Sarga 48
सीताविलापः—त्रिजटासान्त्वनं च (Sita’s Lament and Trijata’s Consolation)
युद्धकाण्ड
இந்த சர்கத்தில் இந்திரஜித் தன் மாயையால் ராமன்–லக்ஷ்மணன் வீழ்ந்ததுபோல் காட்டி, சீதையை அந்தக் காட்சியைப் பார்க்கச் செய்கிறான். அதைத் தாங்க முடியாமல் சீதை மயங்கிப் போல் விழுந்து புலம்புகிறாள்; தன்னைத் தானே ஆராய்ந்து விதவைத்துயரத்தில் மூழ்குகிறாள். முன்பு பிராமணர், ஜோதிடர், யாக-கிரியை நிபுணர் முதலியோர் கூறிய செல்வம், மகப்பேறு, கணவருடன் அரசாபிஷேகம் ஆகிய முன்னறிவிப்புகள் பொய்யாயின என அவள் கருதுகிறாள். பின்னர் அவள் ‘ஸ்த்ரீ-லக்ஷண’ங்களைச் சிறப்பாகப் பட்டியலிடுகிறாள்—பாதங்களில் தாமரைச் சின்னங்கள், மணிபோன்ற நிறக்காந்தி, சமஅளவான அங்கங்கள் முதலிய சுபலட்சணங்கள்—இத்தகைய சுபநிமித்தங்கள் இருந்தும் இவ்விபத்து எப்படி நிகழும் எனக் கேள்வி எழுப்பி, நிமித்தசாஸ்திரம் மற்றும் அனுபவத் துயரம் இடையிலான முரண்பாட்டை வெளிப்படுத்துகிறாள். அதன்பின் அவளது துயரம் தன்னிடமிருந்து கௌசல்யை பற்றிய கவலையாக மாறுகிறது—தவவாழ்வுபோல் வாழ்ந்து மகனை மீண்டும் காணும் நம்பிக்கையில் இருப்பவளின் வேதனை நினைத்து சீதையின் நெஞ்சம் மேலும் நொறுங்குகிறது. அப்போது சீதைக்கு அனுதாபம் கொண்ட ராக்ஷஸி திரிஜடா அவளைத் தேற்றுகிறாள்—ராமன்–லக்ஷ்மணனின் முகஒளியும் உடற்காந்தியும் மரணத்தின் அடையாளமல்ல; தலைவன் வீழ்ந்தபின் படை சிதறும் போல் இங்கே நடக்கவில்லை; மேலும் சுபமான புஷ்பக விமானம் அவர்கள் உண்மையில் இறந்திருந்தால் சீதையை ஏற்றிச் செல்லாது. திரிஜடா உண்மையை உறுதியாகச் சொல்லி, மோகமும் சோகமும் விட்டு விடுமாறு அறிவுறுத்துகிறாள். இறுதியில் சீதை புஷ்பகத்தில் லங்கைக்கு மீண்டு அசோக வனத்தில் நுழைகிறாள்; ஆனால் அங்கே ‘அரசகுமாரர்கள்’ ராமன்–லக்ஷ்மணனை மீண்டும் நினைத்தவுடன், தேற்றம் இருந்தும் அவளது ஆழ்ந்த துயரம் மீண்டும் எழுகிறது.
Shlokas
Verse 1
भर्तारंनिहतंदृष्टवालक्ष्मणंचमहाबलम् ।विललापभृशंसीताकरुणंशोककर्शिता ।।।।
தன் கணவர் கொல்லப்பட்டதையும், மகாபலன் இலக்குமணனும் அவ்வாறே இருப்பதையும் கண்ட சோகத்தால் சோர்ந்த சீதை மிகக் கருணையுடன் உருக்கமாகப் பெரிதும் புலம்பினாள்।
Verse 2
ऊचुर्लक्षणिकायेमांपुत्रिण्यविधवेतिच ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।
லட்சணிகர்கள் என்னைப்பற்றி—‘இவள் புதல்வரைப் பெறுவாள்; விதவையாவாள் அல்ல’ என்று கூறினர். இன்று ராமன் கொல்லப்பட்டிருந்தால், அந்த ‘ஞானிகள்’ அனைவரும் பொய்யுரைத்தவர்களாகிறார்கள்।
Verse 3
यज्वनोमहिषींयेमामूचुःपत्नींचसत्त्रिणः ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।
ஒருகாலத்தில் யாகம் செய்பவரும் சத்திரம் நடத்தும் பண்டிதரும் என்னை ‘அபிஷிக்த மகிஷி’யாகவும் ‘பத்னி’யாகவும் ஆகுவாய் என்று சொன்னார்கள். இன்று ராமன் கொல்லப்பட்டால், அந்த ‘ஞானிகள்’ அனைவரும் பொய்யுரைப்பவர்களாகி விடுவர்.
Verse 4
ऊचुस्संश्रवणेयेमांद्विजाःकार्तान्तिकाश्शुभाम् ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।
‘என்னைப் பற்றி நல்விதி என்று கூறிய அந்த அந்தணரும் ஜோதிடரும்—இன்று ராமன் கொல்லப்பட்டிருந்தால், ஞானிகள் எனப் பெயர்பெற்ற அவர்கள் அனைவரும் பொய்யுரைத்தவர்களே.’
Verse 5
वीरपार्थिवपत्नीत्वांयेविदुर्भर्तृपूजिताम् ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।
‘நான் வீர அரசனின் மனைவியாகி, கணவரால் போற்றப்படுவேன் என்று கூறியவர்கள்—இன்று ராமன் கொல்லப்பட்டிருந்தால், ஞானிகள் எனப் பெயர்பெற்ற அவர்கள் அனைவரும் பொய்யுரைத்தவர்களே.’
Verse 6
इमानिखलुपद्मानिपादयोर्यैःकुलस्त्रियः ।अधिराज्येऽभिषिच्यन्तेनरेन्द्रैःपतिभिःसह ।।।।
‘உண்மையாக என் பாதங்களில் இப் பத்மச் சின்னங்கள் உள்ளன—இச் சின்னங்களால் குலமகளிர் தங்கள் அரசன் கணவருடன் சேர்ந்து ராஜ்யாபிஷேகம் பெற்று மகாராணியாகிறார்கள்.’
Verse 7
वैधव्यंयान्तियैर्नार्योऽलक्षणैर्भाग्यदुर्लभाः ।नात्मनन्तानिपश्यामिपश्यन्तीहतलक्षणा ।।।।
எந்த அசுப லட்சணங்களால் துர்பாக்கியமான பெண்கள் கைம்மை அடைகிறார்களோ, அவை என்னிடத்தில் நான் காணவில்லை; நானும் ‘ஹதலட்சணை’ என என்னை எண்ணவில்லை।
Verse 8
सत्यनामानिपद्मानिस्त्रीणामुक्तानिलक्षणैः ।तान्यद्यनिहतेरामेवितथानिभवन्तिमे ।।।।
பெண்களின் லட்சணசாஸ்திரத்தில் ‘சத்தியநாம’ எனக் கூறப்பட்ட அந்தத் தாமரைச் சின்னங்கள்—இன்று ராமன் கொல்லப்பட்டால்—என் விஷயத்தில் பொய்யாகிவிடும்।
Verse 9
केशास्सूक्ष्मास्समानीलाभ्रुवौचासंहतेमम ।वृत्तेचारोमकेजङ्घेदन्ताश्चाविरळामम ।।।।
என் கூந்தல் நுண்மையாகவும் ஒரேபோல் கருமையாகவும் உள்ளது; என் புருவங்கள் அழகாக அமைந்து ஒன்றோடொன்று சேர்ந்ததல்ல; என் கெண்டைகள் வட்டமாகவும் ரோமமற்றவையாகவும் உள்ளன; என் பற்கள் நெருக்கமாக அமைந்துள்ளன।
Verse 10
शङ्खेनेत्रेकरौपादौगुल्फावूरूचमेचितौ ।अनुवृत्तनखास्स्निग्धास्समाश्चाङ्गुलयोमम ।।।।
என் கன்னப்பகுதி, கண்கள், கைகள், கால்கள், கணுக்கால்கள், தொடைகள் அனைத்தும் அழகாக அமைந்தவை; என் விரல்கள் மென்மையும் சமமுமாய், வட்டமான நகங்களுடன் உள்ளன।
Verse 11
स्तनौचाविरळौमामकौमग्नचूचुकौ ।मग्नाचोत्सङ्गिनीनाभःपार्श्वोरस्कंचमेचितम् ।।।।
என் மார்புகள் அழகாக அமைந்தவை; முலைக்காம்புகள் உள்ளே பதிந்தவை; என் நாபி ஆழமானது; என் பக்கவாட்டும் மார்பும் நிறைவாகச் செம்மையாக அமைந்துள்ளன।
Verse 12
ममवर्णोमणिनिभोमृदून्यङ्गरुहाणिच ।प्रतिष्ठितांद्वादशभिर्मामूचुश्शुभलक्षणाम् ।।।।
என் நிறம் மணிபோல் ஒளிர்கிறது; உடலின் ரோமங்கள் மென்மையானவை. நான் என் பன்னிரண்டு (கை-கால் விரல்கள்) நிலத்தில் உறுதியாக வைத்து நிற்கும்போது, அவர்கள் என்னை சுபலக்ஷணமுடையவள் என்று கூறினர்।
Verse 13
समग्रयवमच्छ्रिद्रपाणिपादंचवर्णवत् ।मन्दस्मितेत्येवचमांकन्यालाक्षणिनोद्विजाः ।।।।
என் உள்ளங்கைகளும் பாதத்தளங்களும் நிறைவாக, இடைவெளியின்றி, நிறமுடன் அமைந்தவை—இவை சுபசின்னங்கள்; மேலும் என் மென்மையான புன்னகையும் கன்னியின் சுபலக்ஷணம் என்று அந்தணர்கள் கூறினர்।
Verse 14
आधिराज्येऽभिषेकोमेब्राह्मणैःपतिनासह ।कृतान्तकुशलैरुक्तंतत्सर्वंवितथीकृतम् ।।।।
விதியை அறிந்த பிராமணர்கள், கணவருடன் சேர்ந்து எனக்கு பேரரசாட்சியில் அபிஷேகம் நிகழும் என்று கூறினர்; ஆனால் அது அனைத்தும் இன்று பொய்யாக்கப்பட்டது.
Verse 15
शोधयित्वाजनस्थानंप्रवृततिमुपलभ्यच ।तीर्त्वासागरमक्षोभ्यंभ्रातरौगोष्पदेहतौ ।।।।
ஜனஸ்தானத்தில் தேடி என் செய்தியை அறிந்து, கடக்க இயலாத கடலைக் கடந்தும், அந்த இரு சகோதரரும் இப்போது மாட்டுக் குளம்புச் சுவடு போலச் சிறிய தந்திரத்தால் கொல்லப்பட்டதுபோல் உள்ளது.
Verse 16
ननुवारुणमाग्नेयमैन्द्रंवायव्यमेवच ।अस्त्रंब्रह्मशिरश्चैवप्रत्यपद्यताम् ।।।।
நிச்சயமாக அந்த இரு ராகவர்கள் வருணாஸ்திரம், ஆக்னேயாஸ்திரம், ஐந்திராஸ்திரம், வாயவ்யாஸ்திரம்—அதோடு பிரம்மசிராஸ்திரம்கூடப் பயன்படுத்தத் தெரிந்தவர்கள்; அப்படியிருக்க, அதற்கு எதிர்வினை ஏன் செய்யவில்லை?
Verse 17
अदृश्यमानेनरणेमाययावासवोपमौ ।ममनाथावनाथायानिहतौरामलक्ष्मणौ ।।।।
போரில் கண்களுக்குப் புலப்படாமல் மாயத் தந்திரத்தால், வாசவனை ஒத்த வீரத்துடன் இருந்த என் நாதர்கள் ராமன்-லக்ஷ்மணன் கொல்லப்பட்டனர்; நாதமுள்ளவளாக இருந்த நான் இப்போது அனாதையாயினேன்.
Verse 18
नहिदृष्टिपथंप्राप्यराघवस्यरणेरिपुः ।जीवन्प्रन्तिवर्तेतयद्यपिस्यान्मनोजवः ।।।।
ராகவனின் பார்வை எல்லைக்குள் போரில் வந்த எந்த எதிரியும் உயிருடன் திரும்புவதில்லை—அவன் எண்ணத்தைப் போல வேகமுடையவனாக இருந்தாலும்.
Verse 19
नकलस्यातिभारोऽस्तिकृतान्तश्चसुदुर्जयः ।यत्ररामःसहभ्रात्राशेतेयुधिनिपातितः ।।।।
காலத்தைவிடப் பெரும் பாரம் இல்லை; க்ருதாந்தன் (மரண விதி) வெல்ல இயலாதவன்—ஏனெனில் ராமனும் தம் சகோதரனுடன் போர்க்களத்தில் வீழ்ந்து கிடக்கிறார்।
Verse 20
नशोचामितथारामंलक्ष्मणंचमहारथम् ।वात्मानंजननींचापियथाश्वश्रूंतपस्विनीम् ।।।।
ராமனுக்காகவும், மகாரதன் லக்ஷ்மணனுக்காகவும் நான் அவ்வளவு துயரப்படவில்லை; எனக்காகவும் என் தாய்க்காகவும் அல்ல—என் தவமிகு மாமியாருக்காகவே மிகுதியாக வருந்துகிறேன்।
Verse 21
सातुचिन्तयतेनित्यंसमाप्तव्रतमागतम् ।कदाद्रक्ष्यामिसीतांचलक्ष्मणंचसराघवम् ।।।।
அவள் (கௌசல்யை) எப்போதும் இவ்வாறு நினைக்கிறாள்—‘விரதம் நிறைவேற்றி வந்த ராகவனையும், உடன் சீதையையும் லக்ஷ்மணனையும் நான் எப்போது காண்பேன்?’
Verse 22
परिदेवयमानांतांराक्षसीत्रिजटाब्रवीत् ।माविषादंकृथादेवी भर्ताऽयंतवजीवति ।।।।
அவள் புலம்பிக்கொண்டிருக்கையில் ராக்ஷசி திரிஜடா கூறினாள்—‘தேவி, மனம் தளராதே; உன் கணவர் உயிருடன் இருக்கிறார்।’
Verse 23
कारणानिचवक्ष्यामिमहान्तिसदृशानिच ।यथेमौजीवतोदेवीभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।।।।
தேவி! இவ்விரு சகோதரர்கள்—ராமன், லக்ஷ்மணன்—உயிருடன் உள்ளனர் என்பதற்கு ஏற்ற, மிக்க வலிமையான காரணங்களை நான் கூறுவேன்.
Verse 24
नहिकोपपरीतानिहर्षपर्युत्सुकानिच ।भवन्तियुधियोधानांमुखानिनिहतेपतौ ।।।।
போரில் கணவன் வீழ்ந்தால், வீரர்களின் முகங்கள் கோபத்தில் மூழ்கியதாகவும், மகிழ்ச்சியில் துடித்ததாகவும் தோன்றாது.
Verse 25
इदंविमानंवैदेही पुष्पकंनामनामतः ।दिव्यंत्वांदारयन्नैवंयद्येतौगतजीवितौ ।।।।
வைதேஹி! ‘புஷ்பக’ எனப் பெயர்பெற்ற இந்த தெய்வீக விமானம், அவர்கள் இருவரும் உண்மையில் உயிரிழந்திருந்தால், உன்னை இவ்வாறு ஏந்தி வந்திருக்காது.
Verse 26
हतवीरप्रधानाहिगतोत्साहानिरुद्यमा ।सेनाभ्रमतिसङ् ख्येषुहतकर्णेवनौर्जले ।।।।
முதன்மை வீரர்கள் வீழ்ந்தால், படையின் உற்சாகம் குன்றி அது செயல் இழக்கும்; போர்க்களத்தில் அது நீரில் திசைநடத்தி இழந்த படகுபோல் அலைந்து திரியும்.
Verse 27
इयंपुनरसम्भ्रान्तानिरुद्विग्नातरस्विनी ।सेनारक्षतिकाकुत्स्थौमयाप्रीत्यानिवेदितौ ।।।।
ஆனால் உறுதியான தேவியே! இந்தப் படை குழப்பமின்றி, கலக்கமின்றி உள்ளது; அது அந்த இரு காகுத்ஸ்தர்களையும் காக்கிறது—இதை நான் அன்புடன் தெரிவிக்கிறேன்.
Verse 28
सात्वंभवसुविस्रब्धाअनुमानैस्सुखोदयैः ।अहतौपश्यकाकुत्स्थौस्नेहादेतद्ब्र्रवीमिते ।।।।
இந்த நல்வரமான, இன்பம் தரும் அறிகுறிகளால் நீ முழுமையாக நிம்மதியடைவாயாக. பார்—இரு காகுத்ஸ்தர்கள் (ராமன்-லக்ஷ்மணன்) காயமின்றி உள்ளனர்; அன்பினாலே இதை உனக்குச் சொல்கிறேன்.
Verse 29
अनृतंनोक्तपूर्वंमेनचवक्ष्येकदाचन ।चारित्रसुखशीलत्वात् प्रविष्टाअसिमनःमम ।।।।
நான் முன்பு ஒருபோதும் பொய் சொல்லவில்லை; இனியும் எப்போதும் சொல்லமாட்டேன். உன் மென்மையான நற்குணச் சீரால் நீ என் உள்ளத்தில் புகுந்துவிட்டாய்.
Verse 30
नेमौशक्यारणेजेतुंसेन्द्रैरपिसुरासुरैः ।तादृशंदर्शनंदृष्टवामयाचावेदितंतव ।।।।
இந்த இருவரையும் இந்திரனுடன் கூடிய தேவர்-அசுரர்களாலும் போரில் வெல்ல இயலாது. அத்தகைய அறிகுறிகளை நான் கண்கூடாகக் கண்டு உனக்குத் தெரிவித்தேன்.
Verse 31
इदंचसुमहचचित्रंशरैःपश्यस्वमैथिलि ।निस्संज्ञावप्युभावेतौनैवलक्ष्मीर्विमुञ्चति ।।।।
மைத்திலீயே, அம்புகளின் நடுவே இந்த மாபெரும் அதிசயத்தைப் பார். இருவரும் மயக்கமடைந்து கிடந்தாலும், அவர்களின் திரு-ஒளி (லட்சுமி) அவர்களைச் சிறிதும் விட்டு விலகவில்லை.
Verse 32
प्रायेणगतसत्त्वानांपुरुषाणांगतायुषाम् ।दृश्यमानेषुवक्त्रेषुपरंभवतिवैकृतम् ।।।।
பொதுவாக ஆயுள் நீங்கி உயிர்சக்தி ஒழிந்த ஆடவர்களின் முகத்தை நோக்கினால், அதில் மிகுந்த விகாரமும் அசௌந்தரியமும் வெளிப்படும்.
Verse 33
त्यजशोकंचमोहंचदुःखंचजनकात्मजे ।रामलक्ष्मणयोरर्थेनाद्यशक्यमजीवितुम् ।।।।
ஹே ஜனகாத்மஜே! சோகம், மயக்கம், துயரம் ஆகியவற்றை விட்டு விடு; ராமன், லக்ஷ்மணன் இன்று உயிருடன் இல்லாமல் இருப்பது சாத்தியமல்ல.
Verse 34
शुत्वातुवचनंतस्याःसीतासुरसुतोपमा ।कृताञ्जलिरुवाचेमामेवमस्त्वितिमैथिलि ।।।।
அவளுடைய வார்த்தைகளை கேட்ட தேவர்கன்னையைப் போன்ற ஒளிமிகு சீதை கைகூப்பி பணிவுடன் கூறினாள்— “எவமஸ்து, ஓ மைதிலி।”
Verse 35
विमानंपुष्पकंतत्तुसन्निवर्त्यमनोजवम् ।दीनात्रिजटयासीतालङ्कामेवप्रवेशिता ।।।।
அப்போது மனவேகத்தில் செல்லும் அந்தப் புஷ்பக விமானத்தைத் திருப்பி, துயருற்ற சீதையைத் திரிஜடா அழைத்துச் சென்று லங்கைக்குள் நுழையச் செய்தாள்।
Verse 36
ततस्त्रिजटयासार्थंपुष्पकादवरुह्यसा ।अशोकवनिकामेवराक्षसीभिःप्रवेशिता ।।।।
அதன்பின் சீதை திரிஜடையுடன் புஷ்பக விமானத்திலிருந்து இறங்கி, ராட்சசிப் பெண்களால் அசோக வனிகையிலேயே அழைத்துச் செல்லப்பட்டு உள்ளே கொண்டு செல்லப்பட்டாள்।
Verse 37
प्रविश्यसीताबहुवृक्षषण्डांतांराक्षसेन्द्रस्यविहारभूमिम् ।सम्प्रेक्ष्यसञ्चिन्त्यचराजपुत्रौपरंविषादंसमुपाजगाम ।।।।
சீதை ராட்சசேந்திரனின் பல மரக்கூட்டங்கள் அடர்ந்த அந்த உல்லாசத் தோட்டத்தில் நுழைந்து, சுற்றிலும் நோக்கி, இரு ராஜகுமாரர்களையும் நினைத்து, மிகுந்த துயரத்தில் ஆழ்ந்தாள்।
Frequently Asked Questions
Sītā faces a dharma-crisis of perception: whether to accept apparent evidence of Rāma’s death (leading to despair and the collapse of hope) or to hold to disciplined endurance until truth is verified. The action centers on grief-management and interpretive responsibility under deceptive conditions (Indrajit’s māyā).
The chapter contrasts two epistemic modes—omen-based prediction and inference from present signs. Trijaṭā models pratyakṣa/anumāna-style reasoning (faces, splendor, army behavior, Puṣpaka’s auspiciousness) to restrain moha and śoka, teaching that ethical steadiness requires verification and truthful counsel during crisis.
Laṅkā and the Aśoka-vāṭikā frame Sītā’s captivity space; Puṣpaka-vimāna functions as a significant object linking battlefield spectacle to interior lament; Janasthāna and the ocean-crossing are recalled as narrative milestones underscoring the improbability of defeat and the scale of Rāma’s quest.