Adhyaya 106: The Significance and Rite of Donating the ‘Curd-Cow’ (Dadhidhenudāna)
Dadhidhenudāna-māhātmya
Ritual-Manual (Dāna-vidhi and Phalaśruti)
இந்த அதிகாரத்தில் வராஹ–பிருதிவி உரையாடல் சூழலில் ததிதேனுதானம் (தயிரால் பிரதிநிதிக்கப்படும் பசு தானம்) பற்றிய சுருக்கமான விதிமுறை கூறப்படுகிறது. ஹோத்ரு அரசனுக்கு—கோமயப் பூச்சால் தூய இடம் அமைத்து, அலங்கரிக்கப்பட்ட மண்டலத்தை அமைத்து, குசா புல் மற்றும் கரிய மான் தோலை விரித்து, ஏழு தானியக் குவியலின் மேல் தயிர்ப் பாத்திரத்தை நிறுவ வேண்டும் என அறிவுறுத்துகிறார். முக அலங்காரமுடைய பொன் கன்றுக்குட்டி, துணி மூடல், மலர்கள், நறுமணப் பொருட்கள் குறிப்பிடப்படுகின்றன. தானம் குலம்-ஒழுக்கம்-நடத்தை உடைய, பொறுமை முதலான நற்குணங்கள் கொண்ட தகுதியான பிராமணருக்கு அளிக்க வேண்டும்; காலணி, குடை போன்ற துணைத் தானங்களும் மந்திர உச்சாரணமும் சேர வேண்டும். பின்னர் உணவு கட்டுப்பாடு, மூன்று இரவுகள் விரதம், இறுதியில் பலச்ருதி—தானதாரர், சாட்சி, பாராயணக்காரருக்கு உயர்ந்த பரலோக நிலை வாக்குறுதி அளிக்கிறது.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 106
Verse 1
अथ दधिधेनुदान माहात्म्यम् ॥ होतोवाच ॥ दधिधेनोर्महाराज विधानं शृणु सांप्रतम् ॥ अनुलिप्ते महीभागे गोमयेन नराधिप
இப்போது ‘ததிதேனு’ தானத்தின் மஹாத்மியம். ஹோத்ரு கூறினார்—மகாராஜா, இப்போது ததிதேனுவின் விதியை கேளுங்கள். நராதிபா, கோமயத்தால் பூசப்பட்ட நிலப்பகுதியில்…
Verse 2
गोचर्ममात्रं तु पुनः पुष्पप्रकरशोभिते ॥ कुशैरास्तीर्य वसुधां कृष्णाजिनकुशोत्तरीम्
மீண்டும் பசுத்தோல் அளவுள்ள இடத்தை மலர்க் குழுக்களால் அழகுபடுத்த வேண்டும்; நிலத்தில் குசா புல் பரப்பி, அதன் மேல் கருப்புக் கலைமான் தோலும் அதன் மேல் குசாவும் வைக்க வேண்டும்।
Verse 3
दधिकुम्भं तु संस्थाप्य सप्तधान्यचयोपरि ॥ चतुर्थांशेन वत्सं तु सौवर्णं मुखमण्डितम्
ஏழு வகை தானியக் குவியலின் மேல் தயிர்க் குடத்தை நிறுவ வேண்டும்; மேலும் நான்கில் ஒரு பங்கு அளவில், முகம் அலங்கரிக்கப்பட்ட பொன்னான கன்றை அமைக்க வேண்டும்।
Verse 4
आच्छाद्य वस्त्रयुग्मेन पुष्पगन्धैस्तु पूजिताम् ॥ ब्राह्मणाय कुलीनाय साधुवृत्ताय धीमते
இரண்டு ஆடைகளால் மூடி, மலர்களும் நறுமணங்களும் கொண்டு பூஜித்து, நல்ல குலத்தையும் நற்குண நடத்தையும் உடைய அறிவுமிக்க பிராமணருக்கு (இத்தானத்தை) அளிக்க வேண்டும்।
Verse 5
क्षमादिगुणयुक्ताय दद्यत्तां दधिधेनुकाम् ॥ पुच्छदेशोपविष्टस्तु मुद्रिकाकर्णभूषणैः
பொறுமை முதலான நற்குணங்கள் உடையவருக்கு ‘ததி-தேனு’ தானம் அளிக்க வேண்டும். அது வால் பகுதியில் அலங்காரத்துடன், மோதிரங்களும் காதணிகளும் அணிவித்து வழங்கப்பட வேண்டும்.
Verse 6
पादुकोपानहौ छत्रं दत्त्वा मन्त्रिममं पठेत् ॥ दधिक्राव्णेति मन्त्रेण दद्याद्धेनुं सुपूजिताम्
பாதுகை, செருப்பு, குடை ஆகியவற்றை தானமாக அளித்து இந்த மந்திரத்தை ஓத வேண்டும். ‘ததிக்ராவ்ண…’ மந்திரத்தால் முறையாகப் பூஜிக்கப்பட்ட தேனுவை தானமாக வழங்க வேண்டும்.
Verse 7
एवं दधिमयीं धेनुं दत्त्वा राजर्षिसत्तम ॥ एकाहारी दिनं तिष्ठेद्दध्ना च नृपनन्दन
இவ்வாறு தயிரால் ஆன தேனுவை தானமாக அளித்த பின், அரசரிஷிகளில் சிறந்தவரே, ஒரே வேளை உணவு கொண்டு ஒரு நாள் தங்க வேண்டும்; அரசகுமாரனே, அந்த உணவு தயிருடனும் இருக்க வேண்டும்.
Verse 8
यजमानो वसेद्राजंस्त्रिरात्रं च द्विजोत्तमः ॥ दीयमानां प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमं पदम्
அரசே, யஜமானன் மூன்று இரவுகள் அங்கு தங்க வேண்டும்; அதுபோலவே சிறந்த த்விஜனும். தானம் வழங்கப்படுவதைக் காண்போர் பரம பதத்தை அடைவர்.
Verse 9
य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वापि मानवः ॥ सोऽश्वमेधफलं प्राप्य विष्णुलोकं च गच्छति
இதனை பக்தியுடன் கேட்பவனும், பிறருக்குக் கேட்கச் செய்வவனும், அச்வமேத யாகத்தின் பலனைப் பெற்று விஷ்ணுலோகத்தை அடைவான்.
Frequently Asked Questions
The text emphasizes regulated generosity (dāna) performed with ritual cleanliness, correct procedure, and careful selection of a worthy recipient. Ethical value is located in disciplined giving—material support directed to a learned and virtuous brāhmaṇa—combined with self-restraint (niyama) after the donation. The chapter frames merit as arising from both the act and its orderly, socially accountable execution.
No lunar tithi, nakṣatra, month, or seasonal timing is specified. The only temporal markers are observance-lengths: the donor maintains a one-day regulated intake (ekāhāra) and remains with curd-based restraint for that day, while the officiant/leading brāhmaṇa is described as observing a three-night period (trirātra).
Environmental balance is implied through the ritual’s Earth-facing materials and purification logic: gomaya (cow-dung plaster) and kuśa (sacred grass) prepare the ground (vasudhā), highlighting a model where the terrestrial surface is treated as a managed, purified substrate for human action. The ‘cow’ symbolism (dhenū) and the use of grains (saptadhānya) also link prosperity and moral order to agrarian/ecological cycles, aligning with the Varāha Purāṇa’s broader Pṛthivī-centered worldview even when Pṛthivī is not explicitly named in the verses.
No specific dynasties or named sages are cited. The chapter addresses a generalized royal figure (e.g., mahārāja, narādhipa, nṛpa-nandana, rājarṣi-sattama) and prescribes gifting to a ‘kulīna’ brāhmaṇa of good conduct and virtues. The only explicit role-title is Hotṛ, indicating a Vedic ritual function rather than an individualized historical person.