Adhyaya 111: The Eulogy of Donating a Tawny (Kapilā) Cow
Kapilādhenudāna-māhātmya
Ritual-Manual (Dāna-vidhi and Phalaśruti) with Ethical-Discourse on bovine care
வராஹ–பிருதிவி உரையாடல் சூழலில் இவ்வத்யாயம் கபிலா தேனு தானத்தின் மகிமையும் விதிமுறையும் கூறுகிறது. கன்றுடன், ரத்தின-ஆபரணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட கபிலா பசுவை பிராமணருக்கு தானமாக அளிக்க வேண்டும் என நிர்ணயிக்கிறது. பசுவின் தலையிலிருந்து விழும் நீரை வணங்குதல், பிரதட்சிணை செய்தல், கோமூத்திரத்தால் ஸ்நானம் செய்தல்—இவை நீண்டகாலமாகச் சேர்ந்த பாபங்களை நீக்கும் என விளக்கப்படுகிறது. ஒரு கபிலா பசு தானம் ஆயிரம் பசு தானத்துக்கு சமம் என்றும், பசுக்களை சீவி பராமரித்தல், காத்தல், பசித்த மாடுகளுக்கு உணவு அளித்தல் போன்ற சேவையும் பெரும் புண்ணியம் என்றும் கூறுகிறது. இறுதியில் பசு நிறவகைகளைச் சொல்லி, இத்தானம் உலக இன்பமும் மோட்சமும் தரும் என முடிக்கிறது.
Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 111
Verse 1
अथ कपिलाधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतॊवाच ॥ अथातः सम्प्रवक्ष्यामि कपिलां धेनुमुत्तमाम् ॥ यत्प्रदानान्नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम् ॥
இப்போது கபிலா தேனு-தானத்தின் மஹாத்மியம் தொடங்குகிறது. ஹோதா கூறினார்— இப்போது நான் சிறந்த கபிலா பசுவை விளக்குகிறேன்; அவளைத் தானம் செய்தால் மனிதன் ஒப்பற்ற விஷ்ணுலோகத்தை அடைகிறான்.
Verse 2
पूर्वोक्तेन विधानॆन दद्याद्धेनुं सवत्सकाम् ॥ सर्वालङ्कारसंयुक्तां सर्वरत्नसमन्विताम् ॥
முன்னர்க் கூறிய விதிப்படி கன்றுடன் கூடிய பசுவை தானமாக அளிக்க வேண்டும்; அது எல்லா ஆபரணங்களாலும் அலங்கரிக்கப்பட்டு, எல்லா வகை ரத்தினங்களாலும் நிறைந்ததாக இருக்க வேண்டும்.
Verse 3
कपिलायाः शिरो ग्रीवा सर्वतीर्थानि भामिनि ॥ पितामहनीयॊगाच्च निवसन्ति हि निश्चयः ॥
ஒளிமிக்கவளே! கபிலா பசுவின் தலை மற்றும் கழுத்தில் எல்லா தீர்த்தங்களும் வாசம் செய்கின்றன; பிதாமஹன் பிரம்மாவின் நியமத்தினால் இது நிச்சயமே.
Verse 4
प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कपिलागलमस्तकात् ॥ च्युतं तु भक्त्या पानीयं शिरसा वन्दते शुचिः ॥
காலை எழுந்து, கபிலா பசுவின் கழுத்தும் தலையும் இருந்து சொட்டிய குடிக்கத்தக்க நீரை பக்தியுடன் தலைவணங்கி வணங்குகிறவன், சுத்தநெறியுடையவனாகிறான்.
Verse 5
स तेन पुण्यतोयेन तत्क्षणाद्दग्धकिल्बिषः ॥ त्रिंशद्वर्षकृतं पापं दहत्यग्निरिवेन्धनम् ॥
அந்த புண்ணிய நீரால் அவன் உடனே பாவக்கறைகள் எரிந்தவனாகிறான்; முப்பது ஆண்டுகள் சேர்த்த பாவத்தை, தீ எரிபொருளை எரிப்பதுபோல் எரித்தழிக்கிறது.
Verse 6
कल्यमुत्थाय यो मर्त्यः कुर्यात्तासां प्रदक्षिणम् ॥ प्रदक्षिणी कृता तेन पृथिवी स्याद्वसुन्धरे ॥
வசுந்தரையே! விடியற்காலையில் எழுந்து அந்தப் பசுக்களைப் பிரதட்சிணம் செய்பவன், அவனால் பூமியே பிரதட்சிணம் செய்யப்பட்டதுபோல் ஆகிறது.
Verse 7
प्रदक्षिणेन चैकेन श्रद्धायुक्तेन तत्क्षणात् ॥ दशजन्मकृतं पापं तस्य नश्यत्यसंशयम् ॥
நம்பிக்கையுடன் ஒருமுறை பிரதட்சிணை செய்தாலே, அந்தக் கணமே அவனுடைய பத்து பிறவிகளில் சேர்ந்த பாவம் அழிகிறது—சந்தேகமில்லை.
Verse 8
कपिलायास्तु मूत्रेण स्नायाच्चैव शुचिव्रतः । स गङ्गादिषु तीर्थेषु स्नातो भवति मानवः ॥
தூய்மை விரதம் கடைப்பிடிப்பவன் கபிலா (செம்மஞ்சள்) பசுவின் மூத்திரத்தால் கூட நீராட வேண்டும்; அவன் கங்கை முதலிய தீர்த்தங்களில் நீராடியதற்குச் சமமான பலன் பெறுவான்.
Verse 9
तेन स्नानेन चैकेन भावयुक्तेन वै नरः ॥ यावज्जीवकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः ॥
சரியான உள்ளநிலையுடன் செய்த அந்த ஒரே நீராடலால் மனிதன் வாழ்நாளில் செய்த பாவங்களிலிருந்து விடுபடுகிறான்—இதில் ஐயமில்லை.
Verse 10
गवामस्थि ततोऽप्येतन्मृतगन्धेन दूषयेत् ॥ यावज्जिघ्रति तं गन्धं तावत्पुण्यैस्तु पूर्यते ॥
மாடுகளின் எலும்பும் (இல்லையெனில்) சாவுநாற்றத்தால் மாசடையும்; ஆனால் ஒருவர் அந்த நாற்றத்தை எவ்வளவு நேரம் நுகர்கிறாரோ, அவ்வளவு நேரம் அவர் புண்ணியத்தால் நிரம்புகிறார்.
Verse 11
गवां कण्डूयनं श्रेष्ठं तथा च परिपालनम् ॥ तुल्यं गोशतदानस्य भयरोगादिपालने ॥
மாடுகளுக்குச் சிறந்த சேவை என்பது அவற்றின் அரிப்பைத் தீர்த்தலும் அவற்றை பராமரித்து காத்தலும் ஆகும்; பயம், நோய் முதலியவற்றிலிருந்து பாதுகாப்பது நூறு பசுதானத்துக்கு ஒப்பென கூறப்படுகிறது.
Verse 12
तृणादिकानि यो दद्यात्क्षुधितेन गवाऽह्निकम् ॥ गोमेधस्य फलं दिव्यं लभते मानवोत्तमः ॥
ஓ நரசிறந்தவனே! பசியுற்ற பசுவிற்கு தினந்தோறும் புல் முதலியவற்றை அளிப்பவன், கோமேத யாகத்தின் தெய்வீகப் பலனை அடைகிறான்।
Verse 13
विमानैर्विविधैर्दिव्यैः कन्याभिरभितोऽर्पितैः ॥ सेव्यमानः सुगन्धैर्वै दीप्यमान इवाग्नयः ॥
அவன் பலவகை தெய்வீக விமானங்களாலும், சுற்றிலும் அர்ப்பணிக்கப்படும் கன்னியராலும் போற்றப்படுகிறான்; நறுமணங்களால் சூழப்பட்டு, எரியும் அக்கினிபோல் ஒளிர்கிறான்।
Verse 14
सुवर्णकपिला पूर्वं द्वितीया गौरपिङ्गला ॥ तृतीया चैव रक्ताक्षी चतुर्थी गुडपिङ्गला ॥
முதல் பசு பொன்னிறக் கபிலா; இரண்டாவது மஞ்சள்-பிங்கலா; மூன்றாவது செந்நிறக் கண்களுடையது; நான்காவது வெல்லம் நிறப் பிங்கலா ஆகும்।
Verse 15
पञ्चमी बहुवर्णा स्यात्षष्ठी च श्वेतपिङ्गला ॥ सप्तमी श्वेतपिङ्गाक्षी त्वष्टमी कृष्णपिङ्गला ॥
ஐந்தாவது பல நிறமுடையது; ஆறாவது வெள்ளை-பிங்கலா; ஏழாவது வெள்ளை-பிங்கலக் கண்களுடையது; எட்டாவது கருப்பு-பிங்கலா ஆகும்।
Verse 16
नवमी पाटला ज्ञेया दशमी पुच्छपिङ्गला ॥ एकादशी खुरश्वेता त्वेतासां सर्वलक्षणाः ॥
ஒன்பதாவது பாட்டலா (ரோஜா நிறம்) என அறியப்பட வேண்டும்; பத்தாவது வால்-பிங்கலா; பதினொன்றாவது வெள்ளை குளம்புடையது—இவையே இவற்றின் முழு இலக்கணங்கள்।
Verse 17
सर्वलक्षणसंयुक्ता सर्वालङ्कृतसुन्दरी ॥ ब्राह्मणाय प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी ॥
அனைத்து இலக்கணங்களும் உடையதும், எல்லா அலங்காரங்களாலும் அழகுற அலங்கரிக்கப்பட்டதும் ஆன அந்த (பசு) பிராமணருக்குத் தானமாக அளிக்கப்பட வேண்டும்; அது போகமும் மோக்ஷமும் இரண்டையும் அருளும்.
Verse 18
भुक्तिमुक्तिप्रदा तेषां विष्णुमार्गप्रदायिनी ॥
அவர்களுக்கு இது போகமும் மோக்ஷமும் அளித்து, விஷ்ணுவின் மார்க்கத்தையும் வழங்குவதாக கூறப்படுகிறது.
Verse 19
गोसहस्रं च यो दद्यादेकां वा कपिलां नरः ॥ सममेतत्पुरा प्राह ब्रह्मा लोकपितामहः ॥
ஒருவன் ஆயிரம் பசுக்களைத் தானம் செய்தாலும், அல்லது ஒரே கபிலா (செம்மஞ்சள் நிற) பசுவைத் தானம் செய்தாலும்—இரண்டும் சமமே என்று உலகப் பிதாமகன் பிரம்மா பழங்காலத்தில் அறிவித்தார்.
Inside Adhyaya 111
How it unfolds
- Where it opens
Within the Varāha–Pṛthivī didactic frame, the discourse turns to dāna-vidhi centered on the kapilā (tawny) cow, introduced in an instructive, quasi-manual tone that foregrounds correct form (vidhāna) and the sacred status of the cow.
- Central event
A prescriptive exposition of kapilādhenudāna: the cow is to be donated with her calf, properly adorned (ornaments, gems), and given to a brāhmaṇa; the chapter then expands the ‘gift’ into a daily discipline of reverent interactions—honoring water fallen from the cow’s head, performing pradakṣiṇā, and śauca practices involving gomūtra—each framed as pāpa-kṣaya across vast time spans.
- Climax resolution
The merit is intensified through equivalence claims (one kapilā cow equals a thousand cows) and broadened ethically: go-sevā—grooming, protecting, and feeding hungry cattle—becomes a parallel (and ongoing) form of dharma, aligning ritual donation with sustained stewardship of living beings.
- Closing phalashruti
Giving a kapilā cow (with proper vidhāna) to a brāhmaṇa yields bhukti and mukti—worldly enjoyment/prosperity and final liberation—while daily reverence and care remove accumulated pāpa and confer tīrtha-like purity.
Geographical context
No specific terrestrial sites are named; the text references sacred waters in general terms via comparison to Gaṅgā and other tīrthas (gaṅgādi-tīrtha).
Tirtha focus
- Pilgrimage MeritMerit is internalized and portable: contact with the cow and her sanctifying ‘waters’ is treated as tīrtha-equivalent purification, producing pāpa-kṣaya comparable to (or exceeding) conventional tīrtha benefits, without requiring travel to a named site.
Ritual instructions
- Primary Ritualkapilādhenudāna (donation of a tawny cow) with ancillary daily go-sevā and purity observances
- BenefitPāpa-kṣaya across long temporal spans through daily reverence; dāna-phala magnified (one kapilā cow equated with a thousand cows); attainment of bhukti (worldly welfare) and mukti (liberation), with ethical merit accruing through sustained protection and nourishment of cattle.
The narrative frame
- Varāha (instructor voice; the chapter is framed as an instructional discourse within the Varāha–Pṛthivī setting, with a narrator-like presentation)Pṛthivī · Didactic, ritual-manual (vidhi) with emphatic phalaśruti; ethically exhortative when expanding into go-sevā
The emotional journey
- Dominant Rasaśānta (serene, dharmic assurance) with bhakti undertones
- Emotional ProgressionBegins with reverential instruction on sacred gifting → intensifies through sweeping pāpa-kṣaya and equivalence claims → settles into a steady ethic of daily care and responsibility → culminates in calm assurance of bhukti-mukti.
Planning a pilgrimage
- Visit FeasibilityNot site-specific: the chapter’s practice is home/agrarian-feasible (dāna to a brāhmaṇa; daily go-sevā). For modern observance, feasibility depends on ethical access to cattle care and lawful, humane donation practices rather than travel.
Frequently Asked Questions
The text instructs that merit is generated not only through formal dāna (donation) but also through sustained go-sevā: protecting, grooming, and feeding cattle. This frames moral action as both ritual correctness (vidhāna) and practical care, presenting an ethics of responsibility toward living beings that indirectly supports terrestrial well-being (Pṛthivī-centered stewardship).
No tithi, nakṣatra, māsa, or seasonal timing is specified. The practices are presented as daily or situational actions (e.g., prātaḥ—morning rising; kalyam utthāya—rising at an auspicious time; feeding when cattle are hungry), indicating a routine discipline rather than calendar-fixed observance.
While not explicitly ecological in modern terms, the chapter valorizes protection and maintenance of cattle (paripālana, kaṇḍūyana, feeding), which implies a model of terrestrial balance: sustaining domesticated animals as part of agrarian life and resource cycles. In a Varāha–Pṛthivī interpretive frame, these prescriptions function as practical stewardship supporting the stability and productivity of the Earth.
The chapter references Brahmā as lokapitāmaha and invokes Pitāmaha-niyoga (assignment by the Grandfather figure) regarding sacred presences associated with the kapilā cow. No royal dynasties or administrative lineages are named in the provided passage.
Ask anything about Adhyaya 111 of the Varaha Purana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
