
युद्धकाण्डे त्रिपञ्चाशः सर्गः — धूम्राक्षवधश्रवणं, वज्रदंष्ट्रप्रेषणं, अङ्गद-राक्षसयुद्धम् (Ravana Dispatches Vajradamshtra; Portents and Angada’s Assault)
युद्धकाण्ड
தூம்ராக்ஷனின் வதைச் செய்தி கேட்ட ராவணன் கோபத்தால் கொதித்து, பாம்புபோல் சீறி, நீண்ட சூடான மூச்சுகளை விட்டான். உடனே வஜ்ரதம்ஷ்டிரன் என்னும் ராக்ஷச வீரனை அழைத்து—ராமனையும் சுக்ரீவனையும் வானர சேனையுடன் சேர்த்து அழித்துவிடு—என்று கடும் ஆணை இட்டான். பின்பு போர்ச் சீரமைப்பின் காட்சி விரிகிறது. அலங்கார ஆடைகளும் ஆபரணங்களும் அணிந்த ராக்ஷச தலைவர்கள் யானைகள் முதலிய வாகனங்களில் ஏறி, முழு ஆயத்தத்துடன் அங்கதன் காவல் நிற்கும் தெற்கு வாயிலின் வழியே புறப்பட்டனர். அவர்கள் புறப்படும்போதே அபசகுனங்கள் தோன்றின—உல்கைகள் விழுதல், நரிகளின் அலறல், கொடிய விலங்குகளின் அசைவு—ராக்ஷசர்களின் அழிவைச் சுட்டின; ஆயினும் வஜ்ரதம்ஷ்டிரன் துணிவைத் திரட்டி போரில் நுழைந்தான். வானரர்கள் பத்துத் திசைகளும் முழங்க வெற்றிநாதம் எழுப்பினர்; போர் நெருக்குச் சண்டையாக மாறி, மரங்கள், பாறைகள், குத்துகள், முழங்கால்கள் ஆயுதங்களாயின. வஜ்ரதம்ஷ்டிரனின் அம்புமழை வானர அணிகளை அச்சுறுத்த, கோபமுற்ற அங்கதன் ஒரு மரத்தைப் பிடுங்கி ராக்ஷச வரிசைகளைச் சிதைத்தான். போர்க்களம் சடலங்கள், சிதறிய ஆபரணங்கள், ஆயுதங்கள் ஆகியவற்றால் நிரம்பி, ராக்ஷச சேனை காற்றால் அலைக்கழிக்கப்படும் மேகக்கூட்டம்போல் குலைந்தது.
Verse 1
धूम्राक्षंनिहतंश्रुत्वारावणोराक्षसेश्वरः ।क्रोधेनमहताऽविष्टोनिश्श्वसन्नुरगोयथा ।।।।दीर्घमुष्णंविनिश्श्वस्यक्रोधेनकलुषीकृतः ।अब्रवीद्राक्षसंक्रूरंवज्रदंष्ट्रंमहाबलम् ।।।।
தூம்ராக்ஷன் கொல்லப்பட்டான் என்று கேட்ட ராக்ஷசேஸ்வரன் ராவணன் பெருங்கோபத்தில் ஆட்கொள்ளப்பட்டு, பாம்புபோல் சீறினான். நீண்ட, சூடான மூச்சை வெளியிட்டு—கோபத்தால் மாசடைந்த மனத்துடன்—மிகுந்த வலமுடைய கொடிய ராக்ஷசன் வஜ்ரதம்ஷ்ட்ரனை நோக்கி உரைத்தான்।
Verse 2
धूम्राक्षंनिहतंश्रुत्वारावणोराक्षसेश्वरः ।क्रोधेनमहताऽविष्टोनिश्श्वसन्नुरगोयथा ।।6.53.1।।दीर्घमुष्णंविनिश्श्वस्यक्रोधेनकलुषीकृतः ।अब्रवीद्राक्षसंक्रूरंवज्रदंष्ट्रंमहाबलम् ।।6.53.2।।
கோபத்தால் மனம் இருண்டவனாய் அவன் நீண்டதும் சூடானதும் மூச்சை விட்டான்; பின்னர் மகாபலமுடைய கொடிய ராட்சசன் வஜ்ரதம்ஷ்டிரனிடம் கூறினான்।
Verse 3
गच्छत्वंवीर निर्याहिराक्षसैःपरिवारितः ।जहिदाशरथिंरामंसुग्रीवंवानरैःसह ।।।।
“வீரனே, நீ செல்; ராட்சசர்களால் சூழப்பட்டவனாய் முன்னேறு. தசரதன் புதல்வன் ராமனையும், வானரர்களுடன் கூடிய சுக்ரீவனையும் கொன்று விடு.”
Verse 4
तथेत्युक्त्वाद्रुततरंमायावीराक्षसेश्वरम् ।निर्जगामबलैस्सार्दंबहुभिःपरिवारितः ।।।।नागैरश्वैःखरैरुष्ट्रैःसंयुक्तस्सुसमाहितः ।पताकाध्वजचित्रैश्चरथैश्चसमलङ्कृतः ।।।।
“அப்படியே” என்று கூறி, மாயைமிக்க ராட்சசாதிபதி மிக விரைவாகப் படைகளுடன் வெளியே புறப்பட்டான்; பலரும் சூழ்ந்து செல்ல அவன் முன்னேறினான்.
Verse 5
तथेत्युक्त्वाद्रुततरंमायावीराक्षसेश्वरम् ।निर्जगामबलैस्सार्दंबहुभिःपरिवारितः ।।6.53.4।।नागैरश्वैःखरैरुष्ट्रैःसंयुक्तस्सुसमाहितः ।पताकाध्वजचित्रैश्चरथैश्चसमलङ्कृतः ।।6.53.5।।
அவன் ஒழுங்கான அணிவகுப்பில் முன்னேறினான்—யானைகள், குதிரைகள், கழுதைகள், ஒட்டகங்கள் ஆகியவற்றுடன் இணைந்து; வண்ணமயமான கொடிகளும் த்வஜங்களும் பொலிந்த ரதங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டவனாய்.
Verse 6
ततोविचित्रकेयूरमुकुटैश्चविभूषितः ।तनुत्राणिचसमावृत्यसधनुर्निर्ययौद्रुतम् ।।।।
அப்போது அவர் விசித்திரமான கையுறை அணிகலன்களும் மகுடமும் அணிந்து, கவசம் தரித்து, கையில் வில்லை ஏந்தி விரைவாக வெளியே புறப்பட்டார்।
Verse 7
पताकालङ्कृतंदीप्तंतप्तकाञ्चनभूषितम् ।रथंप्रदक्षिणंकृत्वासमारोहच्चमूपतिः ।।।।
கொடிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்ட, ஒளிவீசும், தகதகக்கும் பொன் அலங்காரங்களால் சீரமைந்த தேரை வலம்வந்து, சேனாதிபதி அதில் ஏறினான்.
Verse 8
यष्टिभिस्तोमरैचशित्रैश्शूलैश्चमुसलैरपि ।भिण्डिपालैश्चपाशैश्चशक्तिभिःपट्टसैरपि ।।।।खडगैश्चक्रैर्गदाभिश्चनिशितैश्चपरश्वधैः ।पदातयश्चनिर्यान्तिविविधाःशस्त्रपाणयः ।।।।
தடிகள், தோமரங்கள், சூலங்கள், முசல்கள், பிண்டிபாலங்கள், பாசங்கள், சக்திகள், பட்டசங்கள் முதலான பலவகை ஆயுதங்களை ஏந்திய காலாட்கள் அணிவகுத்து வெளியே சென்றனர்.
Verse 9
यष्टिभिस्तोमरैचशित्रैश्शूलैश्चमुसलैरपि ।भिण्डिपालैश्चपाशैश्चशक्तिभिःपट्टसैरपि ।।6.53.8।।खडगैश्चक्रैर्गदाभिश्चनिशितैश्चपरश्वधैः ।पदातयश्चनिर्यान्तिविविधाःशस्त्रपाणयः ।।6.53.9।।
தடிகள், தோமரங்கள், சூலங்கள், முசல்கள், பிண்டிபாலங்கள், பாசங்கள், சக்திகள், பட்டசங்கள் முதலான பலவகை ஆயுதங்களை ஏந்திய காலாட்கள் அணிவகுத்து வெளியே சென்றனர்.
Verse 10
विचित्रवाससस्सर्वेदीप्ताराक्षसपुङ्गवाः ।गजामदोत्कटाश्शूराश्चलन्तइवपर्वताः ।।।।
வண்ணமயமான அழகிய ஆடைகள் அணிந்து, வீரஒளியால் பிரகாசித்த முன்னணி ராக்ஷச வீரர்கள் அனைவரும்—மதம் கொண்ட யானைகளைப் போல—நடமாடும் மலைகள் போன்று முன்னே வந்தனர்।
Verse 11
तेयुद्धकुशलैरूढास्तोमराङ्कुशपाणिभिः ।अन्येलक्षणसंयुक्ताश्शूरारूढामहाबलाः ।।।।
அவர்களில் சிலர் போர் நிபுணர்களுடன் ஏறியிருந்தனர்; அவர்களின் கைகளில் தோமரங்களும் அங்குசங்களும் இருந்தன. மற்றவர்கள் சுபலக்ஷணங்களுடன் கூடிய மகாபல வீரர்களுடன் ஏறி முன்னே சென்றனர்।
Verse 12
तद्राक्षसबलंसर्वंविप्रस्थितमशोभत ।प्रावृटकालेयथामेघानर्दमानास्सविद्युतः ।।।।निस्सृतादक्षिणद्वारादङ्गदोयत्रयूथपः ।
அப்போது முழு இராக்ஷசப் படையும் போர்க்கோலத்தில் புறப்பட்டு, மழைக்காலத்தில் மின்னலுடன் இடியெழுப்பும் மேகங்கள் போலப் பெருஞ்சோபையுடன் விளங்கியது. அவர்கள் தெற்கு வாயிலின் வழியே வெளியே பாய்ந்தனர்; அங்கே வானர யூதபதி அங்கதன் நிலை கொண்டிருந்தான்।
Verse 13
तेषांनिष्क्रममाणानामशुभंसमजायत ।।।।आकाशाद्विघनात्तीव्रादुल्काश्चाभ्यन्यपतंस्तदा ।वमन्त्यःपावकज्वालाशशिवाघोरंववाशिरे ।।।।
அவர்கள் வெளியேறத் தொடங்கியவுடன் அபசகுனங்கள் எழுந்தன—அடர்ந்த, கடுமையான மேகக்கூட்டங்கள் நிறைந்த ஆகாயத்திலிருந்து உல்கைகள் விழுந்தன. தீநாவுகள் பொங்கிப் புறப்படுவது போலத் தோன்றியது; பயங்கர நரிகள் கொடுமையாக ஊளையிட்டன।
Verse 14
तेषांनिष्क्रममाणानामशुभंसमजायत ।।6.53.13।।आकाशाद्विघनात्तीव्रादुल्काश्चाभ्यन्यपतंस्तदा ।वमन्त्यःपावकज्वालाशशिवाघोरंववाशिरे ।।6.53.14।।
அப்போது கொடிய விலங்குகள் இராக்ஷசர்களின் அழிவை அறிவிப்பதுபோல் முழங்கின. மேலும் பாய்ந்து வந்த வீரர்கள் அங்கே கொடுமையாகத் தடுமாறி விழுந்தனர்—இது மிகப் பயங்கர அபசகுனம்।
Verse 15
व्याहरन्तमृगाघोरारक्षसांनिधनंतदा ।समापतन्तोयोधास्तुप्रास्खलन् स्तत्रदारुणम् ।।।।
அப்போது கொடிய விலங்குகள் இராக்ஷசர்களின் அழிவை அறிவிப்பதுபோல் முழங்கின. மேலும் பாய்ந்து வந்த வீரர்கள் அங்கே கொடுமையாகத் தடுமாறி விழுந்தனர்—இது மிகப் பயங்கர அபசகுனம்।
Verse 16
एतानौत्पातिकान् दृष्टवावज्रदंष्ट्रोमहाबलः ।धैर्यमालम्भ्यतेजस्वीनिर्जगामरणोत्सुकः ।।।।
அந்த அபசகுனமான உற்பாதங்களைப் பார்த்தும், மாபெரும் வலிமையுடைய வஜ்ரதம்ஷ்ட்ரன் தன் தைரியத்தைத் தாங்கி, போர்வேட்கையுடன் வெளியே புறப்பட்டான்।
Verse 17
तांस्तुनिष्क्रमतोदृष्टवावानराजितकाशिनः ।प्रणेदुस्सुमहानादान्पूरयांश्चदिशोदश ।।।।
ஆனால் அவர்கள் வெளியே வருவதைப் பார்த்த வெற்றிநிச்சயமுடைய வானரர்கள் பேரொலியுடன் கர்ஜித்தனர்; அந்த முழக்கம் பத்துத் திசைகளையும் நிரப்பியது।
Verse 18
ततःप्रवृत्तंतुमुलंहरीणांराक्षसैस्सह ।घोराणांभीमरूपाणामन्योन्यवथकाङ् क्षिणाम् ।।।।
அப்போது வானரர்களும் ராட்சசர்களும் இடையே, கொடியும் பயங்கர வடிவமுடையவர்களாய், ஒருவரை ஒருவர் கொல்ல விரும்பியவர்களாய், பேரொலி எழும் கடும் போர் தொடங்கியது।
Verse 19
निष्पतन्तोमहोत्साहोभिन्नदेहशिरोधराः ।रुधिरोक्षितसर्वाङ्गान्यपतन्थरणीतले ।।।।
மிகுந்த போர்வீரத்துடன் பாய்ந்து வந்தவர்கள் நிலத்தில் வீழ்ந்தனர்—உடல்கள் சிதறி, தலைகள் துண்டிக்கப்பட்டு, எல்லா அங்கங்களும் இரத்தத்தில் நனைந்தன।
Verse 20
केचिदन्योन्यमासाद्यशूराःपरिघपाणयः ।चिक्षिपुर्विविधंशस्त्रंसमरेष्न्विवर्तिनः ।।।।
சில வீரர்கள்—இரும்புக் கோல்போன்ற கைகளையுடையவர்களாய், போரில் ஒருபோதும் பின்வாங்காதவர்களாய்—ஒருவரை ஒருவர் அணுகி பலவகை ஆயுதங்களை எறிந்தனர்।
Verse 21
द्रुमाणांचशिलानांचशस्त्राणांचापिनिस्स्वनः ।।।।श्रूयतेसुमहांस्तत्रघोरोहृदयभेदसः ।
அங்கே மரங்களும் பாறைகளும் ஆயுதங்களும் மோதியதால், இதயத்தைப் பிளக்கும் போல் தோன்றும் மிகப் பெரும், கொடிய ஒலி கேட்கப்பட்டது.
Verse 22
रथनेमिस्वनस्तत्रधनुषश्चापिनिस्वसत् ।।।।शङ्खभेरीमृदङ्गानांबभूवतुमुलःस्वनः ।
அங்கே தேர்சக்கரங்களின் கடகட ஒலி, வில்லின் டங்காரம் மற்றும் சீறல், மேலும் சங்கம்-பேரி-மிருதங்கங்களின் தும்மென்று எழும் பேரொலி எழுந்தது.
Verse 23
केचिदस्त्राणिसन्सृज्यबाहुयुद्धमकुर्वत ।तलैश्चचरणैश्चापिमुष्टिभिश्चद्रुमैरपि ।।।।जानुभिश्चहताःकेचिद्भिन्नदेहाश्चराक्षसाः ।शिलाभिश्चूर्णिताःकेचिद्वानरैर्युद्धदुर्मदैः ।।।।
சிலர் ஆயுதங்களை விட்டு கைமுகப் போரில் இறங்கினர்—கைத்தளங்கள், கால்கள், குத்துகள், மரங்கள், முழங்கால்களாலும் தாக்கினர். சில ராட்சசர்கள் உடல் முறிந்து வீழ்ந்தனர்; போர்மதம் கொண்ட வானரர்கள் எறிந்த பாறைகளால் சிலர் நொறுங்கிப் பொடியாகினர்.
Verse 24
केचिदस्त्राणिसन्सृज्यबाहुयुद्धमकुर्वत ।तलैश्चचरणैश्चापिमुष्टिभिश्चद्रुमैरपि ।।6.53.23।।जानुभिश्चहताःकेचिद्भिन्नदेहाश्चराक्षसाः ।शिलाभिश्चूर्णिताःकेचिद्वानरैर्युद्धदुर्मदैः ।।6.53.24।।
வஜ்ரதம்ஷ்ட்ரன் போர்க்களத்தில் அம்புகளால் வானரர்களை கடுமையாக அச்சுறுத்தி அலைந்தான்—உலகப் பிரளய நேரத்தில் பாசம் கையில் கொண்ட அந்தகன் (யமன்) நடப்பதுபோல்.
Verse 25
वज्रदंष्ट्रोभृशंबाणै: रणेवित्रासयन्हरीन् ।चचारलोकसंहारेपाशहस्तइवान्तकः ।।।।
வஜ்ரதம்ஷ்ட்ரன் போர்க்களத்தில் அம்புகளால் வானரர்களை கடுமையாக அச்சுறுத்தி அலைந்தான்—உலகப் பிரளய நேரத்தில் பாசம் கையில் கொண்ட அந்தகன் (யமன்) நடப்பதுபோல்.
Verse 26
बलवन्तोऽस्त्रविदुषोनानाप्रहरणारणे ।जघ्नुर्वानरसैन्यानिराक्षसाःक्रोधमूर्छिताः ।।।।
வலிமைமிக்க, ஆயுதவித்தையில் தேர்ந்த, பலவகை ஏவுகருவிகளால் ஆயத்தமான ராட்சசர்கள் கோபமயக்கத்தில் போரில் வானர சேனைகளை வீழ்த்தினர்.
Verse 27
निघ्नतोराक्षसान्दृष्टवासर्वान्वालिसुतोरणे ।क्रोधेनवदिगुणाविष्टःसंवर्तकइवानलः ।।।।
போர்க்களத்தில் ராட்சசர்கள் வானரர்களை வெட்டிக் கொன்றதைப் பார்த்த வாலியின் புதல்வன் அங்கதன், இரட்டிப்பு கோபத்தால் ஆட்கொள்ளப்பட்டான். உலகப் பிரளயத்தின் அக்கினிபோல் எரிந்து, ராட்சசர்களை அழிக்கத் தொடங்கினான்.
Verse 28
तान् राक्षसगणान्सर्वान्वृक्षमुद्यम्यवीर्यवान् ।अङ्गदःक्रोधताम्राक्षःसिंहःक्षुद्रमृगानिव ।।।।कारकदनंघोरंशक्रतुल्यपराक्रमः ।।।।
வீரமிகு அங்கதன்—கோபத்தால் செந்நிறமான கண்களுடன், இந்திரனுக்கு ஒப்பான பராக்கிரமம் உடையவன்—ஒரு மரத்தை உயர்த்தி, சிங்கம் சிறு மிருகங்களைத் தாக்குவது போல, அந்த ராக்ஷசக் கூட்டமெல்லாம் மீது பயங்கரமான அழிவை நிகழ்த்தினான்।
Verse 29
तान् राक्षसगणान्सर्वान्वृक्षमुद्यम्यवीर्यवान् ।अङ्गदःक्रोधताम्राक्षःसिंहःक्षुद्रमृगानिव ।।6.53.28।।कारकदनंघोरंशक्रतुल्यपराक्रमः ।।6.53.29।।
“அப்படியே” என்று கூறி, மாயைமிக்க ராட்சசாதிபதி மிக விரைவாகப் படைகளுடன் வெளியே புறப்பட்டான்; பலரும் சூழ்ந்து செல்ல அவன் முன்னேறினான்.
Verse 30
अङ्गदाभिहतास्तत्रराक्षसाभीमविक्रमाः ।विभिन्नशिरसःपेतुर्विकृताइवपादपाः ।।।।
அங்கே அங்கதன் அடித்ததால் பயங்கர வலிமை கொண்ட ராக்ஷசர்கள் தலைகள் சிதறி, வெட்டிக் கிழிக்கப்பட்ட மரங்களைப் போல தரையில் விழுந்தனர்।
Verse 31
रथैरश्वैर्ध्वजैश्चित्रैश्शरैर्हरिरक्षसाम् ।रुधिरेणसञ्छन्नाभूमिर्भयकरातदा ।।।।
அப்போது ரதங்கள், குதிரைகள், வண்ணமயமான கொடிகள், அம்புகள், வானரர்-ராக்ஷசர் உடல்கள் ஆகியவற்றால் சிதறிக் கிடந்து, இரத்தத்தால் மூடப்பட்ட பூமி பயங்கரமாகத் தோன்றியது।
Verse 32
हारकेयूरवस्स्रैश्चशत्रैश्चसमलङ्कृता ।भूमिर्भातिरणेतत्रशारदीवयथानिशा ।।।।
அங்கே போர்க்களத்தில் மாலைகள், கையுறை அணிகள், ஆடைகள், ஆயுதங்கள் ஆகியவற்றால் அலங்கரிக்கப்பட்டதுபோல் தோன்றிய பூமி, சரத்கால இரவைப் போல ஒளிர்ந்தது।
Verse 33
अङ्गदस्यचवेगेनतद्राक्षसबलंमहत् ।प्राकम्पततदातत्रपवनेनाम्बुदोयथा ।।।।
அங்கதனின் வேகமான தாக்குதலால் அங்கே அந்தப் பெரும் இராட்சசப் படை நடுங்கியது—காற்றால் மேகம் அசைந்ததுபோல.
The pivotal action is Rāvaṇa’s command decision after receiving news of Dhūmrākṣa’s death: he escalates the war by ordering Vajradaṃṣṭra to kill Rāma and Sugrīva along with the Vānara host, shifting from reactive grief to strategic retaliation.
The sarga juxtaposes human resolve with omen-signs: even when portents warn of destruction, leaders may proceed through anger or duty; the implied instruction is to read warning signals (internal and external) and to discipline wrath, since unchecked krodha accelerates collective ruin.
The southern gate (दक्षिणद्वार) of Laṅkā is the key tactical landmark, marked as the egress point of the Rākṣasa army and the station of Aṅgada; culturally, the chapter highlights wartime soundscapes (conch and drums) and utpāta traditions (meteors, jackals) as battlefield semiotics.