
Sukta 1.179
Agastya (with Lopāmudrā in the dialogue tradition)
Dialogue hymn (Agastya–Lopāmudrā); no single devatā, with Soma/inner desire and marital/creative power in focus
Trishtubh (probable; confirm by scan)
இந்தச் சுருக்கமான உரையாடல்-ஸூக்தம் அகஸ்த்யரின் நீண்ட தவவாழ்வின் உழைப்பு மற்றும் லோபாமுத்ரையின் தாம்பத்திய ஒன்றுகூடல், காமம் (ஆசை), படைப்பாற்றல் நிறைவு ஆகியவற்றிற்கான அழைப்பு—இவற்றுக்கிடையிலான பதற்றத்தை வெளிப்படுத்துகிறது. இங்கு ஆசை வெறும் இன்பவெறியாக அல்ல; முறையாக வெளிப்படுத்தப்படும்போது அது சந்ததி, வலிமை, மேலும் ஞானியின் பயனுள்ள ஆசீர்வாதங்களைத் தாங்கும் சக்தியாகக் கருதப்படுகிறது. இறுதியில் அகஸ்த்யர் தவத்தை வளப்பெருக்கமாக மாற்றி, தேவர்களுக்கு ‘உண்மையான ஆசிகள்’ (satyā āśiṣaḥ) அர்ப்பணிக்கிறார்.
Mantra 1
पूर्वीरहं शरदः शश्रमाणा दोषा वस्तोरुषसो जरयन्तीः । मिनाति श्रियं जरिमा तनूनामप्यू नु पत्नीर्वृषणो जगम्युः ॥
பல சரத் காலங்களை நான் உழைப்பில் கழித்தேன்—இரவுகளையும், காலைகளையும், உஷாக்களையும் முதுமையால் சிதையச் செய்தவாறு. முதுமை உடல்களின் ஸ்ரீ (ஒளி/அழகு) யை குறைக்கிறது; ஆயினும் வ்ருஷணன் (வலிமையான்) என்பவனின் மனைவியர் மீண்டும் மீண்டும் அருகே வந்து சேர்கின்றனர்.
Mantra 2
ये चिद्धि पूर्व ऋतसाप आसन्त्साकं देवेभिरवदन्नृतानि । ते चिदवासुर्नह्यन्तमापुः समू नु पत्नीर्वृषभिर्जगम्युः ॥
முன்னாளில் தஸாபர் (தத்தின் துணையர்) ஆக இருந்தவர்கள், தேவர்களுடன் சேர்ந்து தானி (தத்தின் யாப்பு/வாக்கு) யை உரைத்தவர்கள்—அவர்களும் மறைந்தனர்; அவர்கள் முடிவை எட்டவில்லை. ஆயினும் இப்போது வ்ருஷபர்கள் (வல்லமைமிக்கோர்) உடன் மனைவியர் ஒன்றுகூடி மீண்டும் அருகே வருகின்றனர்.
Mantra 3
न मृषा श्रान्तं यदवन्ति देवा विश्वा इत्स्पृधो अभ्यश्नवाव । जयावेदत्र शतनीथमाजिं यत्सम्यञ्चा मिथुनावभ्यजाव ॥
தேவர்கள் சோர்ந்தவனைத் தாங்கினால், அவன் உழைப்பு வீணாகாது; அப்போது நாம் இருவரும் எல்லாப் போட்டிகளையும் வெல்ல இயலும். இங்கே, நூறு யுக்திகள் கொண்ட அந்தப் போரைக் நாம் வெல்வோம்—இணை ஒன்றாகச் சேர்ந்து, நேராக முன்னே சென்று, தாக்குதலின் நோக்கி அழுத்தி முன்னேறும்போது.
Mantra 4
नदस्य मा रुधतः काम आगन्नित आजातो अमुतः कुतश्चित् । लोपामुद्रा वृषणं नी रिणाति धीरमधीरा धयति श्वसन्तम् ॥
நான் அதைத் தடுத்திருந்தாலும், காமம் என்மேல் வந்தடைந்தது—இங்கிருந்து பிறந்ததோ, அப்புறத்திலிருந்து வந்ததோ, எங்கிருந்தாலும். லோபாமுத்ரா உள்ளிருந்து அந்த வृषணன் (வலிமைமிக்கவன்) தளரச் செய்கிறாள்; அமைதியற்றவள், நிலைத்தவனைத் தன் ஏக்கத்தில் இழுத்துக்கொள்கிறாள்—அவன் மூச்சுத்திணறி உழைக்கும் போது.
Mantra 5
इमं नु सोममन्तितो हृत्सु पीतमुप ब्रुवे । यत्सीमागश्चकृमा तत्सु मृळतु पुलुकामो हि मर्त्यः ॥
இப்போது, உள்ளத்தில் குடித்த இந்த சோமத்தைப் பற்றி, இதயத்தின் ஆழத்திலிருந்து நான் உரைக்கிறேன். இதில் நாம் செய்த எந்தத் தவறும் இருந்தால், அதில் அவர் (தேவன்/சோமன்) அருள் புரியட்டும்; ஏனெனில் மானவன் பல ஆசைகளால் நிறைந்தவன்.
Mantra 6
अगस्त्यः खनमानः खनित्रैः प्रजामपत्यं बलमिच्छमानः । उभौ वर्णावृषिरुग्रः पुपोष सत्या देवेष्वाशिषो जगाम ॥
அகஸ்த்யர், அகழ்வாள்களால் அகழ்ந்து, சந்ததி, பிரஜை, வலிமை ஆகியவற்றை நாடி—அந்த உக்கிர ரிஷி—இரு வர்ணங்களையும்/இரு சக்திகளையும் வளர்த்தார். அவர் உண்மையான ஆசிகளுடன் தேவர்களிடம் சென்றார்—வீணாகாத உறுதிமொழி போன்ற ஆசிகள்.
It is a short dialogue hymn where Agastya’s long austerity meets Lopāmudrā’s call for marital union. The hymn treats desire (kāma) as a force that can lead to progeny, strength, and truthful blessing when rightly directed.
There is no single praised devatā in the usual sense. The operative sacred powers are kāma (desire), the creative force of the couple (dampatī-śakti), and the resulting benediction that reaches the gods.
It can be recited as a prayer for marital harmony, fertility/continuity, and balanced living—where spiritual discipline and embodied life support each other. It is especially fitting in a simple household fire offering with ghee and sincere intention.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.