Previous Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 86

इत्थं त्रिलोकमहितां शिवयोगिपूजां कृत्वा पुरातनभवेऽपि स राजसूनुः । निस्तीर्य दुःसहविपद्गणमाप्तराज्यश्चंद्रांगदस्य सुतया सह साधु रेमे

itthaṃ trilokamahitāṃ śivayogipūjāṃ kṛtvā purātanabhave'pi sa rājasūnuḥ | nistīrya duḥsahavipadgaṇamāptarājyaścaṃdrāṃgadasya sutayā saha sādhu reme

இவ்வாறு, அந்தப் பழைய பிறவியிலும் அரசகுமாரன் மூவுலகிலும் போற்றப்படும் சிவயோகிகளின் பூஜையைச் செய்தான். தாங்கமுடியாத பேரிடர்களைத் தாண்டி அரசை மீட்டபின், சந்திராங்கதனின் மகளுடன் அறநெறியாய் இனிது வாழ்ந்தான்।

इत्थम्thus
इत्थम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formरीत्यर्थक अव्यय (adverb of manner)
त्रिलोकमहिताम्praised by the three worlds
त्रिलोकमहिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रिलोक + महित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पूजाम्); समासः—त्रि + लोक (द्विगु) + महित (तत्पुरुषः: ‘by the three worlds praised’)
शिवयोगिपूजाम्worship of Śiva-yogis / yogis devoted to Śiva
शिवयोगिपूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव + योगि + पूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—शिवयोगिनः पूजा (षष्ठी-तत्पुरुषः)
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having done’
पुरातनभवेin an ancient existence / former birth
पुरातनभवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुरातन + भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—पुरातनः भवः (कर्मधारयः)
अपिeven, also
अपि:
Sambandha-bodhaka (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/अपि-कारक अव्यय (particle: ‘also/even’)
he
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
राजसूनुःthe king’s son / prince
राजसूनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् + सूनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—राज्ञः सूनुः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
निस्तीर्यhaving overcome / crossed
निस्तीर्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootनिस् + तॄ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having crossed over’
दुःसहविपद्गणम्a multitude of unbearable calamities
दुःसहविपद्गणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुःसह + विपद् + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—दुःसहाः विपदः (कर्मधारय) + तासां गणः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
आप्तराज्यःhaving obtained the kingdom
आप्तराज्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआप्त + राज्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (स); समासः—आप्तं राज्यं यस्य (बहुव्रीहि-प्रायः) / आप्त-राज्य (तत्पुरुषः)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
चंद्रांगदस्यof Candrāṅgada
चंद्रांगदस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootचन्द्राङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—चन्द्र इव अङ्गदः (कर्मधारयः, नाम)
सुतयाwith the daughter
सुतया:
Sahakaraka (Accompaniment)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/करण), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय (preposition-like indeclinable)
साधुwell, happily
साधु:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb: ‘well’)
रेमेenjoyed / lived happily
रेमे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरम् (धातु)
Formलिट्-लकार (परफेक्ट), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Purāṇic narration)

Scene: A prince bows to a circle of Śaiva yogins—ash-smeared, matted hair, tridents and kamandalu nearby—offering water, flowers, and food; later, the same prince restored to the throne, seated beside Candrāṅgada’s daughter in a calm, righteous household scene.

Ś
Śiva
C
Candrāṅgada

FAQs

Serving Śiva’s yogins (Śiva-bhaktas) is praised as a three-world-honored merit that helps one overcome severe adversity and attain rightful prosperity.

No particular tīrtha is named; the verse glorifies devotion expressed through honoring Śiva’s yogins.

Śiva-yogi-pūjā—reverential worship/service of Śiva’s yogins (saints/devotees)—is commended, though without detailed procedure here.