Sarga 10
विभीषणोपदेशः — Vibhishana’s Counsel to Ravana and the Catalogue of Omens
युद्धकाण्ड
விடியற்காலையில் விபீஷணன் ராவணனின் கோட்டையால் பாதுகாக்கப்பட்ட அரண்மனைக்கு செல்கிறான். அங்கே பொன்னால் அலங்கரிக்கப்பட்ட ஆசனங்கள், வேதமந்திர ஒலிகள், யாகச் சடங்கு ஏற்பாடுகள் என அரசவையின் உயர்ந்த சிறப்பு விளங்குகிறது. மரியாதையுடன் உள்ளே நுழைந்து, அமைச்சர்கள் முன்னிலையில் அரசமகிமையுடன் அமர்ந்திருக்கும் ராவணனை வணங்கி, இடம்-காலம் பொருந்திய ‘ஹித’—நலன் நோக்கிய அரசநீதி ஆலோசனை—சொல்லத் தொடங்குகிறான். வைதேஹி லங்கைக்கு வந்ததிலிருந்து தோன்றிய அசுப நிமித்தங்களை அவன் எடுத்துரைக்கிறான்: யாகஅக்னி சரியாக எரியாமல் புகையும் சினுக்குகளும் எழுதல்; யாகஸ்தலங்களிலும் ஹவிஸிலும் பாம்புகளும் எறும்புகளும் தோன்றுதல்; கால்நடைகளும் போர் விலங்குகளும் கலக்கம் கொண்டு இயல்புக்கு மாறுதல்; காகங்களின் கடுஞ்சத்தம், நகரத்தின் மேல் கழுகுகள் கூட்டமாய் திரளுதல், வாயில்களில் மாமிசம் உண்ணும் விலங்குகள் இடிமுழக்கம் போன்ற ஒலியெழுப்புதல். இவற்றிலிருந்து அவன் கூறும் தீர்வு—இவற்றைத் தணிக்கும் பிராயச்சித்தம் ஒன்றே: வைதேஹியை ராகவனிடம் மீள ஒப்படைத்தல். இது மயக்கத்தாலோ பேராசையாலோ அல்ல என்று தன் நோக்கத்தைத் தெளிவுபடுத்தி, பயத்தால் அமைச்சர்கள் மௌனமாக இருப்பதையும் சொல்கிறான். ஆனால் கோபத்தில் மூழ்கிய ராவணன் தன் அஜேயத்தைக் களிப்புடன் கூறி ஆலோசனையை நிராகரித்து விபீஷணனைத் தள்ளிவிடுகிறான்; இங்கேயே நியாயமான அறிவுரை மறுக்கப்பட்டதால் போர் தவிர்க்க முடியாததாகிறது।
Shlokas
Verse 1
ततःप्रत्युषसिप्राप्तेप्राप्तधर्मार्थनिश्चयः ।राक्षसाधिपतेर्वेश्मभीमकर्माविभीषणः ।।।।
பின்னர் விடியற்காலம் வந்தபோது, தர்மமும் அரசநீதியும் குறித்து உறுதியான தீர்மானம் கொண்ட, வல்லமைமிக்க செயலாளன் விபீஷணன் ராக்ஷசாதிபதியின் மாளிகை நோக்கிச் சென்றான்।
Verse 2
शैलाग्रचयसङ्काशंशैलशृङ्गमिवोन्नतम् ।सुविभक्तमहाकक्षंमहाजनपरिग्रहम् ।।।।
ராவணனின் அரண்மனை மலைச்சிகரக் கூட்டத்தைப் போலவும், மலைச் சிருங்கம் போல் உயர்ந்து நின்றதுமாய் இருந்தது. அதன் பெரும் மண்டபங்கள் ஒழுங்காகப் பிரிக்கப்பட்டு விரிந்திருந்தன; பெருஞ்சனக் கூட்டத்தால் அது நிறைந்திருந்தது।
Verse 3
मतिमद्भिर्महामात्रैरनुरक्तैरधिष्ठितम् ।राक्षसैराप्तपर्याप्तैस्सर्वतःपरिरक्षितम् ।।।।
அது அறிவும் பற்றும் கொண்ட பெருமந்திரிகளால் ஆளப்பட்டது; மேலும் எல்லாத் திசைகளிலும் திறமையும் நம்பகத்தன்மையும் உடைய ராக்ஷசர்களால் உறுதியாகக் காக்கப்பட்டது।
Verse 4
मत्तमातङ्गनिश्श्वासैर्व्याकुलीकृतमारुतम् ।शङ्खघोषमहाघोषंतूर्यनादानुनादितम् ।।।।
மத்த யானைகளின் சூடான மூச்சைப் போன்ற காற்றழுத்தங்களால் காற்று கலங்கியது; சங்குகளின் பேரொலி முழங்க, தூரியங்களின் நாதம் எதிரொலித்தது.
Verse 5
प्रमदाजनसम्बाधंप्रजल्पितमहापथम् ।तप्तकाञ्चननिर्यूहंभूषणोत्तमभूषितम् ।।।।
அந்த பெருவழி பெண்களின் கூட்டத்தால் நெருக்கமாகி, கலகலப்பான பேச்சொலியால் உயிர்ப்புடன் இருந்தது; அதன் மண்டபங்கள் காய்ந்த பொன்னென ஒளிர்ந்து, சிறந்த ஆபரணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தன.
Verse 6
गन्धर्वाणामिवाऽवासमालयंमरुतामिव ।रत्नसञ्चयसम्बाधंभवनंभोगिनामिव ।।।।
அது கந்தர்வர்களின் வாசஸ்தலம்போலும், மருதர்களின் ஆலயம்போலும் தோன்றியது; ரத்தினக் குவியல்களால் நிரம்பி, இன்பம் அனுபவிக்கும் நாகர்களின் மாளிகையைப் போன்றிருந்தது.
Verse 7
तंमहाभ्रमिवाऽदित्यस्तेजोविस्तृतरश्मिमान् ।अग्रजस्यालयंवीरःप्रविवेशमहाद्युतिः ।।।।
அப்போது விரிந்த கதிர்களுடன் ஒளிவீசும் ஆதித்தனைப் போல மகாதேஜஸ்ஸுடைய வீரன் விபீஷணன் தன் அண்ணனின் இல்லத்தில் நுழைந்தான்.
Verse 8
पुण्यान्पुण्याहघोषांश्चवेदविद्भिरुदाहृतान् ।शुश्रावसुमहातेजाभ्रातुर्विजयसंश्रितान् ।।।।
அந்த மிகுந்த தேஜஸ்ஸுடையவன், வேதம் அறிந்தோர் உரைத்த புனித ‘புண்யாஹ’ முழக்கங்களை கேட்டான்; அவை தன் அண்ணனின் வெற்றிக்காகச் செய்யப்பட்டவை.
Verse 9
पूजितान् दधिपात्रैश्चसर्पिर्भिस्सुमनोक्षतैः ।मन्त्रवेदविदोविप्रान्ददर्शसमहाबलः ।।।।
அந்த மகாபலவன், மந்திரமும் வேதமும் அறிந்த விப்ரர்களை கண்டான்; அவர்கள் தயிர்ப் பாத்திரங்கள், நெய், மலர்கள், அக்ஷதை ஆகியவற்றால் பூஜிக்கப்படுகின்றனர்.
Verse 10
सपूज्यमानोरक्षोभिद्दीप्यमानस्स्वतेजसा ।आसनस्थंमहाबाहुर्ववन्देधनदानुजम् ।।।।
இராட்சசர்களால் போற்றப்பட்டும், தன் சொந்த தேஜஸால் ஒளிர்ந்தும் இருந்த மகாபாகு விபீஷணன், ஆசனத்தில் அமர்ந்திருந்த தனதனுஜன் ராவணனை வணங்கினான்।
Verse 11
सराजदृष्टिसम्पन्नमासनंहेमभूषितम् ।जगामसमुदाचारंप्रयुज्याचारकोविदः ।।।।
நல்ல ஒழுக்கத்தில் தேர்ந்த விபீஷணன், அரசனின் பார்வையால் அருள்பெற்ற பொன்னால் அலங்கரிக்கப்பட்ட ஆசனத்தை முழு மரியாதையுடன் அணுகினான்।
Verse 12
सरावणंमहात्मानंविजनेमन्त्रिसन्निधौ ।उवाचहितमत्यर्थंवचनंहेतुनिश्चितम् ।।।।
மற்றோர் விலகி அமைச்சர்கள் மட்டும் அருகில் இருந்தபோது, விபீஷணன் மகாத்மா ராவணனிடம் அவன் நலனுக்காக காரணம் உறுதியான, மிகுந்த நன்மை தரும் சொற்களை உரைத்தான்।
Verse 13
प्रसाद्यभ्रातरंजेष्ठंसान्त्वेनोपस्थितक्रमः ।देशकालार्थसंवादिदृष्टलोकपरावरः ।।।।
முதலில் மூத்த அண்ணனை இனிய வார்த்தைகளால் சமாதானப்படுத்தி மகிழ்வித்து, உரிய அரசவைக் கட்டுப்பாட்டை காத்து, இடம்-காலம்-நோக்கத்திற்கு ஏற்ற ஆலோசனை கூறும், உலகின் நன்மை-தீமையை அறிந்த விபீஷணன் அறிவுரை தொடங்கினான்।
Verse 14
यदाप्रभृतिवैदेहीसम्प्रास्तेमांपुरींतव ।तदाप्रभृतिदृश्यन्तेनिमित्तान्यशुभानिनः ।।।।
வைதேஹி உன் இந்த நகரத்திற்கு வந்த நாள்முதல், அதே நாளிலிருந்து எங்களுக்கு இடையறாது அசுப நிமித்தங்கள் தோன்றுகின்றன।
Verse 15
सस्फुलिङ्गस्सधूमार्चिस्सधूमकलुषोदयः ।मन्त्रसङ्घहुतोऽप्यग्निर्नसम्यगभिवर्थते ।।।।
மந்திரங்களும் முறைகளும் நிறைந்த ஆஹுதிகள் அளித்தாலும் யாகஅக்னி சினங்களையும் புகையையும் உமிழ்கிறது; புகையால் மாசுற்ற ஜ்வாலை எழுகின்றது; ஆயினும் அது முறையாகப் பிரகாசித்து எரியவில்லை।
Verse 16
अग्निष्ठेष्वग्निशलासुतथाब्रह्मस्थालीषुच ।सरीसृपाणिदृश्यन्तेहन्येषुचपिपीलिकाः ।।।।
வீட்டு அடுப்புகளிலும், யாகசாலைகளிலும், மேலும் பிரம்மஸ்தலி எனும் புனித ஆஹுதி-இடங்களிலும் ஊர்வனங்கள் காணப்படுகின்றன; ஹவியிலும் எறும்புகள் ஊர்ந்து செல்கின்றன।
Verse 17
गवांसयांसिस्कन्नानिविमदावीरकुञ्जराः ।दीनमश्वाःप्रहेषन्तेनचग्रासाभिनन्दिनः ।।।।
பசுக்களின் பால் வற்றிவிட்டது; வீரப் போர்யானைகள் மதம் இழந்தன; குதிரைகள் துயரமாகக் கனைக்கின்றன; தங்களின் தீவனத்திலும் இனி மகிழ்ச்சி காணவில்லை।
Verse 18
खरोष्ट्राश्वतराराजभनभिन्नरोमास्स्रवन्तिच ।नस्वभावेऽवतिष्ठन्तिविधानैरपिचिन्तिताः ।।।।
அரசே, கழுதைகள், ஒட்டகங்கள், கழுதை-குதிரை கலப்பினங்கள் (மியூல்கள்) முடி உதிர்ந்து, சுரப்புகள் வழிந்து, புலம்புகின்றன; பல வைத்திய முறைகள் செய்தாலும் இயல்பான நிலையிலே நிலைபெறவில்லை।
Verse 19
वायसाःसङ्घशःक्रूराव्याहरन्तिसमन्ततः ।समवेताश्चदृश्यन्तेविमानाग्रेषुसङ्घशः ।।।।
கொடூரக் காகங்கள் கூட்டம் கூட்டமாகச் சேர்ந்து எங்கும் கடுமையான குரலில் கத்துகின்றன; மேலும் விமானம் போன்ற மாளிகைகளின் உச்சிகளிலும் குழுக்களாகக் கூடி கூட்டமாக அமர்ந்திருப்பது காணப்படுகிறது।
Verse 20
गृध्राश्चपरिलीयन्तेपुरीमुपरिपिण्डिताः ।उपपन्नाश्चस्नध्येद्वेव्याहऱ्नत्यशिवंशिवाः ।।।।
கழுகுகளும் கூட்டம் கூட்டமாகச் சேர்ந்து நகரத்தின் மேல் மீண்டும் மீண்டும் வந்து அமர்கின்றன; மேலும் இரு சந்தியைகளிலும் கூடிய நரிகள் அசுபமான ஒலிகளை எழுப்புகின்றன।
Verse 21
क्रव्यादानांमृगाणांचपुरीद्वारेषुसङ्घशः ।श्रूयन्तेविपुलाघोषास्सविस्फूर्जितनिस्स्वनाः ।।।।
நகரின் வாயில்களில் மாமிசம் உண்ணும் விலங்குகள் கூட்டம் கூட்டமாக இருந்தன; அவற்றின் பேரொலிகள் கேட்கப்பட்டன—இடிமுழக்கம் போல் குமுறலும் கறகறப்பும் கலந்ததாக।
Verse 22
तदेवंप्रस्तुतेकार्येप्रायश्चित्तमिदंक्षमम् ।रोचतेयदिवैदेहीराघवायप्रदीयताम् ।।।।
இவ்வாறு காரியம் இந்நிலைக்கு வந்தபோது, இந்தப் பிராயச்சித்தமே பொருத்தமானதாகத் தோன்றுகிறது; சம்மதமெனில் வைதேஹியை ராகவனிடம் மீட்டளிக்க வேண்டும்।
Verse 23
इदंचयदिवामोहाल्लोभाद्वाव्याहृतंमया ।तत्रापिचमहाराज नदोषंकर्तुमर्हसि ।।।।
என் இவ்வுரைகள் மயக்கத்தாலோ பேராசையாலோ வெளிப்பட்டிருந்தாலும், ஓ மகாராஜா, என்மேல் குற்றம் சுமத்துதல் உமக்கு உரியதன்று।
Verse 24
अयंहिदोषस्सर्वस्यजनस्यास्योपलक्ष्यते ।रक्षसांराक्षसीनांचपुरस्यान्तःपुरस्यच ।।।।
இந்தக் குற்றம் இங்குள்ள அனைவருக்கும் தெரிந்ததே—ராக்ஷசர்களுக்கும், ராக்ஷசிப் பெண்களுக்கும், முழு நகரத்திற்கும், அந்தப்புரத்தாருக்கும் கூட।
Verse 25
श्रावणेचास्यमन्त्रस्यनिवृत्तास्सर्वमन्त्रिणः ।अवश्यंचमयावाच्यंयद्दृष्टमपिवाश्रुतम् ।।।।सम्विधाययथान्यायंतद्भवान् कर्तुमर्हति ।
இந்த ஆலோசனையை உமக்கு அறிவிப்பதில் எல்லா அமைச்சர்களும் விலகினர். ஆனால் நான் கண்டதையோ கேட்டதையோ நான் அவசியம் சொல்லவேண்டும். நீதியின்படி ஆராய்ந்து, அதற்கேற்ப நீர் செயல்பட வேண்டும்।
Verse 26
इतिस्ममन्त्रिणांमध्येभ्राताभ्रातरमूचिवान् ।रावणंराक्षसांश्रेष्ठंपथ्यमेतद्विभीषणः ।।।।
இவ்வாறு அமைச்சர்களின் நடுவில், விபீஷணன் ராக்ஷசர்களில் சிறந்த தன் அண்ணன் ராவணனுக்கு இந்த நலமொழியை உரைத்தான்।
Verse 26
इतिस्ममन्त्रिणांमध्येभ्राताभ्रातरमूचिवान् ।रावणंराक्षसांश्रेष्ठंपथ्यमेतद्विभीषणः ।।।।
இவ்வாறு அமைச்சர்களின் நடுவில், விபீஷணன் ராக்ஷசர்களில் சிறந்த தன் அண்ணன் ராவணனுக்கு இந்த நலமொழியை உரைத்தான்।
Verse 27
हितंमहार्थंमृदुहेतुसंहितंव्यतीतकालायतिसम्प्रतिक्षमम् ।निशम्यतद्वाक्यमुपस्थितज्वरःप्रसङ्गवानुत्तरमेतदब्रवीत् ।।।।
நன்மை தரும், பெரும் பொருள் கொண்ட, மென்மையும் காரணநிலையும் உடைய, கடந்த-நிகழ்-எதிர் காலங்களுக்கும் ஏற்ற அந்தச் சொற்களை கேட்டவுடன், கோபக் காய்ச்சலால் ஆட்கொள்ளப்பட்ட ராவணன் பகைமையுடன் இவ்வாறு பதிலுரைத்தான்।
Verse 28
भयंनपश्यामिकुतश्चिदप्यहंनराघवःप्राप्स्यतिजातुमैथिलीम् ।सुरैस्सहेन्द्रैरपिसङ्गरेकथंममाग्रतस्स्थास्यतिलक्ष्मणाग्रजः ।।।।
எனக்கு எங்கிருந்தும் எந்த அச்சமும் தோன்றவில்லை. ராகவன் ஒருபோதும் மைதிலியைப் பெறமாட்டான். இந்திரனுடன் தேவர்கள் அனைவரும் போருக்கு வந்தாலும், லக்ஷ்மணனின் அண்ணன் என் முன்னால் எவ்வாறு நில்ல முடியும்?
Verse 29
इत्येवमुक्त्वासुरसैन्यनाशनोमहाबलस्संयतिचण्डविक्रमः ।दशाननोभ्रातरमाप्तवादिनंविसर्जयामासतदाविभीषणम् ।।।।
இவ்வாறு கூறி, தேவர்களின் சேனைகளை அழிப்பவன், மாபெரும் வலிமையுடையவன், போரில் கடும் வீரத்துடன் விளங்கும் தசானன ராவணன், நம்பத்தகுந்த நல்வாக்கு சொன்ன தன் சகோதரன் விபீஷணனை அப்போது அனுப்பிவிட்டான்.
Frequently Asked Questions
The pivotal action is Vibhishana’s recommendation that Ravana restore Vaidehi (Sita) to Rama as the appropriate corrective measure (prāyaścitta), directly challenging Ravana’s decision to retain her despite mounting civic and ritual disorder.
The chapter teaches that welfare-oriented truth (hita) must be spoken even under intimidation, and that kingship fails when pride rejects reasoned counsel; the refusal to correct adharma intensifies collective suffering and hastens downfall.
The narrative foregrounds Ravana’s palace and Lanka’s civic-ritual landscape—fire-sacrifice halls (agnishālā), offering spaces (brahmasthalī), city gates, and royal seats—using these as cultural markers where omens register the state’s moral imbalance.