Verse 29
Sita
तथा दिशन्त्याभिचारसामान्येन पृथक्पृथक् । एकविंशतिशाखायामृग्वेदः परिकीर्तितः । शतं च नवशाखासु यजुषामेव जन्मनाम् । साम्नः सहस्रशाखाः स्युः पञ्चशाखा अथर्वणः । वैखानसमतस्तस्मिन्नादौ प्रत्यक्षदर्शनम् । स्मर्यते मुनिभिर्नित्यं वैखानसमतः परम् । कल्पो व्याकरणं शिक्षा निरुक्तं ज्योतिषं छन्दः एतानि षडङ्गानि । उपाङ्गमयनं चैव मीमांसान्यायविस्तरः । धर्मज्ञसेवितार्थं च वेदवेदोऽधिकं तथा । निबन्धाः सर्वशाखा च समयाचारसङ्गतिः । धर्मशास्त्रं महर्षिणामन्तःकरणसम्भृतम् । इतिहासपुराणाख्यमुपाङ्गं च प्रकीर्तितम् । वास्तुवेदो धनुर्वेदो गान्धर्वश्च तथा मुने । आयुर्वेदश्च पञ्चैते उपवेदाः प्रकीर्तिताः । दण्डो नीतिश्च वार्ता च विद्या वायुजयः परः । एकविंशतिभेदोऽयं स्वप्रकाशः प्रकीर्तितः ॥२४–३१॥
तथा । दिशन्ति । अभिचार-सामान्येन । पृथक्-पृथक् । एकविंशति-शाखायाम् । ऋग्वेदः । परिकीर्तितः । शतम् । च । नव-शाखासु । यजुषाम्-एव । जन्मनाम् । साम्नः । सहस्र-शाखाः । स्युः । पञ्च-शाखाः । अथर्वणः । वैखानस-मतः । तस्मिन् । आदौ । प्रत्यक्ष-दर्शनम् । स्मर्यते । मुनिभिः । नित्यम् । वैखानस-मतः । परम् । कल्पः । व्याकरणम् । शिक्षा । निरुक्तम् । ज्योतिषम् । छन्दः । एतानि । षट्-अङ्गानि । उपाङ्ग-मयनम् । च । एव । मीमांसा-न्याय-विस्तरः । धर्मज्ञ-सेवित-अर्थम् । च । वेद-वेदः । अधिकम् । तथा । निबन्धाः । सर्व-शाखाः । च । समय-आचार-सङ्गतिः । धर्म-शास्त्रम् । महर्षिणाम् । अन्तःकरण-सम्भृतम् । इतिहास-पुराण-आख्यम् । उपाङ्गम् । च । प्रकीर्तितम् । वास्तु-वेदः । धनुः-वेदः । गान्धर्वः । च । तथा । मुने । आयुः-वेदः । च । पञ्च । एते । उप-वेदाः । प्रकीर्तिताः । दण्डः । नीतिः । च । वार्ता । च । विद्या । वायु-जयः । परः । एकविंशति-भेदः । अयम् । स्व-प्रकाशः । प्रकीर्तितः ।
tathā diśanty ābhicāra-sāmānyena pṛthak-pṛthak | ekaviṁśatiśākhāyām ṛgvedaḥ parikīrtitaḥ | śataṁ ca navaśākhāsu yajuṣām eva janmanām | sāmnaḥ sahasraśākhāḥ syuḥ pañcaśākhā atharvaṇaḥ | vaikhānasamataḥ tasminn ādau pratyakṣadarśanam | smaryate munibhir nityaṁ vaikhānasamataḥ param | kalpo vyākaraṇaṁ śikṣā niruktaṁ jyotiṣaṁ chandaḥ etāni ṣaḍaṅgāni | upāṅgamayanaṁ caiva mīmāṁsānyāyavistaraḥ | dharmajñasevitārthaṁ ca vedavedo’dhikaṁ tathā | nibandhāḥ sarvaśākhā ca samayācārasaṅgatiḥ | dharmaśāstraṁ maharṣiṇām antaḥkaraṇasambhṛtam | itihāsapurāṇākhyam upāṅgaṁ ca prakīrtitam | vāstuvedo dhanurvedo gāndharvaś ca tathā mune | āyurvedaś ca pañcaite upavedāḥ prakīrtitāḥ | daṇḍo nītiś ca vārtā ca vidyā vāyujayaḥ paraḥ | ekaviṁśatibhedo’yaṁ svaprakāśaḥ prakīrtitaḥ ||24–31||
இதுவும் அதே பாரம்பரிய பட்டியலே. அபிசாரக் கருமங்களின் பொதுவான வகைப்பாட்டின்படி—ரிக் வேதம் 21 சாகைகள், யஜுர் வேதம் 109 சாகைகள், சாம வேதம் ஆயிரம் சாகைகள், அதர்வ வேதம் 5 சாகைகள் என்று கூறப்படுகிறது. ஆதியில் வைಖானஸ மதி பிரத்யக்ஷ தரிசன ரூபமெனவும், முனிவர்கள் அதை பரமமென நித்தம் நினைவுகூர்வதாகவும் சொல்லப்படுகிறது. கல்பம், வியாகரணம், சிக்ஷா, நிருக்தம், ஜ்யோதிஷம், சந்தஸ்—இவை ஆறு வேதாங்கங்கள். உபாங்கங்களாக மீமாம்சா-ந்யாய விரிவு, தர்மஞர்களுக்கு உதவும் நூல்கள், ‘வேதத்தின் வேதம்’, நிபந்தங்கள், எல்லாச் சாகைகளின் தொகுப்பு, சமய-ஆசார ஒத்திசைவு ஆகியன குறிப்பிடப்படுகின்றன. மகரிஷிகளின் தர்மசாஸ்திரம் அந்தக்கரணத்தில் இருந்து தொகுக்கப்பட்டது எனக் கூறப்படுகிறது. இதிகாசம்–புராணம் உபாங்கமும் அறிவிக்கப்படுகிறது. வாஸ்துவேதம், தனுர்வேதம், காந்தர்வவேதம், ஆயுர்வேதம்—இவை ஐந்து உபவேதங்கள். தண்டம், நீதி, வார்த்தா, வித்யா, பரம வாயுஜயம்—இது 21 வகையான சுயப்ரகாச விதானமாகப் பிரகடனம் செய்யப்படுகிறது॥
Same passage as Sita.28: a traditional catalogue of Vedic branches, the six vedāṅgas, auxiliary disciplines (including mīmāṁsā and nyāya), dharmaśāstra, itihāsa–purāṇa as upāṅga, the five upavedas, and a concluding twenty-onefold ‘self-luminous’ classification including vāyujaya (conquest of breath).