Adhyaya 18
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 1844 Verses

वसन्त-प्रभावः तथा काम-उद्दीपन-वर्णनम् | Spring’s Influence and the Arousal of Kāma

அத்தியாயம் 18-ல் பிரம்மா கூறுவது: சிவனின் மாயை மயக்கத்தால் காமன் (ஸ்மரன்) ஒரு குறிப்பிட்ட இடத்துக்கு வந்து சேர்கிறான். பின்னர் வசந்தத்தின் விரிவான வர்ணனை தொடங்குகிறது; வசந்த-தர்மம் எல்லாத் திசைகளிலும் பரவி மகாதேவனின் தவத்தலம் (உதாரணத்தில் ‘ஔஷதிப்ரஸ்த’) வரை எட்டிப் இயற்கையை அபூர்வமாக மலர்ச்சியுடனும், உணர்ச்சிகளைத் தூண்டும் இனிமையுடனும் மாற்றுகிறது. மாமர-அசோக வனங்கள், கைரவ மலர்கள், தேனீக்கள், குயிலின் கூவல், நிலவொளி, மென்மையான காற்று—இவை அனைத்தும் ‘காம-உத்தீபன’ காரணங்களாக உயிர்களில் ஆசையை எழுப்புகின்றன. உலகநிலை இணங்கும்போது குறைந்த விழிப்புள்ளவர்கள்கூட காமப் பந்தத்தில் சிக்குவார்கள் என உரை தெளிவுபடுத்துகிறது. இது அலங்காரப் படிமம் மட்டும் அல்ல; குணக் கலக்கம் மற்றும் உணர்ச்சி-பரவல் எவ்வாறு செயல்படுகின்றன என்பதற்கான விளக்க வரைபடமாக இருந்து, பின்னர் சிவனின் தவநிசப்தத்துக்கு எதிராக காமனின் நோக்கம் மற்றும் காமம்-தர்மம் இடையிலான நெறித் திணறலை முன்வைக்கிறது।

Shlokas

Verse 1

अचेतसामपि तदा कामासक्तिरभून्मुने । सुचेतासां हि जीवानां सेति किं वर्ण्यते कथा

முனிவரே! அப்போது சிந்தனை அற்றவர்களுக்குக் கூட காம ஆசை ஏற்பட்டது; அப்படியிருக்க, முழு விழிப்புள்ள உயிர்களைப் பற்றி இன்னும் என்ன சொல்ல இயலும்—இந்தக் கதையை எவ்வாறு வர்ணிப்பது?

Verse 2

वसंतस्य च यो धर्म्मः प्रससार स सर्वतः । तपस्थाने महेशस्यौषधिप्रस्थे मुनीश्वर

முனீஸ்வரரே! வசந்தத்தின் இயல்பு எங்கும் பரவியது; குறிப்பாக மகேசனின் தவத்தலம் ஆன அவுஷதிப்ரஸ்தத்தில் அது மிகுந்து விளங்கியது।

Verse 3

वनानि च प्रफुल्लानि पादपानां महामुने । आसन्विशेषतस्तत्र तत्प्रभावान्मुनीश्वर

மகாமுனியே, முனீஸ்வரரே! அந்தத் தெய்வீகப் பாதிப்பால் அங்குள்ள காடுகள் சிறப்பாக மலர்ந்தன; மரங்களும் கொடிகளும் எங்கும் பூத்தன।

Verse 4

पुष्पाणि सहकाराणामशोकवनिकासु वै । विरेजुस्सुस्मरोद्दीपकाराणि सुरभीण्यपि

அசோக வனங்களில் மாமரத்தின் மலர்கள் மணமுடன் ஒளிர்ந்தன; அவை நுண்ணிய ஸ்மரன் (காமன்) எழுச்சியைத் தூண்டும் தூண்டுதல்களாயின।

Verse 5

कैरवाणि च पुष्पाणि भ्रमराकलितानि च । बभूबुर्मदनावेशकराणि च विशेषतः

வண்டுகள் சூழ்ந்த வெண்மையான கைரவ (குமுத) மலர்கள், சிறப்பாக மனங்களில் மதனாவேசத்தைத் தூண்டின।

Verse 6

सकामोद्दीपनकरं कोकिलाकलकूजितम् । आसीदति सुरम्यं हि मनोहरमतिप्रियम्

குயில்களின் இனிய கலகூஜனம் காமநிலையைத் தூண்டியது; அந்தக் காட்சி மிகச் சுரம்யம், மனோகரம், காண மிகப் பிரியம் ஆனது।

Verse 7

भ्रमराणां तथा शब्दा विविधा अभवन्मुने । मनोहराश्च सर्वेषां कामोद्दीपकरा अपि

முனிவரே, வண்டுகளின் பலவகை முருமுறுப்பு ஒலிகள் எழுந்தன; அவை அனைவருக்கும் மனோகரமாகவும் காமநிலையைத் தூண்டுவதாகவும் இருந்தன।

Verse 8

चंद्रस्य विशदा कांतिर्विकीर्णा हि समंतत । कामिनां कामिनीनां च दूतिका इव साभवत्

சந்திரனின் தூய ஒளிக்காந்தி எல்லாத் திசைகளிலும் பரவியது; அது காதலர் காதலிகளுக்கு யாவர்க்கும் தூதியாக இருப்பதுபோல் ஆனது।

Verse 9

मानिनां प्रेरणायासीत्तत्काले कालदीपिका । मारुतश्च सुखः साधो ववौ विरहिणोऽप्रियः

அந்நேரம் மானம் கொண்டோரைக் கிளர்த்தும் ‘காலதீபிகை’ போல ஒன்று எழுந்தது; சாதுவே, பிறர்க்கு இனிய காற்று பிரிவால் வாடுவோர்க்கு வேதனையாயிற்று।

Verse 10

एवं वसंतविस्तारो मदनावेशकारकः । वनौकसां तदा तत्र मुनीनां दुस्सहोऽत्यभूत्

இவ்வாறு வசந்தம் பரவி மலர்ந்து, மதனனின் வேகத்தைத் தூண்டியது. அப்போது அங்கே வனவாசி முனிவர்களுக்கு அதைத் தாங்குவது மிகக் கடினமாகியது.

Verse 12

एवं चकार स मधुस्स्वप्रभावं सुदुस्सहम् । सर्वेषा चैव जीवानां कामोद्दीपनकारकः

இவ்வாறு மது தன் இயல்பான சக்தியால் மிகத் தடுக்கமுடியாததாகி, எல்லா உயிர்களிலும் காமத்தைத் தூண்டும் காரணமாக ஆனது.

Verse 13

अकालनिमितं तात मधोर्वीक्ष्य हरस्तदा । आश्चर्य्यं परमं मेने स्वलीलात्ततनुः प्रभुः

அப்பா! மதுவில் அந்த அகால நிமித்தத்தைப் பார்த்த ஹரன் அதை மிகப் பெரிய அதிசயமாகக் கருதினார். தன் லீலையாலே உடலை அமைத்த பரமபதி அதைத் தன் லீலையின் செயல் என எண்ணினார்.

Verse 14

अथ लीलाकरस्तत्र तपः परमदुष्करम् । तताप स वशीशो हि हरो दुःखहरः प्रभुः

அப்போது அங்கேயே லீலை செய்யும் பரமபதி மிகக் கடினமான தவத்தை மேற்கொண்டார். அனைத்தையும் ஆளும் வசியீசன், துயரநாசகன் ஹரன், தீவிரத் தவத்தில் ஈடுபட்டார்.

Verse 15

वसंते प्रसृते तत्र कामो रतिसमन्वितः । चूतं बाणं समाकृष्य स्थितस्तद्वामपार्श्वतः

வசந்தம் முழுதும் பரவியபோது, ரதியுடன் கூடிய காமன் மாம்பூ மஞ்சரிப் பாணை இழுத்து, ஆண்டவனின் இடப்புறத்தில் நின்றான்.

Verse 16

स्वप्रभावं वितस्तार मोहयन्सकलाञ्जनान् । रत्यायुक्तं तदा कामं दृष्ट्वा को वा न मोहितः

அப்போது ரதியுடன் இணைந்த காமதேவன் தன் சக்தியைப் பரப்பி எல்லோரையும் மயக்கினான். அந்த நிலையில் காமனைப் பார்த்தால் யார் மயங்காமல் இருப்பார்?

Verse 17

एवं प्रवृत्तसुरतौ शृंगारोऽपि गणैस्सह । हावभावयुतस्तत्र प्रविवेश हरांतिकम्

இவ்வாறு அவர்களின் காதல்-இணைவு நடைபெறுகையில், கணங்களுடன் கூடிய ஸ்ருங்காரதேவனும் விளையாட்டு ஹாவ-பாவங்களும் காமவெளிப்பாடுகளும் உடனாய் அங்கே ஹரப் பெருமானின் அருகில் நுழைந்தான்।

Verse 18

मदनः प्रकटस्तत्र न्यवसच्चित्तगो बहिः । न दृष्टवांस्तदा शंभोश्छिद्रं येन प्रविश्यते

அங்கே மதனன் வெளிப்பட்டாலும் வெளியிலேயே தங்கி, மனத்திலேயே அலைந்தான்; ஏனெனில் அப்போது சம்புவில் நுழையத் தக்க ஓர் இடைவெளியையும் அவன் காணவில்லை।

Verse 19

यदा चाप्राप्तविवरस्तस्मिन्योगिवरे स्मरः । महादेवस्तदा सोऽभून्महाभयविमोहितः

அந்த உயர்ந்த யோகியில் ஸ்மரனுக்கு ஓர் இடைவெளியும் கிடைக்காதபோது, அதே கணத்தில் மகாதேவன் பேரச்சத்தால் கலங்கி மயங்கினான்।

Verse 20

ज्वलज्ज्वालाग्निसंकाशं भालनेत्रसमन्वितम् । ध्यानस्थं शंकरं को वा समासादयितुं क्षमः

எரியும் அக்கினி ஜ்வாலையைப் போல ஒளிரும், நெற்றிக்கண்ணுடன் கூடிய, தியானத்தில் நிலைத்த சங்கரனை அணுக வல்லவர் யார்?

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे तत्र सखीभ्यां संयुता शिवा । जगाम शिवपूजार्थं नीत्वा पुष्पाण्यनेकशः

அந்நேரத்தில் அங்கே சிவா (பார்வதி) இரு தோழிகளுடன் பல மலர்களை எடுத்துக்கொண்டு, பரமசிவன் பூஜைக்காகச் சென்றாள்.

Verse 22

पृथिव्यां यादृशं लोकैस्सौंदर्यं वर्ण्यते महत् । तत्सर्वमधिकं तस्यां पार्वत्यामस्ति निश्चितम्

பூமியில் மக்கள் கூறும் மாபெரும் அழகு எதுவோ, அது அனைத்தும் நிச்சயமாக பார்வதியில் உள்ளது; மேலும் அவளில் அது இன்னும் அதிகமாக விளங்குகிறது.

Verse 23

आर्तवाणि सुपुष्पाणि धृतानि च तया यदा । तत्सौंदर्यं कथं वर्ण्यमपि वर्षशतैरपि

அவள் பருவத்திற்குரிய நறுமலர்களை தன் கரங்களில் தாங்கியபோது, அந்த அழகை எவ்வாறு வர்ணிக்க முடியும்? நூறு ஆண்டுகளாலும் கூட முடியாது.

Verse 24

यदा शिवसमीपे तु गता सा पर्वतात्मजा । तदैव शंकरो ध्यानं त्यक्त्वा क्षणमवस्थितः

மலைமகள் பார்வதி சிவனின் அருகில் வந்தபோது, சங்கரன் உடனே தியானத்தை விட்டு ஒரு கணம் அமைதியாக நிலைத்திருந்தான்.

Verse 25

तच्छिद्रं प्राप्य मदनः प्रथमं हर्षणेन तु । बाणेन हर्षयामास पार्श्वस्थं चन्द्रशेखरम्

அந்த இடைவெளியைப் பெற்ற மதனன் முதலில் மகிழ்ச்சி தரும் அம்பை எய்து, அருகில் நின்ற சந்திரசேகரர் (சிவன்) உள்ளத்தில் இன்பம் எழச் செய்தான்.

Verse 26

शृंगारैश्च तदा भावैस्सहिता पार्वती हरम् । जगाम कामसाहाय्ये मुने सुरभिणा सह

முனிவரே, அப்போது அலங்காரச் சிங்காரத்தாலும் மென்மையான காதல் உணர்வுகளாலும் நிறைந்த பார்வதி, காமன் துணையுடன், சுரபியோடு சேர்ந்து ஹரன் (சிவன்) அருகே சென்றாள்.

Verse 27

तदेवाकृष्य तच्चापं रुच्यर्थं शूलधारिणः । द्रुतं पुष्पशरं तस्मै स्मरोऽमुंचत्सुसंयतः

அதே வில்லைக் கயிற்றி இழுத்து, சூலதாரி (சிவன்) உள்ளத்தில் காமருசி எழச் செய்ய, தன்னடக்கம் கொண்ட ஸ்மரன் விரைவாக மலரம்பை அவர்மேல் எய்தான்.

Verse 28

यथा निरंतरं नित्यमागच्छति तथा शिवम् । तन्नमस्कृत्य तत्पूजां कृत्वा तत्पुरतः स्थिता

அவர் (சிவன்) இடையறாது எப்போதும் வருவது போல, அவளும் சிவனை அணுகினாள்; அவரை வணங்கி, அவருக்குப் பூஜை செய்து, அவர் முன் நின்றாள்.

Verse 29

सा दृष्टा पार्वती तत्र प्रभुणा गिरिशेन हि । विवृण्वती तदांगानि स्त्रीस्वभावात्सुलज्जया

அங்கே ஆண்டவன் கிரீசன் (சிவன்) பார்வதியை கண்டான். பெண் இயல்பின் மென்மையான நாணத்தால் அவள் தன் அங்கங்களைச் சீர்செய்து வெட்கத்துடன் மூடிக்கொண்டாள்.

Verse 30

सुसंस्मृत्य वरं तस्या विधिदत्तं पुरा प्रभुः । शिवोपि वर्णयामास तदंगानि मुदा मुने

முனிவரே, முன்பு விதாதா பிரம்மா அவளுக்கு அளித்த வரத்தை நன்கு நினைத்து, பரமன் சிவனும் மகிழ்ச்சியுடன் அதன் கூறுகளை (அங்காங்காக) விரிவாக எடுத்துரைக்கத் தொடங்கினார்।

Verse 31

शिव उवाच । कि मुखं किं शशांकश्च किं नेत्रे चोत्पले च किम् । भ्रुकुट्यौ धनुषी चैते कंदर्पस्य महात्मनः

சிவன் கூறினான்— ‘முகம் என்ன? நிலா என்ன? கண்கள் என்ன? தாமரை என்ன? இவ்விரு வளைந்த புருவங்களே மகாத்மா கந்தர்ப்பனின் வில்ல்கள்.’

Verse 32

अधरः किं च बिंबं किं किं नासा शुकचंचुका । किं स्वरः कोकिलालापः किं मध्यं चाथ वेदिका

‘அவளது அதரம் என்ன—பிம்பப் பழம்போலவா? அவளது மூக்கு என்ன—கிளியின் அலகுபோலவா? அவளது குரல் என்ன—குயிலின் கூவல்போலவா? அவளது இடை என்ன—புனித வேதிகைபோலவா?’

Verse 33

किं गतिर्वर्ण्यते ह्यस्याः किं रूपं वर्ण्यते मुहुः । पुष्पाणि किं च वर्ण्यंते वस्त्राणि च तथा पुनः

அவளது நடை உண்மையில் எவ்வாறு வர்ணிக்கப்படும்? அவளது ரூபம் மீண்டும் மீண்டும் சொன்னாலும் எவ்வாறு போதுமானதாகும்? அவளது மலரணிகள், அதுபோல அவளது ஆடைகள்—இவற்றை மறுமறுக் கும் எவ்வாறு வர்ணிப்பது?

Verse 34

लालित्यं चारु यत्सृष्टौ तदेकत्र विनिर्मितम् । सर्वथा रमणीयानि सर्वांगानि न संशयः

படைப்பில் உள்ள எல்லா லாவண்யமும் அழகும் ஒரே இடத்தில் ஒன்றாக வடிவமைக்கப்பட்டதுபோல் தோன்றுகிறது. அவளுடைய எல்லா அங்கங்களும் எவ்விதத்திலும் மனம் கவர்வன—இதில் ஐயமில்லை.

Verse 35

अहो धन्यतरा चेयं पार्वत्यद्भुतरूपिणी । एतत्समा न त्रैलोक्ये नारी कापि सुरूपिणी

ஆஹா! அதிசய வடிவமுடைய இந்தப் பார்வதி எவ்வளவு பாக்கியவதி! மூவுலகிலும் அவளுக்கு இணையான பரம அழகுடைய பெண் வேறு எவரும் இல்லை।

Verse 36

सुलावण्यानिधिश्चेयमद्भुतांगानि बिभ्रती । विमोहिनी मुनीनां च महासुखविवर्द्धिनी

அவள் நுண்ணிய அழகின் நிதி; அதிசயமான அங்கங்களைத் தாங்கியவள். முனிவர்களையும் மயக்க வல்லவள்; மகா ஆனந்தத்தை வளர்ப்பவள்।

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वर्णयित्वा तु तदंगानि मुहुर्मुहुः । विधिदत्तवराध्यासाद्धरस्तु विरराम ह

பிரம்மா கூறினார்—இவ்வாறு அவளுடைய அங்கங்களை மீண்டும் மீண்டும் வர்ணித்த பின், விதி (பிரம்மன்) அளித்த வரத்தை நினைத்து இருந்த ஹரன் (சிவன்) அப்போது பேசுவதை நிறுத்தினார்।

Verse 38

हस्तं वस्त्रांतरे यावदचालयत शंकरः । स्त्रीस्वभावाच्च सा तत्र लज्जिता दूरतो गता

சங்கரன் ஆடையின் மடிப்புக்குள் தம் கையை அசைத்தபோது, பெண் இயல்பினால் அவள் அந்தக் கணமே வெட்கமடைந்து தூரம் சென்றாள்।

Verse 39

विवृण्वती निजांगानि पश्यंती च मुहुर्मुहुः । सुवीक्षणैर्महामोदात्सुस्मिताभूच्छिवा मुने

முனிவரே, சிவா (பார்வதி) தன் அங்கங்களை மீண்டும் மீண்டும் வெளிப்படுத்தி, மறுமறுக் கும் மென்மையான நீண்ட பார்வையால் நோக்கி, பேரானந்தம் பொங்க மெல்லிய புன்னகையுடன் விளங்கினாள்।

Verse 40

एवं चेष्टां तदा दृष्ट्वा शंभुर्मोहमुपागतः । उवाच वचनं चैवं महालीलो महेश्वरः

அவளின் அந்த நடத்தைப் பார்த்து, சம்பு ஒரு கணம் மயக்கமடைந்தார்; பின்னர் மகாலீலையுடைய மகேசுவரன் இவ்வாறு உரைத்தார்.

Verse 41

अस्या दर्शनमात्रेण महानंदो भवत्यलम् । यदालिंगनमेनस्याः कुर्य्यां किन्तु ततस्सुखम्

அவளைப் பார்ப்பதாலேயே பேரானந்தம் உண்டாகிறது—அதுவே போதும்; அவளை அணைத்தால், அப்பொழுது எத்துணை அளவிலா இன்பம்!

Verse 42

क्षणमात्रं विचार्य्येत्थं संपूज्य गिरिजां ततः । प्रबुद्धस्य महायोगी सुविरक्तो जगाविति

இவ்வாறு ஒரு கணம் சிந்தித்து, பின்னர் கிரிஜையை முறையாகப் பூஜித்து, விழித்தெழுந்த மகாயோகி—மிகுந்த வைராக்யன்—இவ்வாறு கூறினார்.

Verse 43

किं जातं चरितं चित्रं किमहं मोहमागतः । कामेन विकृतश्चाद्य भूत्वापि प्रभुरीश्वरः

என்ன விசித்திரமான நடத்தை எனக்குள் வந்தது? நான் எவ்வாறு மயக்கத்தில் விழுந்தேன்? ஆண்டவனும் ஈசுவரனுமாக இருந்தும் இன்று காமத்தால் கலங்கினேன்.

Verse 44

ईश्वरोहं यदीच्छेयं परांगस्पर्शनं खलु । तर्हि कोऽन्योऽक्षमः क्षुद्रः किं किं नैव करिष्यति

நான்—ஈசுவரனாக இருந்தும்—பிறருடைய உடல்-ஸ்பரிசத்தை விரும்பினால், அப்போது எந்தச் சிறியவும் சக்தியற்றவனும் கட்டுப்பாட்டை காக்க முடியும்? அவன் என்னென்ன செய்யாமல் இருப்பான்?

Verse 45

एवं वैराग्यमासाद्य पर्य्यंकासादनं च तत् । वारयामास सर्वात्मा परेशः किं पतेदिह

இவ்வாறு வைராக்யம் அடைந்து, படுக்கையில் படுப்பதுபோன்ற அந்தத் தீர்மானத்தையும் கொண்டபின், அனைத்திலும் உறையும் பரமேசுவரன் சிவன் அதைத் தடுத்தான்—“இது இங்கே ஏன் வீழ்ந்து அழிவுற வேண்டும்?” என்று எண்ணி.

Frequently Asked Questions

Brahmā narrates Kāma/Smara approaching the scene under Śiva’s māyā, while spring’s environment becomes an orchestrated backdrop that heightens desire—preparing the ground for Kāma’s intended influence upon the ascetic Śiva.

The chapter encodes a Śaiva psychology: when māyā configures the field, sensory beauty and seasonal rhythms become vectors for kāma, revealing how bondage arises through perception—and why tapas requires mastery over affective triggers.

Blossoming groves (mango, aśoka), fragrant flowers, bees and their sounds, cuckoo-calls, pervasive moonlight, and winds—each explicitly framed as kāma-uddīpana (desire-stimulating) manifestations.