Sarga 57

Verse 1

अकम्पनवधंश्रुत्वाक्रुद्धोवैराक्षसेश्वरः ।किञ्चिददीनमुखश्चापिसचिवांस्तानुदैक्षत ।।।।

அகம்பனன் வதம் செய்த செய்தியைக் கேட்ட ராட்சசேஸ்வரன் கோபமுற்றான்; ஆயினும் முகத்தில் சிறிது மங்கலுடன் தன் அமைச்சர்களை நோக்கிப் பார்த்தான்।

Verse 2

सतुध्यात्वामुहूर्तंतुमन्त्रिभिस्संविचार्यच ।ततस्तुरावणःपूर्वदिवसेराक्षसाधिपः ।।।।पुरींपरिययौलङ्कांसर्वगुल्मानवेक्षितुम् ।

ராக்ஷசாதிபதி இராவணன் சிறிதுநேரம் சிந்தித்து, அமைச்சர்களுடன் ஆலோசித்த பின், முற்பகலில் லங்காபுரியைச் சுற்றி வந்து எல்லா படைநிலைகளையும் காவல் முகாம்களையும் ஆய்வு செய்தான்॥

Verse 3

तांराक्षसगणैर्गुप्तांगुल्मैर्बहुभिरावृताम् ।।।।ददर्शनगरींलङ्कांपताकाध्वजमालिनीम् ।

அவன் அந்தப் பெரும் இலங்கை நகரை கண்டான்—ராக்ஷசக் கூட்டங்களால் உறுதியாகக் காவலிடப்பட்டதும், பல காவல் முகாம்களால் சூழப்பட்டதும், கொடிகளும் த்வஜங்களும் வரிசையாக அலங்கரித்ததும் ஆகும்।

Verse 4

रुद्धांतुनगरींदृष्टवारावणोराक्षसेश्वरः ।।।।उवाचात्महितंकालेप्रहस्तंयुद्धकोविदम् ।

நகரம் முற்றுகையிடப்பட்டதைப் பார்த்த ராட்சசேஸ்வரன் ராவணன், அந்தக் κρίத்திகாலத்தில் தன் நலனுக்குரிய சொல்லை யுத்தத்தில் தேர்ந்த பிரஹஸ்தனிடம் கூறினான்.

Verse 5

पुरस्योपनिविष्टस्यसहसापीडितस्यवा ।।।।नान्यंयुद्धात्प्रपश्यामिमोक्षंयुद्धविशारद ।

இந்த நகரம் முற்றுகையிடப்பட்டு திடீரென கடுமையாக நெருக்கப்பட்ட நிலையில், ஓ போர்-வல்லுநரே, போரையே தவிர வேறு விடுதலை வழி எனக்குத் தோன்றவில்லை।

Verse 6

अहंवाकुम्भकर्णोवात्वंवासेनापतिर्मम ।।।।इन्द्रजिद्वानिकुम्भोवावहेयुर्भारमीदृशम् ।

இத்தகைய பாரத்தைத் தாங்க வல்லவர்—நானோ, கும்பகர்ணனோ, நீயோ என் சேனாபதியாக, அல்லது இந்திரஜித்தோ நிகும்பனோ—எங்களில் யாராயினும் ஆவார்।

Verse 7

सत्वंबलमतश्शीघ्रमादायपरिगृह्यच ।।।।विजयायाभिनिर्याहियत्रसर्वेवनौकसः ।

ஆகையால் நீ விரைவாகப் படைகளை எடுத்துக் கொண்டு தலைமை ஏற்று, எல்லா வனவாசி வானரரும் கூடியுள்ள இடத்திற்குப் வெற்றிக்காகப் புறப்படு।

Verse 8

निर्याणायादेवतेनूनंचपलाहरिवाहिनी ।।।।नर्दतांराक्षसेन्द्राणांश्रुत्वानादंद्रविष्यति ।

நீ புறப்பட்டவுடனே, அச்சஞ்சலமான வானரப் படை ராக்ஷசேந்திரர்களின் கர்ஜனை ஒலியைக் கேட்டு நிச்சயமாக ஓடிப்போகும்।

Verse 9

चपलाह्यविनीताश्चचलचित्ताश्चवानराः ।।।।नसहिष्यन्तितेनादंसिंहनादमिवद्विपाः ।

வானரர்கள் சஞ்சலமும் ஒழுக்கமின்மையும் மன நிலையின்மையும் உடையவர்கள்; அவர்கள் உன் கர்ஜனையைத் தாங்கமாட்டார்கள்—யானைகள் சிங்கநாதத்தைத் தாங்காததுபோல।

Verse 10

विद्रुतेचबलेतस्मिन् रामःसौमित्रिणासह ।।।।अवशस्तेनिरालम्बःप्रहस्तवशमेष्यति ।

“அந்த படை ஓடிப்போனால், சௌமித்ரி லக்ஷ்மணனுடன் இருக்கும் ராமன் ஆதரவின்றி அசஹாயனாய், ஓ பிரஹஸ்தா, உன் வசப்படுவான்.”

Verse 11

आपत्संशयिताश्रेयोनात्रनिस्संशयीकृता ।।।।प्रतिलोमानुलोमंवायद्वानोमन्यसेहितम् ।

ஆபத்துக் காலத்தில் ‘சிறந்தது’ என்பதும் ஐயத்திற்குரியது; இங்கே எதுவும் ஐயமற்றதாக நிலைபெறவில்லை. ஆகவே எதிர்மாறோ ஏற்றமோ—உனக்கு நன்மை எனத் தோன்றுவது எதுவோ அதை ஆராய்ந்து தீர்மானி॥

Verse 12

रावणेनैवमुक्तस्तुप्रहस्तोवाहिनीपतिः ।।।।राक्षसेन्द्रमुवाचेदमसुरेन्द्रमिवोशना ।

ராவணன் இவ்வாறு கூறியபோது, படைத்தலைவன் பிரஹஸ்தன் ராக்ஷசேந்திரனிடம் இவ்வார்த்தைகளை உரைத்தான்; உஷனா ஒருகால் அசுரேந்திரனிடம் உரைத்ததுபோல॥

Verse 13

राजन्मन्त्रितपूर्वंनःकुशलैस्सहमन्त्रिभिः ।।।।विवादश्चापिनोवृत्तस्समवेक्ष्यपरस्परम् ।

அரசே, முன்பே நாங்கள் திறமையான அமைச்சர்களுடன் இதைப் பற்றி ஆலோசித்தோம்; மேலும் ஒருவரையொருவர் ஆராய்ந்து பார்த்தபோது எங்களிடையே கருத்து வேறுபாடும் ஏற்பட்டது॥

Verse 14

प्रदानेनतुसीतायाःश्रेयोव्यवसितंमया ।।।।अप्रदानेपुनर्युद्धंदृष्टमेत्तथैवनः ।

சீதையை ஒப்படைப்பதே நன்மை என்று நான் தீர்மானித்தேன்; அவளை ஒப்படைக்காவிட்டால், மீண்டும் போர்—எங்களுக்குத் தோன்றுவதுபோல்—தவிர்க்க முடியாததாகும்॥

Verse 15

सोऽहंदानैश्चमानैश्चसततंपूजितस्त्वया ।।।।सान्त्वैश्चविविधैःकालेकिंनकुर्यांहितंतव ।

தானங்களாலும் மரியாதையாலும் காலந்தோறும் பலவகை சமாதான வார்த்தைகளாலும் நீ என்னை எப்போதும் போற்றியுள்ளாய்; ஆகவே காலம் வந்தபோது உன் நன்மைக்காக நான் ஏன் செய்யாமல் இருப்பேன்?॥

Verse 16

नहिमेजीवितंरक्ष्यंपुत्रदारधनानिच ।।।।त्वंपश्यमांजुहूषन्तंत्वदर्थेजीवितंयुधि ।

எனக்கு உயிர் காக்க வேண்டியதல்ல; மகன், மனைவி, செல்வமும் அல்ல. நீ பாரு—உன் பொருட்டே போர்க்களத்தில் என் உயிரை ஆஹுதியாக அர்ப்பணிக்கத் தயாராய் உள்ளேன்॥

Verse 17

एवमुक्त्वातुभर्तारंरावणंवाहिनीपतिः ।।।।उवाचेदंबलाध्यक्षान्प्रहस्तःपुरतःस्थितान् ।

இவ்வாறு தன் ஆண்டவன் இராவணனிடம் கூறிய பின், படைத்தலைவன் பிரஹஸ்தன் முன் நின்ற படைத் தலைவர்களிடம் இவ்வாறு உரைத்தான்॥

Verse 18

मेशीघ्रंराक्षसानांमहाद्बलम् ।।।।मद्भाणाब्दावेगेनहतानांशनिचरणाजिरे ।अद्यहृष्यन्तुमांसादाःपक्षिणःकाननौकसां ।।।।

என்னுடன் ராக்ஷசர்களின் மகாபடையை விரைவில் திரட்டி போர்க்களத்துக்கு கொண்டு வாருங்கள். இன்று என் அம்புகளின் கடல்வேகத்தால் வீழ்ந்தவர்களைப் பார்த்து காடுவாசி மாமிசம் உண்ணும் பறவைகள் மகிழட்டும்॥

Verse 19

मेशीघ्रंराक्षसानांमहाद्बलम् ।।6.57.18।।मद्भाणाब्दावेगेनहतानांशनिचरणाजिरे ।अद्यहृष्यन्तुमांसादाःपक्षिणःकाननौकसां ।।6.57.19।।

என்னுடன் ராக்ஷசர்களின் மகாபடையை விரைவில் திரட்டி போர்க்களத்துக்கு கொண்டு வாருங்கள். இன்று என் அம்புகளின் கடல்வேகத்தால் வீழ்ந்தவர்களைப் பார்த்து காடுவாசி மாமிசம் உண்ணும் பறவைகள் மகிழட்டும்॥

Verse 20

इत्युक्तास्तेप्रहस्तेनबलाध्यक्षा: कृतत्वरा: ।बलमुद्योजयामासुस्तस्मिन्राक्षसमन्दिरे ।।।।

பிரஹஸ்தன் இவ்வாறு கூறியதும், அந்தப் படைத்தலைவர்கள் உடனே விரைந்து, அந்த ராக்ஷசக் கோட்டையில் படையைத் தயார்படுத்தத் தொடங்கினர்॥

Verse 21

साबभूवमुहूर्तेननिग्मर्नानाविधायुधैः ।लङ्काराक्षसवीरैस्तैर्गजैरिवसमाकुला ।।।।

சிறிது நேரத்திலேயே பலவகை ஆயுதங்களைத் தாங்கிய அந்த ராக்ஷச வீரர்களால் லங்கா, யானைகள் கூட்டம் நிறைந்த இடம்போல் நெருக்கமும் கலக்கமும் நிறைந்து காணப்பட்டது।

Verse 22

हुताशनंतर्पयतांब्राह्मणांश्चनमस्यताम् ।आज्यगन्धप्रतिवहःसुरभिर्मारुतोववौ ।।।।

அவர்கள் ஹுதாசனனை ஹவியால் திருப்திப்படுத்தி, பிராமணர்களுக்கு வணங்கிக் கொண்டிருந்தபோது, நெய்யின் மணத்தைச் சுமந்த இனிய தென்றல் வீசியது।

Verse 23

स्रजश्चविविधाकाराजगृहुस्त्वभिमन्त्रिताः ।सङ्ग्रामसज्जाःसम्हृष्टाधरायन्राक्षसास्तदा ।।।।

அப்போது மகிழ்ந்து போருக்குத் தயாரான ராக்ஷசர்கள், மந்திரத்தால் புனிதப்படுத்தப்பட்ட பலவடிவ மாலைகளை எடுத்துக் கொண்டு அணிந்தனர்।

Verse 24

सधनुष्काःकवचिनोवेगादाप्लुत्यराक्षसाः ।रावणंप्रेक्ष्यराजानंप्रहस्तंपर्यवारयन् ।।।।

வில் ஏந்தி கவசம் அணிந்த ராக்ஷசர்கள் வேகமாக முன்னே பாய்ந்து, அரசன் ராவணனைத் தரிசித்து, உடனே பிரஹஸ்தனைச் சூழ்ந்து நின்றனர்।

Verse 25

अथामन्त्ऱ्यतुराजानंभेरीमाहत्यभैरवाम् ।आरुरोहरथंयुक्तःप्रहस्तस्सज्जकल्पितम् ।।।।हयैर्महाजवैर्युक्तंसम्यक्सूतसुसंयतम् ।महाजलदनिर्घोषंसाक्षाच्चन्द्रार्कभास्वरम् ।।।।उरगध्वजदुर्धर्षंसुवरूथंस्ववस्करम् ।सुवर्णजालसंयुक्तंप्रहसन्तमिवश्रिया ।।।।

பின்னர் பிரஹஸ்தன் அரசனிடம் விடைபெற்று, பயங்கரப் பேரி முழங்கச் செய்து, போருக்கென தயார் செய்யப்பட்ட ரதத்தில் ஏறினான்—அது மிகவேகமான குதிரைகளால் இணைக்கப்பட்டு, திறமையான சாரதியால் நன்கு கட்டுப்படுத்தப்பட்டு, பெரும் மேகத்தின் இடிமுழக்கம்போல் ஒலித்து, சந்திரன்-சூரியன் போல ஒளிர்ந்து, கொடியில் நாகச் சின்னம் தாங்கி, தாக்க இயலாததாய், வேலிப்பாதுகாப்பும் காவலரும் உடன் பாதுகாக்கப்பட்டு, பொன் வலையால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, செல்வச் சிறப்பால் சிரிப்பதுபோல் தோன்றியது।

Verse 26

अथामन्त्ऱ्यतुराजानंभेरीमाहत्यभैरवाम् ।आरुरोहरथंयुक्तःप्रहस्तस्सज्जकल्पितम् ।।6.57.25।।हयैर्महाजवैर्युक्तंसम्यक्सूतसुसंयतम् ।महाजलदनिर्घोषंसाक्षाच्चन्द्रार्कभास्वरम् ।।6.57.26।।उरगध्वजदुर्धर्षंसुवरूथंस्ववस्करम् ।सुवर्णजालसंयुक्तंप्रहसन्तमिवश्रिया ।।6.57.27।।

பிரஹஸ்தன் மிகவேகமான குதிரைகளால் இணைக்கப்பட்டு, திறமையான சாரதியால் நன்கு கட்டுப்படுத்தப்பட்ட, பெரும் மேகத்தின் இடிமுழக்கம்போல் கர்ஜித்து, சாட்சாத் சந்திரன்–சூரியன் போல ஒளிரும் ரதத்தில் ஏறினான்।

Verse 27

अथामन्त्ऱ्यतुराजानंभेरीमाहत्यभैरवाम् ।आरुरोहरथंयुक्तःप्रहस्तस्सज्जकल्पितम् ।।6.57.25।।हयैर्महाजवैर्युक्तंसम्यक्सूतसुसंयतम् ।महाजलदनिर्घोषंसाक्षाच्चन्द्रार्कभास्वरम् ।।6.57.26।।उरगध्वजदुर्धर्षंसुवरूथंस्ववस्करम् ।सुवर्णजालसंयुक्तंप्रहसन्तमिवश्रिया ।।6.57.27।।

அந்த ரதத்தின் கொடியில் நாகச் சின்னம் இருந்தது; அது அணுக இயலாத திடத்துடன், பாதுகாப்புக் கட்டுகளும் மோதல்-தடுப்புகளும் உடையதாக, பொன் வலைப்பின்னலால் மூடப்பட்டு—தன் திருவொளியால் சிரிப்பதுபோல் தோன்றியது।

Verse 28

ततस्तंरथमास्थायरावणार्पितशासनः ।लङ्कायानिर्ययौतूर्णंबलेनमहतावृतः ।।।।

பின்பு அவன் அந்த ரதத்தில் அமர்ந்து, இராவணன் அளித்த ஆணையை ஏற்று, பெரும் படையால் சூழப்பட்டவனாய், விரைவாக லங்கையிலிருந்து புறப்பட்டான்।

Verse 29

ततोदुन्धुभिनिर्घोषःपर्जन्यनिनदोपमः ।वादित्राणांचनिनदःपूरयन्निवमेदिनीम् ।।।।शुश्रुवेशङ्खशब्दश्चप्रयातेवाहिनीपतौ ।

படைத்தலைவன் புறப்பட்டபோது, துந்துபிகளின் முழக்கம் மழைமேக இடிமுழக்கம்போல் எழுந்தது; வாத்தியங்களின் ஓசை பூமியையே நிரப்புவது போல இருந்தது. அச்சமயம் சங்கின் ஒலியும் கேட்டது।

Verse 30

निनदन्तस्स्वरान्घोरान्राक्षसाजग्मुरग्रतः ।।।।भीमरूपामहाकायाःप्रहस्तस्यपुरस्सराः ।

அச்சமூட்டும் குரலால் முழங்கியபடி, பயங்கர உருவமும் பெருங்காயமும் கொண்ட ராக்ஷசர்கள்—பிரஹஸ்தனின் முன்னணியாக—முன்னே சென்றனர்।

Verse 31

नरान्तकःकुम्भहनुर्महानादस्समुन्नतः ।।।।प्रहस्तसचिवाह्येतेनिर्ययुःपरिवार्यतम् ।

நராந்தகன், கும்பஹனு, மகாநாதன், சமுன்னதன்—இவர்கள் பிரஹஸ்தனின் துணையர்கள்; அவனைச் சூழ்ந்து கொண்டு அவனுடன் புறப்பட்டனர்।

Verse 32

व्यूढेनेवसुघोरेणपूर्वद्वारात्सनिर्ययौ ।।।।गजयूथनिकाशेनबलेनमहतावृतः ।

அவன் கிழக்குத் துவாரத்திலிருந்து வெளிப்பட்டான்—மிகக் கொடூரமான போர்வியூஹத்தில் அணிவகுத்த, யானைக் கூட்டத்தை ஒத்த பெரும் படையால் சூழப்பட்டவனாக।

Verse 33

सागरप्रतिमौघेनवृतस्तेनबलेनसः ।।।।प्रहस्तोनिर्ययौक्रुद्धःकालान्तकयमोपमः ।

கடலலைப் பெருக்கைப் போன்ற அந்தப் பெரும் படையால் சூழப்பட்ட பிரஹஸ்தன் கோபத்துடன் புறப்பட்டான்—காலன், அந்தகன், யமன் போன்ற மரணத் தோற்றத்துடன்।

Verse 34

तस्यनिर्याणघोषेणराक्षसानांचनर्दताम् ।।।।लङ्कायांसर्वभूतानिविनेदुर्विकृतैस्स्वरैः ।

அவன் புறப்பாட்டு ஆரவாரமும் ராட்சசர்களின் கர்ஜனையும் எழ, இலங்கையில் உள்ள எல்லா உயிர்களும் விகாரமான, இயல்பற்ற குரல்களில் அலறின.

Verse 35

व्यभ्रमाकाशमाविश्यमांसशोणितभोजनाः ।।।।मण्डलान्यपसव्यानिखगाश्चक्रूरथंप्रति ।

மாம்சமும் இரத்தமும் உண்ணும் கழுகு முதலிய பறவைகள் ஆகாயத்தில் பறந்து, ரதத்தைச் சுற்றி அபசவ்யமாக (இடப்புறச் சுழலில்) வட்டமிட்டன—அது கொடிய அபசகுனம்.

Verse 36

सम्नत्यःपावकज्वालाःशिवाघोराववाशिरे ।।।।अन्तरिक्षात्पपातोल्कावायुश्चपरुषंवनौ ।

கொடூரமான நரிகள் தீச்சுடர்களை வாந்தி எடுப்பதுபோல் ஊளையிட்டன; ஆகாயத்திலிருந்து உல்கை விழுந்தது; கடுமையான, கரடுமுரடான காற்றும் வீசியது.

Verse 37

अन्योन्यमभिसंरब्धाग्रहाश्चनचकाशिरे ।।।।मेघाश्चखरनिर्घोषारथस्योपरिरक्षसः ।ववृषंरुधिरंचास्यसिषिचुश्चपुरस्सरान् ।।।।

கிரகங்கள் ஒன்றோடொன்று மோதிக் கோபித்ததுபோல் இனி ஒளிரவில்லை; கரகரப்பான முழக்கமிடும் மேகங்கள் அந்த ராட்சசனின் ரதத்தின் மீது இரத்தமழை பொழிந்து, முன்னே சென்றவர்களை நனைத்தன.

Verse 38

अन्योन्यमभिसंरब्धाग्रहाश्चनचकाशिरे ।।6.57.37।।मेघाश्चखरनिर्घोषारथस्योपरिरक्षसः ।ववृषंरुधिरंचास्यसिषिचुश्चपुरस्सरान् ।।6.57.38।।

கிரகங்கள் ஒன்றோடொன்று மோதுவது போலத் தோன்றி, தங்கள் ஒளியை இழந்தன. கடுமையாக முழங்கிய மேகங்கள் அந்த இராட்சசனின் தேர்மேல் இரத்தமழை பொழிந்து, முன்னணியினரையும் நனைத்தன—இது மீண்டும் மீண்டும் தோன்றிய கொடிய அபசகுனம்.

Verse 39

केतुर्मूर्धनिगृध्रोऽस्यनिलीनोदक्षिणामुखः ।तुदन्नुभयतःपार्श्वंसमग्रामहरत्प्रभाम् ।।।।

அவனது கொடியின் உச்சியில் தெற்குநோக்கி ஒரு கழுகு வந்து அமர்ந்தது. அது இருபுறமும் கொத்திக் கொண்டே, அவனுடைய முழுக் காந்தியையும் பறித்துக் கொள்வதுபோல் தோன்றியது—தோல்விக்கான தெளிவான அபசகுனம்.

Verse 40

सारथेर्भहुशश्चास्यसङ्ग्राममवगाहतः ।प्रतोदोन्यपतद्धस्तात्सूतस्यहयसादिनः ।।।।

அவன் போருக்குள் நுழையும்போது, குதிரைகளை நடத்துவதில் தேர்ந்த அந்த சூதச் சாரதியின் கையிலிருந்து சாட்டை மீண்டும் மீண்டும் வழுக்கி விழுந்தது—கட்டுப்பாடு தளர்வதைக் காட்டும் இன்னொரு அபசகுனம்.

Verse 41

निर्याणश्रीश्चयाऽस्यासीद्भास्वरावसुदुर्लभाः ।साननाशमुहूर्तेनसमेचस्खलिताहयाः ।।।।

புறப்பாட்டின்போது அவனுடன் இருந்த ஒளிமிக்க, பெறுதற்கரிய போர்ச் செல்வம் ஒரு கணத்தில் மறைந்தது. சமநிலத்திலும் குதிரைகள் தடுமாறின—லட்சுமி தேவியே விலகினாள் போல.

Verse 42

प्रहस्तंत्वभिनिर्यान्तंप्रख्यातबलपौरुषम् ।युधिनानाप्रहरणाकपिसेनाऽभ्यवर्तत ।।।।

ஆனால் வலமும் வீரமும் புகழ்பெற்ற பிரஹஸ்தன் வெளியே வந்து முன்னேறியபோது, பலவகை ஆயுதங்களால் ஆயத்தமான வானர சேனை போரில் அவனை எதிர்கொள்ள முன்னே வந்தது.

Verse 43

अथघोषस्सुतुमुलोहरीणांसमजायत ।वृक्षानारुजतांचैवगुर्वीरागृह्णतांशिलाः ।।।।

அப்போது வானரர்களிடையே மிகப் பெரும் ஆரவாரம் எழுந்தது. அவர்கள் மரங்களைப் பிய்த்து, கனமான பாறைத்துண்டுகளைப் பிடித்து போரில் எறியத் தயாரானார்கள்.

Verse 44

नदतांराक्षसानांचवानराणांचगर्जताम् ।उभेप्रमुदितेसैन्येरक्षोगणवनौकसाम् ।।।।वेगितानांसमर्थानामन्योन्यवधकाङ् क्षिणाम् ।परस्परंचाह्वयतांनिनाद्शूयतेमहान् ।।।।

ராக்ஷசர்கள் முழங்கவும் வானரர்கள் கர்ஜிக்கவும், ராக்ஷசக் கூட்டமும் வனவாசி வானரப் படையும் இரண்டும் மகிழ்ச்சியுடன், வேகமும் வலிமையும் கொண்டு, ஒருவரை ஒருவர் வீழ்த்த விரும்பி பரஸ்பரம் சவால் விடுத்தன; அப்போது பெரும் இடிமுழக்கம் போன்ற நாதம் கேட்டது.

Verse 45

नदतांराक्षसानांचवानराणांचगर्जताम् ।उभेप्रमुदितेसैन्येरक्षोगणवनौकसाम् ।।6.57.44।।वेगितानांसमर्थानामन्योन्यवधकाङ् क्षिणाम् ।परस्परंचाह्वयतांनिनाद्शूयतेमहान् ।।6.57.45।।

வேகமும் வலிமையும் கொண்ட, ஒருவரை ஒருவர் வீழ்த்த விரும்பிய வீரர்கள் பரஸ்பரம் மீண்டும் மீண்டும் சவால் விடுத்ததால், பெரும் நாதம் எழுந்தது.

Verse 46

ततःप्रहस्तःकपिराजवाहिनीमभिप्रतस्थेविजयायदुर्मतिः ।विवृद्धवेगंश्चविवेशतांचमूंयथामुमूर्षुश्शलभोविभावसुम् ।।।।

அப்போது தீய எண்ணமுடைய பிரஹஸ்தன் வெற்றியை நாடி கபிராஜனின் படையை நோக்கி முன்னேறினான். வேகம் பெருகி, மரணத்தை நாடும் பட்டாம்பூச்சி தீயில் பாய்வதுபோல், அந்தப் படைக்குள் புகுந்தான்.