HomeRamayanaBala KandaSarga 68Shloka 5
Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 68, Shloka 5

जनकदूतागमनम्

The Arrival of Janaka’s Messengers in Ayodhya

मैथिलो जनको राजा साग्निहोत्रपुरस्कृतम् ।कुशलं चाव्ययं चैव सोपाध्यायपुरोहितम्।।1.68.5।।मुहुर्मुहुर्मधुरया स्नेहसंयुक्तया गिरा।जनकस्त्वां महाराज पृच्छते सपुरस्सरम्।।1.68.6।।

maithilo janako rājā sāgnihotra-puraskṛtam |

kuśalaṁ cāvyayaṁ caiva sopādhyāya-purohitam || 1.68.5 ||

muhur muhur madhurayā sneha-saṁyuktayā girā |

janakas tvāṁ mahārāja pṛcchate sa-puraḥsaram || 1.68.6 ||

மைதில மன்னன் ஜனகர், அக்னிஹோத்ரத்தை முன்னிறுத்தி, உங்கள் நலமும் குறையாத செழிப்பும், மேலும் உங்கள் உபாத்யாயர் மற்றும் புரோகிதர்களின் நலமும், உங்களுடன் இருப்போருடனும் சேர்த்து, அன்பு கலந்த இனிய மொழியால் மீண்டும் மீண்டும் விசாரிக்கிறார்— “மகாராஜா, ஜனகர் உங்களைச் சுற்றத்தாருடன் நலமா என்று கேட்கிறார்।”

मैथिलःthe Mithilā king
मैथिलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमैथिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जनकस्य विशेषणम्
जनकःJanaka
जनकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राजाking
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जनकः इति समनाधिकरणम्
स-अग्निहोत्र-पुरस्कृतम्with agnihotra duly performed/foremost
स-अग्निहोत्र-पुरस्कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (सहितार्थक-उपपद) + अग्निहोत्र (प्रातिपदिक) + पुरस्कृत (कृदन्त; पुरस्-√कृ करणे)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (अग्निहोत्रं पुरस्कृतं यस्य = with agnihotra placed in front/with due rites); कुशलम् इत्यस्य विशेषणम्
कुशलम्welfare
कुशलम्:
Karma (कर्म; asked about)
TypeNoun
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अव्ययम्well-being/undiminished prosperity
अव्ययम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कुशलम् इत्यनन्तरं द्वितीयाकर्म
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
स-उपाध्याय-पुरोहितम्together with preceptors and priests
स-उपाध्याय-पुरोहितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (सहितार्थक-उपपद) + उपाध्याय (प्रातिपदिक) + पुरोहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (उपाध्यायैः पुरोहितैश्च सहितम् = together with teachers and priests); कुशलम्/अव्ययम् इत्यस्य विशेषणम्
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: repeatedly)
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formपुनरुक्ति (repetition for emphasis)
मधुरयाwith sweet
मधुरया:
Karana (करण/instrument)
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; गिरा इति विशेषणम्
स्नेह-संयुक्तयाwith affectionate
स्नेह-संयुक्तया:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस्नेह (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; सम्-√युज् योगे)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (स्नेहेन संयुक्ता = joined with affection); गिरा इति विशेषणम्
गिराby words/speech
गिरा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगिर्/गिरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
जनकःJanaka
जनकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन (pronoun)
महा-राजO great king
महा-राज:
Sambodhana (सम्बोधन/address)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; कर्मधारय-समासः
पृच्छतेasks/enquires
पृच्छते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√प्रच्छ् (धातु; प्रश्नने)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
स-पुरः-सरम्along with your retinue
स-पुरः-सरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (सहितार्थक-उपपद) + पुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + सर (प्रातिपदिक; √सृ गतौ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (पुरःसरैः सहितम् = together with attendants going in front); त्वाम् इति विशेषणम्

All the maharshis and the ministers said, 'certainly so'. And the king, overwhelmed with joy, said, "we start tomorrow".

J
Janaka
M
Mithilā
D
Daśaratha
U
Upādhyāyas (teachers)
P
Purohitas (priests)

FAQs

Dharma is mutual honoring among righteous kings: Janaka’s enquiry includes priests and teachers, showing that a kingdom’s well-being is tied to the protection of sacred learning and ritual integrity.

The envoys formally convey Janaka’s courteous greeting and welfare-enquiry to Daśaratha.

Janaka’s dharmic kingship—piety (agnihotra foremost), humility, and affectionate respect toward another ruler and his spiritual community.