Adhyaya 29
அத்தியாயத்தின் தொடக்கத்தில் சூதர் கூறுவது: ஒழுக்கமுடைய யாத்திரிகன் முதலில் ஒரு முக்தி தரும் தீர்த்தத்தில் நீராடி, பின்னர் ‘சர்வதீர்த்தம்’ எனப்படும் மிகப் புண்ணியத் தலத்திற்குச் செல்ல வேண்டும். அங்கு நீராடுதல் மகாபாபங்களையும் அழிக்கும்; நீராடுபவனை முன்னிட்டு பாவங்கள் நடுங்குகின்றன என உரைக்கப்படுகிறது. நீண்ட வேதபாராயணம், மகாயாகங்கள், தேவபூஜை, புனித திதிகளில் உபவாசம், மந்திரஜபம் ஆகியவற்றால் கிடைக்கும் பலன் இங்கு ஒரே மூழ்குதலால் கிடைக்கும் என்று கூறப்படுகிறது. ரிஷிகள் ‘சர்வதீர்த்தம்’ என்ற பெயர் எவ்வாறு வந்தது என்று கேட்கிறார்கள். சூதர், ப்ருகுவம்சத் தபஸ்வி சுசரிதரின் கதையைச் சொல்கிறார்—அவர் குருடர், முதியவர்; இந்தியா முழுதும் தீர்த்தயாத்திரை செய்ய இயலாதவர். ஆகவே தென் கடலருகே கந்தமாதன மலையில் சிவனை நோக்கி கடுந்தவம் செய்தார்—மூன்று காலப் பூஜை, அதிதி உபசாரம், பருவத் தவங்கள், பஸ்மதாரணம், ருத்ராட்ச தாரணம், நீண்டகாலக் கட்டுப்பாடு. சிவன் திருப்தியடைந்து தரிசனம் தந்து, பார்வையை அளித்து, வரம் கேட்கச் சொன்னார். சுசரிதர் பயணம் இன்றியே எல்லாத் தீர்த்தங்களின் ஸ்நான பலன் வேண்டுமென வேண்டினார். சிவன்—ராமசேதுவால் புனிதமான அந்த இடத்திலேயே எல்லாத் தீர்த்தங்களையும் ஆவாஹனம் செய்வேன்; அதனால் அது ‘சர்வதீர்த்தம்’, ‘மானச தீர்த்தம்’ எனப் புகழ்பெற்று, உலக நலமும் முக்தியும் அளிக்கும் என்றார். சுசரிதர் நீராடியவுடன் இளமை பெற்றார்; அங்கேயே தங்கி சிவஸ்மரணத்துடன் நித்ய ஸ்நானம் செய்யவும், தொலை தீர்த்தயாத்திரைகளைத் தவிர்க்கவும் உபதேசம் பெற்றார். இறுதியில் அவர் சிவபதம் அடைந்தார்; இக்கதையை வாசித்தல் அல்லது கேட்டல் பாபநாசம் தரும் என பலश्रுதி கூறுகிறது.
Shlokas
Verse 1
श्रीसूत उवाच । स्नात्वा साध्यामृते तीर्थे नृपशापविमोक्षणे । सर्वतीर्थं ततो गच्छेन्मनुजो नियमान्वितः
ஸ்ரீ சூதர் கூறினார்—அரசரின் சாபத்திலிருந்து விடுவிக்கும் சாத்யாம்ருத தீர்த்தத்தில் நீராடி, நியமங்களைப் பின்பற்றும் மனிதன் பின்னர் சர்வதீர்த்தத்திற்குச் செல்ல வேண்டும்.
Verse 2
सर्वतीर्थं महापुण्यं महापातकनाशनम् । महापातकयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः
சர்வதீர்த்தம் மிகுந்த மகாபுண்யம் அளிப்பதும், மகாபாதகங்களை அழிப்பதும் ஆகும். ஒருவர் மகாபாதகத்தில் மூழ்கியவராயினும், எல்லாப் பாவங்களிலும் சிக்கியவராயினும்—
Verse 3
शुद्ध्येत तत्क्षणादेव सवर्तीर्थनिमज्जनात् । तावत्सर्वाणि पापानि देहे तिष्ठंति सुव्रताः
சர்வதீர்த்தத்தில் மூழ்கிய உடனே அவன் அக்கணமே தூய்மையடைகிறான். அதுவரை, ஓ நல்விரதத்தாரே, எல்லாப் பாவங்களும் உடலிலேயே தங்கியிருக்கும்.
Verse 4
स्नानार्थं सर्वतीर्थेऽस्मिन्दृष्ट्वा यांतं द्विजा नरम्
ஓ த்விஜர்களே! இச் சர்வதீர்த்தத்தில் நீராடுவதற்காக வருகிற மனிதனைப் பார்த்து—
Verse 5
वेपंते सर्वपापानि नाशोऽस्माकं भवेदिति । गर्भवासादिदुःखानि तावद्याति नरो भुवि
எல்லாப் பாவங்களும் நடுங்குகின்றன—“இப்போது நமது அழிவு நிகழும்!” அதுவரை மனிதன் இவ்வுலகில் கர்ப்பவாசம் முதலான துயரங்களை அனுபவிக்கிறான்.
Verse 6
न स्नायात्सर्वतीर्थेऽस्मिन्यावद्ब्राह्मणपुंगवाः । अनुष्ठितैर्महायागैस्तथा तीर्थनिषेवणैः
ஓ பிராமணப் புங்கவர்களே! முறையாக மகாயாகங்களை அனுஷ்டித்து, பிற தீர்த்தங்களை உரிய முறையில் சேவித்து ஒழுக்கம் பெற்ற பின்பே இச் சர்வதீர்த்தத்தில் நீராட வேண்டும்; அதற்கு முன் நீராடக் கூடாது.
Verse 7
गायत्र्यादिमहामंत्रजपैर्नियमपूर्वकम् । चतुर्णामपि वेदानामावृत्त्या शतसंख्यया
நியமத்துடன் காயத்ரீ முதலான மகாமந்திரங்களை ஜபித்து, நான்கு வேதங்களையும் நூறு முறை பாராயணம் செய்தால் கிடைக்கும் புண்ணியமே இங்கு கூறப்படுகிறது।
Verse 8
शिवविष्ण्वादिदेवानां पूजया भक्ति पूर्वकम् । एकादश्यादितिथिषु तथैवानशनेन च । यत्फलं लभते मर्त्यस्तल्लभेदत्र मज्जनात्
சிவன்-விஷ்ணு முதலான தேவர்களை பக்தியுடன் பூஜிப்பதாலும், ஏகாதசி முதலான திதிகளில் உபவாசம் செய்வதாலும் மனிதன் பெறும் பலன் எதுவோ, அதே பலன் இங்கு நீராடி முழுகுவதால் கிடைக்கும்।
Verse 9
ऋषय ऊचुः । सर्वतीर्थमिति ख्यातिः सूतास्य कथमागता । ब्रूह्यस्माकमिदं पुण्यं विस्तराच्छृण्वतां मुने
ரிஷிகள் கூறினர்—ஓ சூதா! இத்தலம் ‘சர்வதீர்த்தம்’ என்று எவ்வாறு புகழ்பெற்றது? முனிவரே, நாங்கள் கேட்கிறோம்; இந்தப் புண்ணியத்தை விரிவாகச் சொல்லுங்கள்।
Verse 10
श्रीसूत उवाच । पुरा सुचरितोनाम मुनिर्नियमसंयुतः
ஸ்ரீ சூதர் கூறினார்—முன்னொரு காலத்தில் ‘சுசரித’ என்னும் முனிவர் இருந்தார்; அவர் கடுமையான நியமங்களால் ஒழுங்குபடுத்தப்பட்டவர்।
Verse 11
भृगुवंशसमुद्भूतो जात्यंधो जरयातुरः । अशक्तस्तीर्थयात्रायां नेत्राभावेन स द्विजाः
அவர் ப்ருகு வம்சத்தில் பிறந்தவர்; பிறவியிலேயே குருடர், முதுமையால் துன்புற்றவர். ஓ இருமுறை பிறந்தவர்களே, கண்கள் இல்லாததால் தீர்த்தயாத்திரைக்கு இயலாதவர் ஆனார்।
Verse 12
सर्वेषामेव तीर्थानां स्नातुकामो महामु निः । दक्षिणांबुनिधौ पुण्यं गंधमादनपर्वतम्
எல்லா தீர்த்தங்களிலும் நீராட விரும்பிய அந்த மகாமுனி தென் கடற்கரையிலுள்ள புனிதமான கந்தமாதன மலைக்குச் சென்றார்.
Verse 13
गत्वा शंकरमुद्दिश्य तपस्तेपे सुदुष्करम् । त्रिकालमर्चयञ्छंभुमुपवासी जितेंद्रियः
அங்கு சென்று மனத்தில் சங்கரனைத் தாங்கி, மிகக் கடினமான தவம் செய்தார்—மூன்று காலங்களிலும் சம்புவை அர்ச்சித்து, உபவாசம் இருந்து, புலன்களை அடக்கினார்.
Verse 14
तथा त्रिषवणस्नानात्तथैवातिथिपूजकः । शिशिरे जलमध्यस्थो ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यगः
அவர் திரிஷவண ஸ்நானம் செய்து, அதிதி பூஜையும் செய்தார். குளிர்காலத்தில் நீரில் மூழ்கி இருந்தார்; கோடையில் பஞ்சாக்னியின் நடுவில் நின்றார்.
Verse 15
वर्षास्वासारसहन अब्भक्षो वायुभोजनः । उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च भस्मना धारयन्सदा
மழைக்காலத்தில் பெருமழைத் தாரைகளைத் தாங்கினார்; நீரையே உணவாகவும், காற்றையே உணவாகவும் இருப்பதுபோல் இருந்தார். எப்போதும் பஸ்மம் பூசி திரிபுண்ட்ரம் அணிந்தார்.
Verse 16
जाबालोपनिषद्रीत्या तथा रुद्राक्षधारकः । एवमुग्रं तपश्चक्रे दशसंवत्सरं द्विजः
ஜாபால உபநிஷத்தின் விதிப்படி அவர் ருத்ராட்ச மாலையும் அணிந்தார். இவ்வாறு அந்த த்விஜன் பத்து ஆண்டுகள் கடும் தவம் செய்தார்.
Verse 17
तपसा तस्य संतुष्टः शंकरश्चंद्रशेखरः । प्रादुरासीन्मुनेस्तस्य द्विजाः सुचरितस्य वै
அவனுடைய தவத்தால் திருப்தியடைந்த சங்கரன்—சந்திரசேகரன்—ஓ த்விஜர்களே, நற்குணமுடைய சுசரித முனிவன் முன் வெளிப்பட்டான்.
Verse 18
समारुह्य महोक्षाणं भूतवृंदनिषेवितः । गिरिजार्ध वपुः शूली सूर्यकोटिसमप्रभः
மகா ரிஷபத்தின் மீது ஏறி, பூதகணங்களால் சூழப்பட்டு, திரிசூலதாரி—கிரிஜையின் அரைஉடலுடையவன்—கோடி சூரிய ஒளிபோல் பிரகாசித்தான்.
Verse 19
स्वभासा भासयन्सर्वा दिशो वितिमिरास्तदा । भस्मपांडुरसर्वांगो जटामंडलमंडितः
தன் ஒளியால் எல்லாத் திசைகளையும் ஒளிரச் செய்து, அப்போது அவை இருளற்றன ஆனது. புனித விபூதியால் அவரது உடல் முழுதும் வெண்மையாக, ஜடாமண்டலத்தால் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தான்.
Verse 20
अनंता दिमहानागविभूषणविभूषितः । प्रादुर्भूतस्ततः शंभुः प्रादात्तस्य विलोचने
அனந்தன் முதலான மகாநாகத்தின் ஆபரணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட சம்பு அப்போது வெளிப்பட்டு, அவனுக்கு கண்களை (தரிசன சக்தியை) அருளினார்.
Verse 21
आत्मावलोकनार्थाय शंकरो गिरिजापतिः । ततः सुचरितो विप्राः शंभुना दत्तदृग्द्वयः । आलोक्य परमेशानं प्रतुष्टाव प्रसन्नधीः
தன் திருவுருவை நேரில் காணும்படியாக கிரிஜாபதி சங்கரன், ஓ த்விஜர்களே, அப்போது சுசரிதனுக்கு சம்புவால் அருளப்பட்ட இரு கண்களை வழங்கினார். பரமேசானை தரிசித்து, அமைதியான மனத்துடன் மகிழ்ந்து புகழ்ந்தான்.
Verse 22
सुचरित उवाच । जय देव महेशान जय शंकर धूर्जटे
சுசரிதா கூறினாள்—ஜயம் உமக்கே, தேவரே மகேசானே; ஜயம் உமக்கே, சங்கரா தூర్జடே.
Verse 23
जय ब्रह्मादिपूज्य त्वं त्रिपुरघ्न यमांतक । जयोमेश महादेव कामांतक जयामल
பிரம்மாதி தேவர்கள் போற்றும் உமக்கே ஜயம்; திரிபுரக்னா, யமாந்தகா. உமேச மகாதேவா, ஜயம்; காமாந்தகா, அமலா—ஜயம்.
Verse 24
जय संसारवैद्य त्वं भूतपाल शिवाव्य य । त्रियंबक नमस्तुभ्यं भक्तरक्षणदीक्षित
சம்சாரப் பந்தத்தை நீக்கும் வைத்தியனே, உமக்கே ஜயம்; பூதபாலா, சிவா, அவ்யயா. திரியம்பகா, உமக்கு நமஸ்காரம்—பக்தரட்சணையில் தீட்சிதன்.
Verse 25
व्योमकेश नमस्तुभ्यं जय कारुण्यविग्रह । नीलकण्ठ नमस्तुभ्यं जय संसारमोचक
வ்யோமகேசா, உமக்கு நமஸ்காரம்; கருணை வடிவே, ஜயம். நீலகண்டா, உமக்கு நமஸ்காரம்; சம்சாரமோசகா, ஜயம்.
Verse 26
महेश्वर नमस्तुभ्यं परमानंदविग्रह । गंगाधर नमस्तुभ्यं विश्वेश्वर मृडाव्यय
மகேச்வரா, உமக்கு நமஸ்காரம்—பரமானந்த வடிவே. கங்காதரா, உமக்கு நமஸ்காரம்; விச்வேச்வரா, ம்ருடா, அவ்யயா.
Verse 27
नमस्तुभ्यं भगवते वासुदेवाय शंभवे । शर्वायोग्राय गर्भाय कैलासपतये नमः
ஓ பகவானே! வாசுதேவஸ்வரூபனே, சம்புவே, சர்வனே, உக்ரனே, உலகிற்குக் காரணமான கர்ப்பஸ்வரூபனே, கைலாசபதியே—உமக்கு மீண்டும் மீண்டும் நமஸ்காரம்।
Verse 28
रक्ष मां करुणासिंधो कृपादष्ट्यवलोकनात् । मम वृत्तमनालोच्य त्राहि मां कृपया हर
ஓ கருணைக்கடலே! உமது கருணைநோக்கால் என்னைக் காத்தருள்வாயாக. என் நடத்தைப் பரிசீலிக்காமல், ஓ ஹரா! தூய அருளால் என்னை மீட்டருள்வாயாக.
Verse 29
श्रीसूत उवाच । इति स्तुतो महादेवस्तमेनमिदमभ्यधात् । मुनिं सुचरितं विप्रा दयोदन्वानुमापतिः
ஸ்ரீசூதர் கூறினார்—இவ்வாறு ஸ்துதிக்கப்பட்ட மகாதேவன், ஓ பிராமணர்களே! கருணைக்கடலும் அளவிலாப் பரமபதியும் ஆன அவர், சுசரித முனிவனிடம் இவ்வார்த்தைகளை உரைத்தான்.
Verse 30
महादेव उवाच । मुने सुचरिताद्य त्वं वरं वरय कांक्षितम् । वरं दातुं तवायातः पुण्येस्मिन्नाश्रमे शुभे । इतीरितो मुनिः प्राह महादेवं दयानिधिम्
மகாதேவன் கூறினான்—ஓ சுசரித முனிவரே! இன்று உன் விருப்பமான வரத்தை வேண்டிக் கொள். இந்தப் புனிதமும் மங்களமும் ஆன ஆசிரமத்திற்கு உனக்கு வரம் அளிக்க நான் வந்தேன். இவ்வாறு கூறப்பட்டதும், முனிவர் கருணைநிதியான மகாதேவனிடம் உரைத்தார்.
Verse 31
सुचरित उवाच । भगवंस्त्वं प्रसन्नो मे यदि स्याश्चंद्रशेखर
சுசரிதர் கூறினார்—ஓ பகவான் சந்திரசேகரா! நீங்கள் என்மேல் प्रसன்னமாக இருந்தால், அப்பொழுது…
Verse 32
तर्हि त्वां प्रवृणोम्यद्धा वरं मदभिकांक्षितम् । जरापलितदेहोहं कुत्रचिद्गंतुमक्षमः
அப்போது நான் உம்மிடமிருந்து நிச்சயமாக எனக்கு வேண்டிய வரத்தையே தேர்ந்தெடுக்கிறேன். நான் முதுமையால் சிதைந்த, நரைமுடியுடைய உடலன்; எங்கும் செல்ல இயலாதவன்.
Verse 33
सर्वतीर्थेषु च स्नातुमाकांक्षा मम विद्यते । तस्मात्सर्वेषु तीर्थेषु स्नानेन मनुजो हि यत् । फलं प्राप्नोति मे ब्रूहि तत्फला वाप्तिसाधनम्
எனக்கு எல்லா தீர்த்தங்களிலும் நீராட வேண்டும் என்ற ஆசை உள்ளது. ஆகவே கூறுங்கள்—அனைத்து தீர்த்தங்களில் நீராடினால் மனிதன் பெறும் பலன் என்ன? அந்தப் பலனை அடையச் செய்யும் வழியையும் எனக்குச் சொல்லுங்கள்.
Verse 34
महादेव उवाच । अहमावाहयिष्यामि तीर्थान्यत्रैव कृत्स्नशः
மகாதேவர் கூறினார்—எல்லா தீர்த்தங்களையும் முழுமையாக இங்கேயே நான் ஆவாஹனம் செய்வேன்.
Verse 35
रामस्य सेतुना पूते नगेऽस्मिन्गंधमादने । इत्युक्त्वा स महादेवः पर्वते गन्धमादने
ராமனின் சேதுவால் புனிதமடைந்த இந்த கந்தமாதன மலையில் இவ்வாறு கூறி, மகாதேவர் அதே கந்தமாதன சிகரத்தில் செயல்படத் தொடங்கினார்.
Verse 36
तीर्थान्यावाहयामास मुनिप्रीत्यर्थमुत्तमः । ततस्सुचरितं प्राह शंकरः करुणानिधिः
உத்தமன் முனிவரின் மகிழ்ச்சிக்காக தீர்த்தங்களை ஆவாஹனம் செய்தான். பின்னர் கருணாநிதியான சங்கரர் சுசரிதனிடம் உரைத்தார்.
Verse 37
मुने सुचरितेदं तु महापातकनाशनम् । सांनिध्यात्सर्वतीर्थानां सर्वतीर्थाभिधं स्मृतम्
முனி சுசரிதரே! இத்தீர்த்தம் மகாபாதகங்களை அழிப்பது. எல்லாத் தீர்த்தங்களும் இங்கு அருகிலிருப்பதால் இது ‘சர்வதீர்த்தம்’ என நினைவுகூரப்படுகிறது.
Verse 38
मयात्र सर्वतीर्थानां मनसाकर्षणादिदम् । मानसं तीर्थमित्याख्यां लप्स्यते भुक्तिमुक्तिदम्
என் மனவலிமையால் எல்லாத் தீர்த்தங்களையும் இங்கு ஈர்த்ததால், இவ்விடம் ‘மானச தீர்த்தம்’ என்ற பெயரைப் பெறும்; இது போகமும் மோட்சமும் அருளும்.
Verse 39
अतः सुचरितात्र त्वं स्नाहि सद्यो विमुक्तये । महापातकसंघानां दावानलसमद्युतौ
ஆகையால் சுசரிதரே! உடனடி விடுதலைக்காக இங்கே உடனே நீராடுங்கள். மகாபாதகக் கூட்டங்களுக்கு இது காட்டுத்தீ போல ஒளிர்கிறது.
Verse 40
काममोहभयक्रोधलोभरोगादिनाशने । विना वेदांतविज्ञानं सद्योनिर्वाणकारणे
இது காமம், மயம், பயம், கோபம், பேராசை, நோய்கள் முதலியவற்றை அழிக்கிறது; வேதாந்த அறிவு இல்லாவிட்டாலும் உடனடி நிர்வாணத்திற்குக் காரணமாகிறது.
Verse 41
जन्ममृत्य्वादिनक्रौघसंसारार्णवतारणे । कुम्भीपाकादिसकलनरकाग्निविनाशने
இது பிறப்பு-இறப்பு முதலிய முதலைகள் நிறைந்த சம்சாரக் கடலைக் கடத்துகிறது; கும்பீபாகம் முதலிய எல்லா நரகங்களின் நெருப்பையும் அழிக்கிறது.
Verse 42
इतीरितः सुचरितः शम्भुना मदनारिणा । सस्नौ विप्राः सर्वतीर्थे महादेवस्य संनिधौ
இவ்வாறு மன்மதனை வென்ற ஷம்புவின் உபதேசத்தின்படி, சுசரிதர் பிராமணர்களுடன் மகாதேவரின் சன்னிதியில் சர்வதீர்த்தத்தில் நீராடினார்।
Verse 43
स्नात्वोत्थितः सुचरितो ददृशेऽखिलमानवैः । जरापलितनिर्मुक्तस्तरुणोऽतीव सुन्दरः
நீராடி எழுந்த சுசரிதரை எல்லா மக்களும் கண்டனர்—மூப்பு, நரை நீங்கி, அவர் இளமையுடன் மிக அழகியவரானார்।
Verse 44
दृष्ट्वा स्वदेहसौंदर्यं ततः सुचरितो मुनिः । श्लाघयामास तत्तीर्थं बहुधाऽन्ये च तापसाः
தன் உடலழகைக் கண்டு, முனிவர் சுசரிதர் அந்தத் தீர்த்தத்தை பலவிதமாகப் புகழ்ந்தார்; மற்ற தவசிகளும் அவ்வாறே புகழ்ந்தனர்।
Verse 45
महादेवः सुचरितं बभाषे तदनंतरम् । अस्य तीर्थस्य तीरे त्वं वसन्सुचरित द्विज
அதன்பின் மகாதேவர் சுசரிதரிடம் கூறினார்—“ஓ த்விஜ சுசரிதரே, இந்தத் தீர்த்தத்தின் கரையில் வாசம் செய்து…”
Verse 46
स्नानं कुरुष्व सततं स्मरन्मां मुक्तिदायकम् । देशांतरीयतीर्थेषु मा व्रज ब्राह्मणोत्तम
எப்போதும் நீராடி, முக்தி அளிப்பவனான என்னை நினைவில் கொள். ஓ பிராமணோத்தமா, பிற தேசத் தீர்த்தங்களுக்கு செல்லாதே।
Verse 47
अस्य तीर्थस्य माहात्म्यान्मामंते प्राप्स्यसि ध्रुवम् । अन्येऽपि येऽत्र स्नास्यंति तेऽपि मां प्राप्नुयुर्द्विज
இந்தத் தீர்த்தத்தின் மகிமையால் நீ உடல்முடிவில் நிச்சயமாக என்னை அடைவாய். மேலும் இங்கே நீராடும் பிறவர்களும், ஓ இருமுறைப் பிறந்தவனே, என்னையே அடைவார்கள்.
Verse 48
इत्युक्त्वा भगवानीशस्तत्रैवांतरधीयत । तस्मिन्नंतर्हिते रुद्रे ततः सुचरितो मुनिः
இவ்வாறு கூறி பகவான் ஈசன் அங்கேயே மறைந்தார். ருத்ரன் மறைந்தபின், முனி சுசரிதன் தக்கவாறு செயல்படத் தொடங்கினான்.
Verse 49
अनेककालं निवसन्सर्वतीर्थस्य तीरतः । स्नानं समाचरंस्तीर्थे मानसे नियमान्वितः
நீண்ட காலம் அவர் சர்வதீர்த்தத்தின் கரையில் தங்கி இருந்தார். மனத்தில் நியமங்களும் கட்டுப்பாடுகளும் கொண்டு அந்தத் தீர்த்தத்தில் முறையாக நீராடினார்.
Verse 50
देहांते शंकरं प्राप सर्वबन्धविमोचितः । सायुज्यं चापि संप्राप सर्वतीर्थस्य वैभवात्
உடல்முடிவில் அவர் எல்லாப் பந்தங்களிலிருந்தும் விடுபட்டு சங்கரனை அடைந்தார். மேலும் சர்வதீர்த்தத்தின் வைபவத்தால் சாயுஜ்யம்—இறைவனோடு முழு ஒன்றுபாடு—பெற்றார்.
Verse 51
एवं वः कथितं विप्राः सर्वतीर्थस्य वैभवम् । एतत्पठन्वा शृण्वन्वा मुच्यते सर्व पातकैः
ஓ விப்ரர்களே, இவ்வாறு உங்களுக்குச் சர்வதீர்த்தத்தின் வைபவம் கூறப்பட்டது. இதைப் படித்தாலோ கேட்டாலோ மனிதன் எல்லாப் பாவங்களிலிருந்தும் விடுபடுவான்.