Sarga 58
त्रिशङ्कुशापः — Trishanku’s Curse and Appeal to Viśvāmitra
बालकाण्ड
இந்த ஸர்கத்தில் யாக அதிகாரம், குரு-பரம்பரையின் மரியாதை, நியமிக்கப்பட்ட ஆசாரியரைத் தாண்டி வேறு வழி தேடுவதின் எல்லை ஆகியவற்றை மையமாகக் கொண்டு ஒரு நெறி-விவாதம் தெளிவாக அமைக்கப்படுகிறது. உடலோடு சொர்க்கம் ஏற வேண்டும் என்ற சங்கல்பத்துடன் அரசன் திரிசங்கு வசிஷ்டரை வேண்டுகிறான்; வசிஷ்டர் அதை ஏற்கவில்லை. பின்னர் திரிசங்கு வசிஷ்டரின் நூறு புதல்வர்களிடம் சென்று வேண்ட, அவர்கள் சத்தியநிஷ்ட குருவை மீறி வழிமாற்றம் நாடுவதை கடுமையாகக் கண்டித்து, இது இக்ஷ்வாகு குலத்தின் புரோகித மரபை அவமதிப்பதாகக் கருதுகின்றனர். திரிசங்கு “வேறு வழி தேடுவேன்” என்று கூறியதும் கோபமுற்ற அவர்கள் அவனைச் சண்டாளனாக ஆகுமாறு சபிக்கின்றனர். சாபம் ஒரே இரவில் பலிக்கிறது—உடலிலும் சமூக நிலையிலும் வெளிப்படையான குறிகள் தோன்றுகின்றன; அமைச்சர்கள், குடிமக்கள், अनुயாயிகள் அச்சத்தால் அவனை விட்டு விலகிச் செல்கின்றனர். தனிமையிலும் துயரிலும் ஆழ்ந்த திரிசங்கு விஸ்வாமித்ரரைச் சரணடைகிறான்; விஸ்வாமித்ரர் கருணையுடன் காரணம் கேட்கிறார். திரிசங்கு தன் விரதம்போன்ற உறுதி—உடலோடு சொர்க்கம் செல்லும் எண்ணம்—தான் செய்த யாகங்கள், தர்மப்படி ஆட்சி, சத்தியப் பற்றுதல் ஆகியவற்றை எடுத்துரைத்து, விதி தன் புண்ணியத்தைத் தாக்கியதுபோல் தோன்றுகிறது எனச் சொல்கிறான். மனித முயற்சியால் விதியை எதிர்க்குமாறு விஸ்வாமித்ரரிடம் வேண்டுகிறான். இவ்வாறு இந்த நிகழ்வு தர்மம், அதிகாரம், சாபத்தின் செயல்திறன், புருஷார்த்தம்–தெய்வம் என்ற இழுபறி ஆகியவற்றை வெளிப்படுத்துகிறது.
Shlokas
Verse 1
ततस्त्रिशङ्कोर्वचनं श्रुत्वा क्रोधसमन्वितम् ।ऋषिपुत्रशतं राम राजानमिदमब्रवीत्।।।।
பின்னர் த்ரிசங்கு கூறிய கோபமிகு சொற்களை கேட்டதும், ஓ ராமா, முனிவரின் நூறு புதல்வரும் சினம் கொண்டு அரசனை நோக்கி இவ்வாறு சொன்னார்கள்.
Verse 2
प्रत्याख्यातो हि दुर्बुद्धे गुरुणा सत्यवादिना।तं कथं समतिक्रम्य शाखान्तरमुपेयिवान्।।।।
அறிவிலியே! சத்தியம் பேசும் குரு உன்னை மறுத்தபின், அவரை மீறி அதே மரபின் இன்னொரு கிளை—வெறும் துணைக்கிளை—அருகே நீ எவ்வாறு சென்றாய்?॥
Verse 3
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां पुरोधा: परमो गुरु:।न चातिक्रमितुं शक्यं वचनं सत्यवादिन:।।।।
இக்ஷ்வாகு வம்சத்தின் எல்லா அரசர்களுக்கும் புரோகிதரே பரம குரு; சத்தியவாதியின் சொல்லை மீறுதல் இயலாது॥
Verse 4
अशक्यमिति चोवाच वसिष्ठो भगवानृषि:।तं वयं वै समाहर्तुं क्रतुं शक्ता:कथं तव।।।।
பகவான் ரிஷி வசிஷ்டர் ‘இது இயலாதது’ என்று கூறியபோது, உனக்காக அந்த யாகத்தை நாம் எவ்வாறு நிறைவேற்ற இயலும்?॥
Verse 5
बालिशस्त्वं नरश्रेष्ठ गम्यतां स्वपुरं पुन:।याजने भगवाञ्छक्तस्त्रैलोक्यस्यापि पार्थिव।।।।अवमानं च तत्कर्तुं तस्य शक्ष्यामहे कथम्।
ஓ நரசிரேஷ்டா! நீ குழந்தைபோல் நடக்கிறாய்; மீண்டும் உன் நகரத்திற்கே திரும்பிச் செல். ஓ அரசே, அந்தப் பூஜ்யர் மூவுலகிற்கும் யாகம் நடத்த வல்லவர்—அவரை நாம் எவ்வாறு அவமதிக்க இயலும்?
Verse 6
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा क्रोधपर्याकुलाक्षरम्।।।।स राजा पुनरेवैतानिदं वचनमब्रवीत्।
அவர்களின் சொற்களை—கோபக் கலக்கத்தில் எழுத்துகளே தடுமாறுமாறு—கேட்டு, அந்த அரசன் மீண்டும் அவர்களிடம் இவ்வாறு கூறினான்.
Verse 7
प्रत्याख्यातोऽस्मि गुरुणा गुरुपुत्रैस्तथैव च।।।।अन्यां गतिं गमिष्यामि स्वस्ति वोऽस्तु तपोधना:।
குருவாலும் குருபுத்திரர்களாலும் நான் மறுக்கப்பட்டேன். இனி நான் வேறொரு வழியை நாடுவேன். தவமே செல்வமாயுள்ள தபோதனர்களே, உங்களுக்கு நலம் உண்டாகுக.
Verse 8
ऋषिपुत्रास्तु तच्छ्रुत्वा वाक्यं घोराभिसंहितम्।।।।शेपु: परमसङ्कृद्धाश्चण्डालत्वं गमिष्यसि।
அந்தக் கடும் நோக்கமுடைய சொல்லைக் கேட்ட ரிஷிபுத்திரர்கள் அளவற்ற கோபத்துடன் சபித்தனர்—“நீ சண்டாள நிலையைக் அடைவாய்.”
Verse 9
एवमुक्त्वा महात्मनो विविशुस्ते स्वमाश्रमम्।।।।अथ रात्र्यां व्यतीतायां राजा चण्डालतां गत:।
இவ்வாறு கூறி அந்த மகாத்மாக்கள் தங்கள் ஆசிரமத்திற்குள் சென்றனர். இரவு கடந்தபின் அரசன் சண்டாள நிலையைக் கொண்டான்.
Verse 10
नीलवस्त्रधरो नील: पुरुषो ध्वस्तमूर्धज:।।।।चित्यमाल्यानुलेपश्च आयसाभरणोऽभवत्।
அவன் கருநிற ஆடை அணிந்து, கருநிறமும் மாசுற்ற தோற்றமுமுடைய மனிதனாக ஆனான்; தலைமுடி சிதறியது; சுடுகாட்டு மாலைகள் அணிந்து சாம்பல் பூசி, இரும்பு ஆபரணங்கள் தரித்தவனாயினான்.
Verse 11
तं दृष्टवा मन्त्रिणस्सर्वे त्यज्य चण्डालरूपिणम्।।।।प्राद्रवन् सहिता राम पौरा येऽस्यानुगामिन:।
அவனைச் சண்டாள ரூபத்தில் கண்டதும், எல்லா அமைச்சர்களும் அவனை விட்டு விலகி ஓடினர்; ஓ ராமா, அவனைப் பின்தொடர்ந்த நகரமக்களும் ஒன்றாகப் பாய்ந்து தப்பினர்.
Verse 12
एको हि राजा काकुत्स्थ जगाम परमात्मवान्।।।।दह्यमानो दिवारात्रं विश्वामित्रं तपोनिधिम्।
அப்போது அந்த அரசன்—ஓ காகுத்ஸ்தனே—உறுதியான மனத்துடன், பகலும் இரவும் துயரத் தீயால் எரிந்தவனாய், தவவலத்தின் நிதியான விஸ்வாமித்திரரிடம் தனியே சென்றான்.
Verse 13
विश्वामित्रस्तु तं दृष्ट्वा राजानं विफलीकृतम्।चण्डालरूपिणं राम मुनि: कारुण्यमागत:।।।।
ஓ ராமா! விஸ்வாமித்ர முனிவர், பயனின்றி துயருற்ற அந்த அரசன் சண்டாள ரூபம் அடைந்ததைக் கண்டு கருணையால் உருகினார்.
Verse 14
कारुण्यात्स महातेजा वाक्यं परमधार्मिक:।इदं जगाद भद्रं ते राजानं घोररूपिणम्।।।।
கருணையால் தூண்டப்பட்ட அந்த மகாதேஜஸ்வி, பரமதார்மிக முனிவர், பயங்கர ரூபமுற்ற அரசனை நோக்கி—“உனக்கு மங்களம் உண்டாகுக” என்று கூறினார்.
Verse 15
किमागमनकार्यं ते राजपुत्र महाबल।अयोध्याधिपते वीर शापाच्चण्डालतां गत:।।।।
“ஓ மகாபலமுடைய அரசகுமாரா! ஓ வீர அயோத்தியாதிபதியே! சாபத்தால் சண்டாள நிலையடைந்து இங்கு வந்ததன் நோக்கம் என்ன?”
Verse 16
अथ तद्वाक्यमाज्ञाय राजा चण्डालतां गत:।अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम्।।।।
அந்த வார்த்தைகளின் பொருளை உணர்ந்து, சண்டாள நிலையடைந்த அரசன் கைகூப்பி, சொல்வல்லமை கொண்ட அந்த முனிவரை—தானும் உரிய சொற்களை அறிந்தவனாய்—வினயமாக உரைத்தான்.
Verse 17
प्रत्याख्यातोऽस्मि गुरुणा गुरुपुत्रैस्तथैव च।अनवाप्यैव तं कामं मया प्राप्तो विपर्यय:।।।।
“குருவாலும், அதேபோல் குருபுத்திரர்களாலும் நான் நிராகரிக்கப்பட்டேன். அந்த விருப்பம் நிறைவேறுவதற்கு முன்பே எனக்கு விபரீதம் ஏற்பட்டது—சித்திக்குப் பதிலாக ஆபத்து வந்தது.”
Verse 18
सशरीरो दिवं यायामिति मे सौम्यदर्शनम्।मया चेष्टं क्रतुशतं तच्च नाऽवाप्यते फलम्।।।।
அன்பரே! என் உறுதி இதுவே—இந்த உடலோடே நான் விண்ணுலகம் செல்ல வேண்டும். நான் நூறு யாகங்களைச் செய்தேன்; ஆயினும் அந்த முயற்சியின் பலன் எனக்குக் கிடைக்கவில்லை॥
Verse 19
अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन।कृच्छ्रेष्वपि गत स्सौम्य क्षत्रधर्मेण ते शपे।।।।
அன்பரே! நான் முன்பு ஒருபோதும் பொய் சொல்லவில்லை; இனியும் எப்போதும் சொல்லமாட்டேன்—இடர்களில் அகப்பட்டாலும். க்ஷத்திரிய தர்மத்தின் பேரில் உமக்கு சத்தியம் செய்கிறேன்॥
Verse 20
यज्ञैर्बहुविधैरिष्टं प्रजा धर्मेण पालिता:।।।।गुरवश्च महात्मान श्शीलवृत्तेन तोषिता:।
நான் பலவகை யாகங்களால் வழிபாடு செய்தேன்; தர்மப்படி குடிகளைப் பாதுகாத்தேன்; என் நற்குணமும் நடத்தையும் மகாத்ம குருமார்களை மகிழ்வித்தன॥
Verse 21
धर्मे प्रयतमानस्य यज्ञं चाहर्तुमिच्छत:।।।।परितोषं न गच्छन्ति गुरवो मुनिपुङ्गव ।
முனிவரே! நான் தர்மத்தில் முயல்கிறேன், யாகம் செய்ய விரும்புகிறேன்; ஆனாலும் என் குருமார்கள் திருப்தியடைவதில்லை—அனுமதி அளிப்பதில்லை॥
Verse 22
दैवमेव परं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम्।।।।दैवेनाक्रम्यते सर्वं दैवं हि परमा गति:।
நான் தெய்வவிதியையே பரமமெனக் கருதுகிறேன்; மனித முயற்சி பயனற்றதெனத் தோன்றுகிறது. விதியே அனைத்தையும் ஆட்கொள்கிறது—விதியே உண்மையில் பரம கதி॥
Verse 23
तस्य मे परमार्तस्य प्रसादमभिकाङ्क्षत:।।।।कर्तुमर्हसि भद्रं ते दैवोपहतकर्मण:।
ஆகையால் நான் மிகுந்த துயரத்தில் இருந்து உங்கள் அருளைப் பேராசையுடன் நாடுகிறேன்; விதியால் தடுக்கப்பட்ட என் முயற்சிகளுடைய என்மேல் நீங்கள் கருணை புரிவது தகும். உமக்கு மங்களம் உண்டாகுக॥
Verse 24
नान्यां गतिं गमिष्यामि नान्यश्शरणमस्ति मे।।।।दैवं पुरुषकारेण निवर्तयितुमर्हसि।।
நான் வேறு எந்த வழியையும் நாடமாட்டேன்; எனக்கு வேறு சரணம் இல்லை. நீங்கள் மனித முயற்சியால் இந்த விதியைத் திருப்பிவிடத் தகுதியுடையவர்॥
Frequently Asked Questions
The dilemma is whether Triśaṅku may ethically bypass his appointed guru (Vasiṣṭha) after refusal and seek ritual fulfilment elsewhere; the sages’ sons treat this as a breach of legitimate authority and a dishonour to the established priestly order.
The chapter juxtaposes (1) the binding force of a truth-speaking guru’s word and the social power of śāpa, with (2) Triśaṅku’s argument that puruṣakāra (human effort) can and should confront daiva (destiny), inviting reflection on moral agency under adverse fate.
Ayodhyā functions as the cultural-political center whose ministers and citizens abandon the transformed king; the caṇḍāla markers—ashes, cemetery garlands, iron ornaments—serve as culturally coded signs of social exclusion and ritual impurity within the narrative world.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.