetables, legumes, and select animal-derived products for ritual use and consumption, while also indicating varjya/niṣedha items that generate ritual defect (doṣa) or inauspiciousness.
- Climax resolution
The instruction culminates in the principle that food-choice itself is a limb of ritual discipline: offerings and eating must be regulated by dharma-based suitability (yogya/karmaṇya), avoiding excess and prohibited substances, thereby aligning human consumption with auspicious order and with Pṛthivī’s rightly-managed abundance.
Geographical context
No explicit toponyms, river systems, or named sacred sites are mentioned in this adhyāya; the setting is a dialogic, instructional frame centered on Pṛthivī as the terrestrial principle rather than a specific locale.
Ritual instructions
- Primary RitualPrāpaṇa (a specified offering/ritual act) supported by bhojanīya-niyama and dravya-śuddhi (selection of fit substances for offering and consumption).
- BenefitRitual correctness and auspiciousness through dravya-śuddhi; avoidance of doṣa; establishment of disciplined consumption that supports dharma and makes the offering pleasing to the deity.
The narrative frame
- VarāhaPṛthivī (Dharāṇī/Vasudhā) · Didactic, procedural, dharma-manual style—question-and-answer aimed at practical ritual clarity.
The emotional journey
- Dominant RasaŚānta (tranquil, normative clarity) with a secondary tone of Bhakti (reverent intent to please the deity).
- Emotional ProgressionFrom Pṛthivī’s pragmatic concern about correct means → Varāha’s orderly enumeration and prohibitions → settled assurance that disciplined selection of food-substances sustains auspicious ritual and social balance.
Planning a pilgrimage
- Visit FeasibilityNot applicable as a location-based pilgrimage chapter; it functions as a ritual-dietary manual within a dialogue frame rather than a tīrtha-māhātmya.
Frequently Asked Questions
The text presents regulated food selection as an ethical-ritual discipline: substances used for prāpaṇa and yajña should be chosen according to dharma-based fitness (yogya/karmaṇya), with explicit prohibitions (varjya) to prevent ritual fault (aparādha) and to maintain auspicious, socially ordered consumption tied to Pṛthivī’s terrestrial abundance.
No explicit tithi, lunar phase, month (māsa), or seasonal (ṛtu) markers are stated in the provided verses of Adhyāya 119; the prescriptions are framed as general procedural rules for ritual performance rather than time-bound observances.
Environmental balance appears implicitly through Pṛthivī’s role as interlocutor and through the emphasis on disciplined use of terrestrial produce (grains, vegetables, legumes) rather than indiscriminate consumption. By defining what is appropriate or inappropriate for offerings and eating, the chapter encodes an early form of stewardship: human ritual life is depicted as dependent on, and responsible toward, the ordered management of Earth-derived resources.
No dynastic lineages, kings, sages by name, or administrative figures are referenced in the provided text. The narrative remains focused on the instructional exchange between Varāha and Pṛthivī and on generalized categories such as brāhmaṇas who are vedapāraga (learned in the Veda).
Ask anything about Adhyaya 119 of the Varaha Purana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
