Sarga 64
रम्भा-प्रलोभनम् — Rambhā’s Temptation and Viśvāmitra’s Curse
बालकाण्ड
இந்த 64ஆம் சர்க்கத்தில் தூண்டுதலின் முன் தவத்தின் நுண்மையான நிலை வெளிப்படுகிறது. தேவர்களின் நலனுக்காக சஹஸ்ராக்ஷன் இந்திரன், வசந்தகாலத்தில் கந்தர்ப்பனின் துணையுடன் மனதை மயக்கும் குயில்பாடலைச் சூழலாக்கி, அப்சரை ரம்பையை கௌசிகன் விஸ்வாமித்ரரை காமமோகத்தில் வீழ்த்த அனுப்புகிறான். முனிவரின் சாபத்திற்குப் பயந்த ரம்பை, ஆயினும் அற்புதமான வடிவம் கொண்டு ஆசிரமத்தை அணைகிறாள். விஸ்வாமித்ரர் ஒப்பற்ற குயிலொலியை கேட்டு ரம்பையைப் பார்த்தவுடன் இந்திரனின் சூழ்ச்சியை உணர்கிறார். கோபத்தில் ரம்பை பத்தாயிரம் ஆண்டுகள் பாறையாக இருக்கச் சாபமிடுகிறார்; மேலும் தவவலத்தால் ஒளிரும் ஒரு பிராமணன் காலப்போக்கில் அவளை விடுவிப்பான் என அறிவிக்கிறார். சாபம் கூறிய பின் அவருக்கு வருத்தம் எழுகிறது; இந்நிகழ்வை இంద్రியஅசம்யமத்தால் தவப்புண்ணியம் குறைந்ததாகக் கருதி, கோபமும் பேச்சும் விட்டு, பிராணநிக்ரஹம் செய்து, நீண்டகாலம் நிராஹாரத் தவம் மேற்கொண்டு—பிராமணத்துவம் பெற ஒப்பற்ற ஆயிரம் ஆண்டு ஒழுக்கத்தை உறுதிமொழியாக ஏற்கிறார். இவ்வாறு தெய்வத் தலையீடு, நெறிப்பொறுப்பு, தவவலத்தின் உள்நிலை கணக்கு ஆகியவை ஒருங்கே காட்டப்படுகின்றன.
Shlokas
Verse 1
सुरकार्यमिदं रम्भे कर्तव्यं सुमहत्त्वया।लोभनं कौशिकस्येह काममोहसमन्वितम्।।1.64.1।।
ரம்பையே! இது தேவர்களின் காரியம்; மிகப் பெருமை உடையதனால் இதை நீயே நிறைவேற்ற வேண்டும்—இங்கே கௌசிகனை காமமயக்கத்தில் ஆழ்த்தி அவனை மயக்கி இழுக்க வேண்டும்।
Verse 2
तथोक्ता साऽप्सरा राम सहस्राक्षेण धीमता।व्रीडिता प्राञ्जलिर्वाक्यं प्रत्युवाच सुरेश्वरम्।।1.64.2।।
ஓ ராமா, ஞானமிக்க ஆயிரக்கண் இந்திரன் இவ்வாறு கூறியபோது, அந்த அப்சரை வெட்கமுற்று கைகூப்பி தேவேசுவரனுக்கு மறுமொழி கூறினாள்।
Verse 3
अयं सुरपते घोरो विश्वामित्रो महामुनि:।घोरमुत्सृजते क्रोधं मयि देव न संशय:।।1.64.3।।ततो हि मे भयं देव प्रासादं कर्तुमर्हसि।
ஓ சுரபதே! இந்த மகாமுனி விஸ்வாமித்ரர் மிகப் பயங்கரர். தேவரே, ஐயமில்லை— அவர் என்மீது கொடிய கோபத்தை விடுவார். ஆகவே ஆண்டவா, நான் அஞ்சுகிறேன்; அருள்கூர்ந்து எனக்கு மன்னிப்பும் அடைக்கலமும் அளியுங்கள்।
Verse 4
एवमुक्तस्तया राम रम्भया भीतया तदा।।1.64.4।।तामुवाच सहस्राक्षो वेपमानां कृताञ्जलिम्।
ஏ ராமா! அஞ்சிய ரம்பை இவ்வாறு கூறியபோது, ஆயிரக் கண்களையுடைய இந்திரன் அப்போது கைகூப்பி நடுங்கிய அவளிடம் இவ்வாறு உரைத்தான்.
Verse 5
माभैषी रम्भे भद्रं ते कुरुष्व मम शासनम्।।1.64.5।।कोकिलो हृदयग्राही माधवे रुचिरद्रुमे।अहं कन्दर्पसहित स्स्थास्यामि तव पार्श्वत:।।1.64.6।।
‘ரம்பையே! அஞ்சாதே; உனக்கு நன்மை உண்டாகுக. என் ஆணையை நிறைவேற்று. மాధவக் காலத்தில் அழகிய மரங்களிடையே நான் குயில் வடிவம் கொண்டு மனம் கவர்வனாக, கந்தர்ப்பனுடன் உன் அருகிலேயே இருப்பேன்.’
Verse 6
माभैषी रम्भे भद्रं ते कुरुष्व मम शासनम्।।1.64.5।।कोकिलो हृदयग्राही माधवे रुचिरद्रुमे।अहं कन्दर्पसहित स्स्थास्यामि तव पार्श्वत:।।1.64.6।।
‘ரம்பையே! அஞ்சாதே; உனக்கு நன்மை உண்டாகுக. என் ஆணையை நிறைவேற்று. மాధவக் காலத்தில் அழகிய மரங்களிடையே நான் குயில் வடிவம் கொண்டு மனம் கவர்வனாக, கந்தர்ப்பனுடன் உன் அருகிலேயே இருப்பேன்.’
Verse 7
त्वं हि रूपं बहुगुणं कृत्वा परमभास्वरम्।तमृषिं कौशिकं रम्भे भेदयस्व तपस्विनम्।।1.64.7।।
‘ரம்பையே! பல கவர்ச்சிக் குணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட மிகப் பிரகாசமான வடிவம் கொண்டு, அந்தத் தவசியான கௌசிக முனிவரைச் சிதறடித்து, அவரது தவ-சமாதியை குலைக்க.’
Verse 8
सा श्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा रूपमनुत्तमम्।लोभयामास ललिता विश्वामित्रं शुचिस्मिता।।1.64.8।।
அவன் சொற்களை கேட்டவுடன் அவள் ஒப்பற்ற வடிவம் கொண்டாள்; நளினமும் தூய புன்னகையும் உடைய அவள் விஸ்வாமித்ரரை மயக்கத் தொடங்கினாள்.
Verse 9
कोकिलस्य च शुश्राव वल्गु व्याहरत: स्वनम्।सम्प्रहृष्टेन मनसा तत एनामुदैक्षत।।1.64.9।।
அவன் குயிலின் இனிய, மனம் கவரும் கூவலைக் கேட்டான்; பின்னர் மனம் மகிழ்ந்து அவளை நோக்கினான்.
Verse 10
अथ तस्य च शब्देन गीतेनाप्रतिमेन च।दर्शनेन च रम्भाया मुनिस्सन्देहमागत:।।1.64.10।।
அப்போது அந்தப் பறவையின் ஒப்பற்ற பாடல் ஒலியைக் கேட்டு, அங்கே ரம்பையைப் பார்த்ததும், முனிவரின் மனத்தில் சந்தேகம் எழுந்தது।
Verse 11
सहस्राक्षस्य तत्कर्म विज्ञाय मुनिपुङ्गव:।रम्भां क्रोधसमाविष्ट श्शशाप कुशिकात्मज:।।1.64.11।।
இது சகஸ்ராக்ஷன் (இந்திரன்) செய்த செயல் என்று அறிந்து, முனிவர்களில் சிறந்த குசிகன் புதல்வன் விசுவாமித்திரர் கோபத்தில் ஆழ்ந்து ரம்பையைச் சபித்தார்।
Verse 12
यन्मां लोभयसे रम्भे कामक्रोधजयैषिणम्।दशवर्षसहस्राणि शैली स्थास्यसि दुर्भगे ।।1.64.12।।
ஏ ரம்பையே, துர்பாக்யவளே! காமமும் கோபமும் வெல்ல முயலும் என்னை நீ மயக்க முயன்றதால், நீ பத்தாயிரம் ஆண்டுகள் பாறையாகி அசையாது நிற்பாய்.
Verse 13
ब्राह्मण स्सुमहातेजा स्तपोबलसमन्वित:।उद्धरिष्यति रम्भे त्वां मत्क्रोधकलुषीकृताम्।।1.64.13।।
ஏ ரம்பையே! தவவலத்தால் நிறைந்த, மிகுந்த தேஜஸுடைய ஒரு பிராமணர், என் கோபத்தால் களங்கமுற்ற உன்னை ஒருநாள் மீட்டெடுப்பார்.
Verse 14
एवमुक्त्वा महातेजा विश्वामित्रो महामुनि:।अशक्नुवन् धारयितुं क्रोधं सन्तापमागत:।।1.64.14।।
இவ்வாறு கூறிய மகாதேஜஸுடைய மகாமுனி விஸ்வாமித்ரர், கோபத்தை அடக்க இயலாமல், எரியும் துயரமும் மனவருத்தமும் அடைந்தார்.
Verse 15
तस्य शापेन महता रम्भा शैली तदाऽभवत्।वचश्शृत्वा च कन्दर्पो महर्षेस्स च निर्गत:।।1.64.15।।
அந்த மகா சாபத்தால் ரம்பா உடனே பாறையாக மாறினாள்; மகரிஷியின் வாக்கைக் கேட்ட கந்தர்ப்பனும் அங்கிருந்து விலகி ஓடினான்.
Verse 16
कोपेन स महातेजास्तपोऽपहरणे कृते।इन्द्रियैरजितै राम न लेभे शान्तिमात्मन:।।1.64.16।।
ஏ ராமா! கோபத்தால் அவரது தவவளம் குன்றியபோது, அந்த மகாதேஜஸுடையவர்—அடங்காத புலன்களால்—தன் உள்ளத்தில் அமைதியை அடையவில்லை.
Verse 17
बभूवास्य मनश्चिन्ता तपोऽपहरणे कृते ।नैव क्रोधं गमिष्यामि न च वक्ष्ये कथञ्चन।।1.64.17।।
தவப்பயன் குன்றியபோது அவன் மனத்தில் ஒரு உறுதி எழுந்தது— “இனி நான் ஒருபோதும் கோபத்திற்கு இடமளிக்கமாட்டேன்; எவ்விதத்திலும் அத்தகைய சொற்களைச் சொல்லமாட்டேன்।”
Verse 18
अथवा नोच्छवसिष्यामि संवत्सरशतान्यपि।अहं विशोषयिष्यामि ह्यात्मानं विजितेन्द्रिय:।।1.64.18।।
“அல்லது நூற்றாண்டுகளாக நான் மூச்சும் விடமாட்டேன்; புலன்களை வென்று தவத்தால் இந்த உடலை உலரச் செய்வேன்।”
Verse 19
तावद्यावद्धि मे प्राप्तं ब्राह्मण्यं तपसाऽऽर्जितम्।अनुच्छवसन्नभुञ्जान स्तिष्ठेयं शाश्वतीस्समा:।।1.64.19।।न हि मे तप्यमानस्य क्षयं यास्यन्ति मूर्तय:।
“தவத்தால் ஈட்டிய பிராமணத்துவம் எனக்கு கிடைக்கும் வரை, நான் எண்ணற்ற ஆண்டுகள் மூச்சும் விடாமல், உணவும் கொள்ளாமல் நிலைத்து நிற்பேன்; தவத்தில் ஈடுபட்டிருக்கும் எனது அங்கங்கள் சிதையமாட்டா।”
Verse 20
एवं वर्षसहस्रस्य दीक्षां स मुनिपुङ्गव:।।1.64.20।।चकाराप्रतिमां लोके प्रतिज्ञां रघुनन्दन।
ஓ ரகுநந்தனே! இவ்விதமாக அந்த முனிவருள் சிறந்தவர் உலகில் ஒப்பற்ற விரதத்தை மேற்கொண்டார்—ஆயிரம் ஆண்டுகள் தீட்சையுடன் கடுந்தவம் புரிந்தார்.
Frequently Asked Questions
The pivotal action is Viśvāmitra’s response to a divinely engineered temptation: he identifies Indra’s tactic but still releases anger, issuing a severe curse. The dilemma lies in whether discernment without emotional mastery still constitutes a failure of tapas and dharma.
The sarga teaches that ascetic power is inseparable from restraint: anger can nullify spiritual gains (tapopaharaṇa), while renewed vows—silence, breath-discipline, fasting, and sustained resolve—rebuild inner sovereignty and ethical steadiness.
Rather than a fixed geography, the chapter highlights a cultural-ritual landscape: Mādhava (spring) as the aesthetic setting for temptation, the kokila’s song as a recognized poetic instrument of kāma, and the śilā (rock) motif as a durable marker of curse-and-liberation narratives in Sanskrit tradition.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.