Prakarana 37
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’ और ‘मंगल के संस्कार’ का द्वार। बालकाण्ड में रामकथा केवल कथानक नहीं, साधक के चित्त में ‘श्रद्धा–प्रेम–मंगल’ की प्रथम स्थापना है। यहाँ विवाह-उत्सव जैसे सामाजिक संस्कार भी ‘ईश्वर-सान्निध्य’ में रूपान्तरित होकर साधना बनते हैं—सुनना/गाना/स्मरण करना ही सीढ़ी का पहला पायदान है।
இக்கண்ட-கண்டிகையில் ரச-முதன்மை ‘மங்கள’மும் ‘உத்சாஹ’மும் (ஆனந்த-ரசம்); அதன் உள்ளே கருணை கலந்த மென்மையான விநயம் (தாஸ்ய-பாவம்) ஓடுகிறது. காட்சி நிலையில் ராஜா தசரதனின் அனுராகம், குடும்பத்துடன் சரணங்களில் விழுதல், விஸ்வாமித்ரரின் பிரசன்னம்—இவை ‘ராஜதர்ம’மும் ‘பக்திதர்ம’மும் சங்கமிக்கும் இடமாகின்றன. துளசியின் காவிய-சில்பம் இங்கு கதையைவிட ‘அனுபவ-ப்ரமாணம்’ ஆகிறது: “நிஜ கிரா பாவனி கரன காரன” என்று சொல்லி வாணியைத் தீர்த்தமாக்குகிறார். விவாக-உத்சவத்தின் ஒலியை சாதகனுக்கான சாதனா-நியமமாக மாற்றுகிறார்—சாதரமாகப் பாடுபவரும் கேட்பவரும் ‘சதா ஸுக’ம் பெறுவர் என்ற உறுதி. இவ்வாறு பாலகாண்டத்தின் இவ்வடிப்பு சோபான-யாத்திரையில் ‘ஸ்ரவண-கீர்த்தனம்’ என்பதையே மூல சாதனமாக அறிவித்து, ராம-சீய-யசஸை ‘மங்களாயதனம்’ (கல்யாண-ஆஸ்ரயம்) என நிறுவுகிறது.
Verses
சௌபாய் 360.1-5
सुदिन सोधि कल कंकन छौरे।मंगल मोद बिनोद न थोरे।।
नित नव सुखु सुर देखि सिहाहीं।अवध जन्म जाचहिं बिधि पाहीं।।
बिस्वामित्रु चलन नित चहहीं।राम सप्रेम बिनय बस रहहीं।।
दिन दिन सयगुन भूपति भाऊ।देखि सराह महामुनिराऊ।।
मागत बिदा राउ अनुरागे।सुतन्ह समेत ठाढ़ भे आगे।।
नाथ सकल संपदा तुम्हारी।मैं सेवकु समेत सुत नारी।।
करब सदा लरिकनः पर छोहू।दरसन देत रहब मुनि मोहू।।
अस कहि राउ सहित सुत रानी।परेउ चरन मुख आव न बानी।।
दीन्ह असीस बिप्र बहु भाँती।चले न प्रीति रीति कहि जाती।।
रामु सप्रेम संग सब भाई।आयसु पाइ फिरे पहुँचाई।।
நாட்கள் பிரகாசமாக இருந்தன, மணிக்கணக்கில் மங்களமான மகிழ்ச்சியும் எண்ணற்ற விளையாட்டுமாகக் கழிந்தன. நாளும் நாளும் தேவர்கள் புதிய இன்பங்களைக் கண்டு மகிழ்ந்தனர்; அயோத்தி மக்கள் பிரம்மாவின் சன்னிதானத்தையே நாடினர். விஸ்வாமித்திரர் ஒவ்வொரு நாளும் புறப்பட விரும்பினர், ஆனால் இராமர் அன்புடன் பணிவுடன் இருந்தார். நாளும் நாளும் மன்னரின் குணங்கள் பிரகாசித்தன; அவற்றைக் கண்டு மகாமுனி போற்றினார். மன்னர் ஆழ்ந்த அன்புடன் புறப்பட அனுமதி கேட்டார்; தன் புதல்வர்களுடன் முன் நின்றார். 'ஐயா, நான் வைத்திருப்பது அனைத்தும் உம்முடையதே; நானும் என் மகனும் மனைவியும் உம் அடியார்கள். இந்த இளைஞர்களுக்கு எப்போதும் அன்பு காட்டுவேன்; எனக்கு உம்முடைய தரிசனத்தைத் தாருங்கள், முனிவரே' என்றார். இவ்வாறு கூறி மன்னர் தன் புதல்வர்களுடனும் ராணிகளுடனும் அவர் பாதங்களில் விழுந்தார், அவருக்கு வார்த்தைகள் வரவில்லை. முனிவர் பலவிதங்களில் பல ஆசிகளை வழங்கினார்; ஆனால் அன்பும் மரியாதையும் காரணமாகப் புறப்படவில்லை. இராமர் தன் சகோதரர்களுடன் அன்புடன், அனுமதி பெற்று அவரை வழியனுப்பிச் சென்றார்.
தோஹா 360
राम रूपु भूपति भगति ब्याहु उछाहु अनंदु।जात सराहत मनहिं मन मुदित गाधिकुलचंदु।।360।।
மன்னர் இராமரின் திருவுருவிலும், பக்தியிலும், திருமணத்திலும், மகிழ்ச்சியிலும் ஆனந்தத்திலும் மகிழ்ந்தார். அவர் புறப்படும்போது, மனதிற்குள் அவரைப் போற்றினார்; காதி குலத்தின் சந்திரன் மகிழ்ச்சியால் நிரம்பினார்.
சௌபாய் 361.1-4
बामदेव रघुकुल गुर ग्यानी।बहुरि गाधिसुत कथा बखानी।।
सुनि मुनि सुजसु मनहिं मन राऊ।बरनत आपन पुन्य प्रभाऊ।।
बहुरे लोग रजायसु भयऊ।सुतन्ह समेत नृपति गृहँ गयऊ।।
जहँ तहँ राम ब्याहु सबु गावा।सुजसु पुनीत लोक तिहुँ छावा।।
आए ब्याहि रामु घर जब तें।बसइ अनंद अवध सब तब तें।।
प्रभु बिबाहँ जस भयउ उछाहू।सकहिं न बरनि गिरा अहिनाहू।।
कबिकुल जीवनु पावन जानी।राम सीय जसु मंगल खानी।।
तेहि ते मैं कछु कहा बखानी।करन पुनीत हेतु निज बानी।।
ரகு குலத்தின் குருவும் ஞானியுமான வாமதேவர், மீண்டும் காதி மகனின் கதையை விளக்கினார். முனிவரின் சிறப்புப் புகழைக் கேட்டு, மன்னர் தம் இதயத்தில் சிந்தித்து, தம் புண்ணியத்தையும் வலிமையையும் பேசினார். மக்கள் மன்னரின் ஆணையைப் பெற்றுத் திரும்பினர்; மன்னர் தம் மகன்களுடன் அரண்மனைக்குச் சென்றார். எங்கும் இராமரின் திருமணத்தைப் பாடினர்; அவரது தூய புகழ் மூன்று உலகங்களிலும் பரவியது. இராமர் திருமணமாகி இல்லத்திற்குத் திரும்பிய நாள் முதல், அயோத்தியில் எப்போதும் மகிழ்ச்சி நிலவுகிறது. இறைவனின் திருமணத்தில் எழுந்த மகிழ்ச்சியை ஆயிரம் யுகங்களிலும் சொல்லில் விளக்க இயலாது. கவிஞர் குலத்தின் உயிரும் புண்ணியமாகவும், இராமரும் சீதையும் மங்களத்தின் சுரங்கமும் என அறிந்து, எனவே நான் சிலவற்றை உரைத்தேன், என் பேச்சைப் புனிதமாக்கும் பொருட்டு.
சந்தம் 361
निज गिरा पावनि करन कारन राम जसु तुलसी कह्यो।रघुबीर चरित अपार बारिधि पारु कबि कौनें लह्यो।।
उपबीत ब्याह उछाह मंगल सुनि जे सादर गावहीं।बैदेहि राम प्रसाद ते जन सर्बदा सुखु पावहीं।।
துலசிதாசர் இராமரின் புகழைத் தம் பேச்சைப் புனிதமாக்கும் பொருட்டு உரைத்துள்ளார். ரகு வீரனின் அளவற்ற செயல்களின் பெருங்கடலின் அக்கரையை எந்தக் கவிஞர் அடைந்தார்? திருமணம், மகிழ்ச்சி, மங்களம் ஆகியவற்றைப் பக்தியுடன் கேட்டுப் பாடுபவர்கள், வைதேகியின் மற்றும் இராமரின் அருளால் எப்போதும் மகிழ்ச்சியைப் பெறுவார்கள்.
சோரட்டா 361
सिय रघुबीर बिबाहु जे सप्रेम गावहिं सुनहिं।तिन्ह कहुँ सदा उछाहु मंगलायतन राम जसु।।361।।
சீதையும் ரகு வீரனும் திருமணம் செய்த கதையை அன்புடன் பாடுபவர்களும் கேட்பவர்களும் எப்போதும் உள்ளத்தில் மகிழ்ச்சி பெறுவார்கள்; அனைத்து வளங்களின் இல்லமான இராமரின் புகழ் அவர்களுக்கு உரியதாகுக.
Frequently Asked Questions
छंद/दोहा 361 की वाणी के अनुसार जो लोग विवाह-उत्सव का मंगल ‘सादर’ सुनते-गाते हैं, वे ‘बैदेहि-राम प्रसाद’ से ‘सर्बदा सुखु’ पाते हैं—अर्थात् चित्त में स्थायी उत्साह, मंगल-बुद्धि, और भक्ति-वृद्धि।
परम्परा में विवाह-प्रसंग/मंगल-गान के साथ ‘सीता-राम’ नाम-स्मरण का सम्पुट प्रचलित है—उदा. ‘सियावर रामचंद्र की जय’ या ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ को कीर्तन-आवृत्ति के रूप में जोड़ा जाता है (स्थानीय संप्रदायानुसार भेद संभव)।
Ask anything about Prakarana 37 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
