Vamana Purana — Vishnu Slays Kalanemi, Shloka 41

Vishnu Enters the Deva–Asura War and Slays Kalanemi

Devanagari script

तैर्वाणैश्छाद्यमाना हरिकरनुदितैः कालदण्डप्रकाशैर्नाराचैरर्धचन्द्रैर्बालिमयपुरागा भीतभीतास्त्वारन्तः प्रारम्बे दानवेन्द्रं शतवदनमथो प्रेषयन् कालनेमिं स प्रायाद् देवसैन्यप्रभुममितबलं केशवं लोकनाथम्

Transliteration

tairvāṇaiśchādyamānā harikaranuditaiḥ kāladaṇḍaprakāśairnārācairardhacandrairbālimayapurāgā bhītabhītāstvārantaḥ prārambe dānavendraṃ śatavadanamatho preṣayan kālanemiṃ sa prāyād devasainyaprabhumamitabalaṃ keśavaṃ lokanātham

Translation

ஹரியின் கையால் செலுத்தப்பட்ட, யமதண்டம்போல் ஒளிரும் அந்த அம்புகள்—நாராசங்களும் அரைச்சந்திர வடிவ அம்புகளும்—மூடியதால், பலி மற்றும் மய நகரங்களிலிருந்து வந்த தைத்யர்கள் மீண்டும் மீண்டும் அஞ்சி, போரின் தொடக்கத்திலேயே குழம்பினர். அப்போது தானவர்களின் அரசன், நூறு முகங்களையுடையவன், காலநேமியை அனுப்பினான்; அவன் தேவர்சேனையின் தலைவன், உலகநாதன், அளவற்ற வலிமை கொண்ட கேசவனை எதிர்த்து முன்னேறினான்.

Speakers

• Narrator continuing the battle account (interlocutors not specified in excerpt).

Primary Deities

• Vishnu (Keshava/Hari)
• Kalanemi
• Dānavendra (asura overlord)
• Kāla (as Death/Yama, by metaphor)

Key Themes

• Inevitability of divine punishment (Kāla-daṇḍa imagery)
• Asura disarray under divine assault
• Command structure among Daityas (dispatching champions)
• Viṣṇu as protector and war-leader of Devas
• Escalation by sending Kālanemi

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

What does the ‘kāla-daṇḍa’ simile add to the battle description?

By likening the arrows’ radiance to the ‘rod of Death,’ the verse frames Viṣṇu’s attack as not merely martial but juridical-cosmic: the Daityas are meeting an inescapable sentence aligned with cosmic order (ṛta/dharma).

Who is the ‘śata-vadana’ (hundred-faced) Dānava lord?

The epithet indicates a formidable asura commander characterized by overwhelming presence or many-aspected power. In Purāṇic style, such epithets can function descriptively without requiring a single fixed identity across all traditions; here it primarily marks the asura overlord who orders Kālanemi into combat.

Does this passage contain any tīrtha or geographic markers typical of the Vāmana Purāṇa?

Not in these three verses. Despite the Vāmana Purāṇa’s strong geographic/tīrtha orientation elsewhere, this excerpt is purely martial narrative, using ‘pura’ (fortress/city) references to asura polities without naming rivers, forests, or pilgrimage sites.