Adhyaya 103: Ritual Procedure for the Donation of the ‘Sugar-Cow’ (Śarkarā-Dhenu)
Śarkarā-dhenu-dāna-vidhiḥ
Ritual-Manual (Dāna-vidhi) with Ethical-Discourse on Worthy Recipients
வராஹ–பிருதிவி உரையாடலில் அரசனை நோக்கி ‘சர்க்கரா-தேனு’ (சர்க்கரைப் பசு) அமைத்து தானம் செய்யும் விதி கூறப்படுகிறது. சுத்தமான நிலத்தில் கரிய மான் தோல் (கிருஷ்ணாஜினம்) மற்றும் தர்ப்பை (குச) பரப்பி தயாரித்தல், பசு–கன்றின் உத்தம/மத்தியம/கனிஷ்ட அளவுகள், நான்கு திசைகளிலும் விதை-ந்யாசம், முகம் மற்றும் கொம்புகளுக்கு தங்கம், கண்களுக்கு முத்து, மேலும் பல உணவுப் பொருட்கள் மற்றும் துணிகளால் உடல் அமைப்பு, அலங்காரம் ஆகியவை விவரிக்கப்படுகின்றன. தானம் பெறத் தகுதியானவர்—ஸ்ரோத்ரியர், ஏழை, நல்லொழுக்கம் உடையவர், பண்டிதர், இல்லத் தீ/அக்னிஹோத்ரம் பேணுபவர்; பொறாமையாளர் விலக்கப்படுவர். அயனம், விஷுவம், வ்யதீபாதம், நாள் முடிவு போன்ற சுபகாலங்கள், தானத்தின் திசைநியமம், மந்திரங்கள், தக்ஷிணை கூறி, தானதாரருக்கும் பாராயணம் செய்பவருக்கும் புண்ணியமும் மோட்சமும் விளைவதாகச் சொல்லப்படுகிறது।
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 103
Verse 1
होतोवाच तद्वच्च शर्कराधेनुं शृणु राजन् यथार्थतः । अनुलिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशोत्तरे ॥ १०३-१ ॥ धेनुं शर्करया राजन् कृत्वा भारचतुष्टयम् । उत्तमा कथ्यते सद्भिश्चतुर्थांशेन वत्सकम् ॥
ஹோத்ரு கூறினார்—அரசே, அதுபோல சர்க்கராதேனு, அதாவது சர்க்கரையால் செய்யப்பட்ட பசுவின் விதியைத் துல்லியமாகக் கேள். பூசப்பட்ட நிலத்தளத்தில், மேலே கருப்புமான் தோலும் குசா புல்லும் விரித்து, அரசே, சர்க்கரையால் நான்கு பாரம் எடையுள்ள தேனுவை அமைக்க வேண்டும்; அறிஞர்கள் கூறுவதுபோல், கன்றின் அளவு நான்கில் ஒரு பங்காக இருந்தால் அதுவே ‘உத்தமம்’।
Verse 2
तदर्धं मध्यमा प्रोक्ता कनिष्ठा भारकेण तु । तद्वद्वत्सं प्रकुर्वीत चतुर्थांशेन तत्त्वतः ॥
அதன் பாதி ‘மத்தியமம்’ எனப்படுகிறது; ‘கனிஷ்டம்’ என்பது ஒரு பாரம் அளவால் (செய்யப்படும்). அதுபோல கன்றையும் தத்துவப்படி நான்கில் ஒரு பங்கு அளவில் அமைக்க வேண்டும்।
Verse 3
अथ कुर्यादष्टशतैरूर्ध्वं नृपतिसत्तम । स्वशक्त्या कारयेद् धेनुं तथात्मानं पीडयेत् ॥
பின்னர், அரசர்களில் சிறந்தவனே, எட்டு நூறு அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட (அளவிலும்) செய்யலாம்; தன் ஆற்றலுக்கு ஏற்ப தேனுவைச் செய்யச் செய்து, இவ்வாறு தன்னைத் தானே வருத்திக்கொள்ளக் கூடாது।
Verse 4
सर्वबीजानि संस्थाप्य चतुर्दिक्षु समन्ततः । सुवर्णस्य मुखं शृङ्गे मौक्तिकैर्नयने तथा ॥
நான்கு திசைகளிலும் சுற்றிலும் எல்லாவித விதைகளையும் நிறுவி, (பிரதிமையின்) வாயை பொன்னால் அமைக்க வேண்டும்; அதுபோல கொம்புகளையும் கண்களையும் முத்துகளால் அலங்கரிக்க வேண்டும்।
Verse 5
गुडेन तु मुखं काये जिह्वा पिष्टमयी तथा । कम्बलं पट्टसूत्रेण कण्ठाभरणभूषिताम् ॥
மேலும் வெல்லத்தால் உடலில் வாயை அமைக்க வேண்டும்; அதுபோல் நாவை மாவால் செய்ய வேண்டும். பட்டுநூலுடன் போர்வை அளித்து, கழுத்து ஆபரணங்களால் அலங்கரிக்க வேண்டும்।
Verse 6
इक्षुपादां रौप्यखुरां तवनीतस्तनीं तथा । प्रशस्तपत्रश्रवणां सितचामरपभूषिताम् ॥
அதன் கால்களை கரும்பால், குளம்புகளை வெள்ளியால், மேலும் மடிகளை வெண்ணெயால் செய்ய வேண்டும். சிறந்த இலைபோன்ற காதுகளை அமைத்து, வெண்சாமரங்களால் அலங்கரிக்க வேண்டும்।
Verse 7
पञ्चरत्नसमायुक्तां वस्त्रेणाच्छादितां तथा । गन्धपुष्पैरलङ्कृत्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥
பஞ்சரத்தினங்களுடன் இணைத்து, துணியால் மூடி, நறுமணங்களும் மலர்களும் கொண்டு அலங்கரித்து, பிராமணருக்கு சமர்ப்பிக்க வேண்டும்।
Verse 8
श्रोत्रियाय दरिद्राय साधुवृत्ताय धीमते । वेदवेदाङ्गविदुषे साग्निकाय कुटुम्बिने । अदुष्टाय प्रदातव्या न तु मत्सरिणे द्विजे ॥
இந்த தானம் ச்ரோத்ரியனாகிய, ஏழையான, நல்லொழுக்கமுடைய, அறிவுடைய—வேதமும் வேதாங்கங்களும் அறிந்த, அக்னியைப் பேணும், குடும்பத்தைப் போஷிக்கும்—தீய எண்ணமற்ற பிராமணருக்கே அளிக்க வேண்டும்; பொறாமையுள்ள த்விஜனுக்கு அல்ல।
Verse 9
अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । एषु पुण्येषु कालेषु तथाविभवशक्तितः ॥
அயனம், விஷுவம், புண்ணிய வ்யதீபாதம், நாள் முடிவு ஆகிய புண்ணிய காலங்களில் தன் வல்லமைக்கேற்ப தானம் அளிக்க வேண்டும்.
Verse 10
सत्पात्रञ्च द्विजं दृष्ट्वा आगतं श्रोत्रियं गृहे । तादृशाय प्रदातव्या पुच्छदेशे विमृश्य च ॥
வீட்டிற்கு வந்த தகுதியான இருபிறப்பன் (த்விஜன்) ச்ரோத்ரியனைப் பார்த்து, விதிப்படி பசுவின் வால் பகுதியைத் தொட்ந்து/ஆய்ந்து, அவனுக்கே தானம் அளிக்க வேண்டும்.
Verse 11
पूर्वाभिमुखमास्थाय अथवा स उदङ्मुखः । गां पूर्वाभिमुखीं कृत्वा वत्समुत्तरतो न्यसेत् ॥
கிழக்கு நோக்கி—அல்லது வடக்கு நோக்கி—நின்று, பசுவை கிழக்கு நோக்கச் செய்து, கன்றை அதன் வடபுறத்தில் வைக்க வேண்டும்.
Verse 12
दानकाले तु ये मन्त्रास्तान्पठित्वा समर्पयेत् । सम्पूज्य विधिवद्विप्रं मुद्रिकाकर्णभूषणैः ॥
தானம் அளிக்கும் வேளையில் விதிக்கப்பட்ட மந்திரங்களை ஓதி தானத்தைச் சமர்ப்பிக்க வேண்டும்; மேலும் விதிப்படி பிராமணனைப் பூஜித்து, மோதிரங்களும் காதணிகளும் அளிக்க வேண்டும்.
Verse 13
स्वशक्त्या दक्षिणा देया वित्तशाठ्यविवर्ज्जितः । हस्ते तु दक्षिणां दत्त्वा गन्धपुष्पसचन्दनाम् । धेनुं समर्पयेत्तस्य मुखञ्च च विलोकयेत् ॥
தன் வல்லமைக்கேற்ப, செல்வத்தில் கஞ்சத்தனமின்றி தக்ஷிணை அளிக்க வேண்டும். அவன் கையில் நறுமணம், மலர்கள், சந்தனம் உடன் தக்ஷிணையை வைத்து, பசுவைச் சமர்ப்பித்து பின்னர் அவன் முகத்தை நோக்க வேண்டும்.
Verse 14
एकाहं शर्कराहारो ब्राह्मणस्त्रिदिनं वसेत् । सर्वपापहरा धेनुः सर्वकामप्रदायिनी ॥
பிராமணன் ஒரு நாள் சர்க்கரையையே உணவாகக் கொண்டு மூன்று நாட்கள் விரத அனுஷ்டானத்தில் தங்க வேண்டும். பசு எல்லாப் பாவங்களையும் நீக்கி எல்லா விருப்பங்களையும் அளிப்பவளென கூறப்படுகிறது.
Verse 15
सर्वकामसमृद्धस्तु जायते नात्र संशयः । दीयमानं प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥
மனிதன் எல்லா விருப்பங்களின் நிறைவேற்றத்தால் செழிப்படைவான்—இதில் ஐயமில்லை. அது தானமாக வழங்கப்படுவதைக் காண்போர் பரமகதியை அடைவர்.
Verse 16
य इदं शृणुयाद्भक्त्या पठते वापि मानवः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति ॥
இதை பக்தியுடன் கேட்பவனோ அல்லது பாராயணம் செய்பவனோ எல்லாப் பாவங்களிலிருந்து விடுபட்டு விஷ்ணுலோகத்தை அடைவான்.
Frequently Asked Questions
The text frames charity as both procedural and ethical: the gift must be properly prepared and offered without deceit (vittā-śāṭhya-vivarjita), and it must be directed to a qualified recipient (pātra), defined as learned and disciplined (śrotriya, vedavedāṅga-vid), socially responsible (householder with fires, sagnikāya kuṭumbine), and non-malicious; envy (mātsarya) is explicitly disqualifying.
The passage specifies auspicious temporal markers: ayana (solstitial transition), viṣuva (equinox), vyatīpāta (an astronomically inauspicious/marked yoga treated as ritually significant in many dharma sources), and dina-kṣaya (the day’s end). These are presented as preferred windows for performing the donation according to one’s capacity (yathā-vibhava-śaktitaḥ).
While primarily a ritual manual, the chapter embeds an Earth-oriented material ecology: it requires a prepared ground (mahī-pṛṣṭha), uses plant-based and agrarian substances (bīja, ikṣu, guḍa), and organizes space by the four directions (caturdiś). In an environmental-ethics reading aligned with the Varāha–Pṛthivī frame, the instruction models regulated extraction and redistribution of agricultural surplus through formalized gifting, linking social welfare (supporting the poor and learned) with disciplined stewardship of terrestrial resources.
No dynastic lineages are named in the provided verses. The social categories invoked are cultural-institutional: rājan/nṛpati (royal patron), brāhmaṇa/dvija (recipient class), śrotriya (Vedic-trained specialist), and vedavedāṅga-vid (expert in Veda and auxiliaries), along with the household institution marked by maintaining ritual fires (sagnikāya kuṭumbine).
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.