Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

ततः पश्याम्यहं देवीं सुरसां नागमातरम्।समुद्रमध्ये सा देवी वचनं मामभाषत।।।।

tataḥ paśyāmy ahaṃ devīṃ surasāṃ nāgamātaram | samudramadhye sā devī vacanaṃ mām abhāṣata ||

அப்போது கடலின் நடுவே நாகமாதையான தேவியான சுரசாவை நான் கண்டேன்; அந்த தேவி என்னிடம் இவ்வார்த்தைகளைச் சொன்னாள்.

tataḥthen
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (sequence adverb)
paśyāmiI see
paśyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√paś (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन (Nominative Singular)
devīmthe goddess/lady
devīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)
surasāmSurasā
surasām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsurasā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular); देवīm इत्यस्य विशेषण/सम्बोधन-नाम (appositional name)
nāgamātarammother of serpents
nāgamātaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāga-mātṛ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष): nāgānām mātā; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)
samudramadhyein the middle of the ocean
samudramadhye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamudra-madhya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सप्तमी-तत्पुरुष/अधिकरण): samudrasya madhye; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (Neuter, Locative, Singular)
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
devīthe goddess/lady
devī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular); apposition to sā
vacanamwords/speech
vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
māmto me
mām:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; द्वितीया, एकवचन (Accusative Singular)
abhāṣataspoke/said
abhāṣata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√bhāṣ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

"I saw Surasa, the mother of serpents in the midst of the ocean and she said:

H
Hanumān
S
Surasā
O
Ocean (Samudra)

FAQs

A dharmic journey includes tests; one must respond with awareness and restraint when confronted by power and the unknown.

Hanumān recounts encountering Surasā mid-ocean, just before she speaks to him.

Alertness and composure—Hanumān observes and listens before acting.