
अष्टसप्ततितमः सर्गः — Śatrughna’s Fury and Bharata’s Restraint (Mantharā Episode)
अयोध्याकाण्ड
அயோத்தியில் ராமப் பிரிவால் துயருற்ற பரதன் ராமனை நோக்கிப் புறப்படத் தயாராகிறான். அப்போது சத்ருக்னன் கோபமும் சோகமும் கொண்டு—அனைத்து உயிர்களுக்கும் அடைக்கலமான ராமன் ஒரு பெண்ணின் சொல்லால் எவ்வாறு வனவாசத்திற்கு அனுப்பப்பட்டான்? லக்ஷ்மணன் ஏன் அந்த ஆணையைத் தடுத்தான் இல்லை? அரசன் தர்மாதர்மத்தை ஆராய்ந்து தன்னை ஏன் கட்டுப்படுத்தவில்லை? என்று கடும் ஆவேசத்துடன் கேட்கிறான். அந்நேரம் அரசவஸ்திரங்களும் ஆபரணங்களும் அணிந்த மந்தரை அரண்மனை வாயிலில் தோன்றுகிறாள். வாயிற்காவலர் அவளைப் பிடித்து அவையில் கொண்டு வந்து, ராமவனவாசத்துக்கும் தசரதன் மரணத்துக்கும் காரணம் எனக் குற்றம் சாட்டுகிறார்கள். இதைக் கேட்ட சத்ருக்னன் சபதத்தில் உறுதியானவனாயினும் சோகவேகத்தில் பழிவாங்குவேன் என மிரட்டி மந்தரையை வலிய இழுத்துச் செல்கிறான்; அவளது ஆபரணங்கள் சிதறுகின்றன, அரண்மனை சரத்கால வானம்போல் ஒளிர்வதாக வர்ணிக்கப்படுகிறது. அச்சமுற்ற தோழியர் கருணைமிகு கௌசல்யையின் சரணத்தை நாடுகின்றனர். சத்ருக்னனின் கோபம் கைகேயியையும் கடுமையாக நிந்திக்கிறது; கைகேயி பரதனிடம் பாதுகாப்பு கேட்கிறாள். பரதன் தர்மவாக்கு உரைக்கிறான்—பெண்களை கொல்லுதல் கூடாது; மன்னிப்பே கடமை. ராமன் தன்னை ‘தாய்கொன்றவன்’ என்று பழிப்பான் என்ற அச்சத்தால் தான் நிற்கிறேன் என்று சத்ருக்னன் சொல்லி மந்தரையை விடுவிக்கிறான். மந்தரை கைகேயியின் பாதங்களில் விழுந்து அழுது புலம்புகிறாள்; கைகேயி மென்மையாக அவளை ஆறுதல் கூறுகிறாள்—இவ்வாறு பழிவாங்கும் வேகம், கட்டுப்பாடு, அரசவக் கருணை ஆகியவற்றின் மாறுபாட்டுடன் சர்க்கம் நிறைவடைகிறது।
Verse 1
अथ यात्रां समीहन्तं शत्रुघ्नो लक्ष्मणानुजः।भरतं शोकसन्तप्तमिदं वचनमब्रवीत्।।।।
அப்போது துயரால் தகித்த பரதன் பயணத்திற்கு முனைந்தபோது, லக்ஷ்மணனின் இளையவன் சத்ருக்னன் அவனிடம் இவ்வார்த்தைகளைச் சொன்னான்।
Verse 2
गतिर्य स्सर्वभूतानां दुःखे किं पुनरात्मनः।स राम स्सत्त्वसम्पन्नः स्त्रिया प्रव्राजितो वनम्।।।।
அனைத்து உயிர்களுக்கும் பரம அடைக்கலமான ஸ்ரீராமன், துயர்நேரத்தில் தன்னைத் தானே காக்க இயலாதவனா? ஆயினும் அந்தச் சத்த்வசம்பன்னன் ஒரு பெண்ணால் வனத்திற்கு அனுப்பப்பட்டான்.
Verse 3
बलवान्वीर्यसम्पन्नो लक्ष्मणो नाम योऽप्यसौ।किं न मोचयते रामं कृत्वा स्म पितृनिग्रहम्।।।।
வலிமையும் வீரியமும் நிறைந்த லக்ஷ்மணன்—அவனே—தந்தையைத் தடுத்து ஸ்ரீராமனை ஏன் விடுவிக்கவில்லை?
Verse 4
पूर्वमेव तु निग्राह्य स्समवेक्ष्य नयानयौ।उत्पथं यस्समारूढो राजा नार्या वशं गतः।।।।
நியாயம்–அநியாயம் எனத் தெளிவாகக் கண்டு அரசன் தொடக்கத்திலேயே தன்னைத் தானே கட்டுப்படுத்தியிருக்க வேண்டும்; ஏனெனில் அவன் தவறான பாதையில் ஏறி ஒரு பெண்ணின் வசப்பட்டான்.
Verse 5
इति सम्भाषमाणे तु शत्रुघ्ने लक्ष्मणानुजे।प्राग्द्वारेऽभूत्तदा कुब्जा सर्वाभरणभूषिता।।।।
இவ்வாறு லக்ஷ்மணனின் இளையோன் சத்ருக்னன் உரையாடிக் கொண்டிருக்கையில், அந்நேரம் கிழக்கு வாயிலில் எல்லா ஆபரணங்களாலும் அலங்கரிக்கப்பட்ட கூனியான மந்தரை தோன்றினாள்।
Verse 6
लिप्ता चन्दनसारेण राजवस्त्राणि बिभ्रती।विविधं विविधै स्तैस्तैर्भूषणैश्च विभूषिता।।।।
அவள் சந்தனச் சாரால் பூசப்பட்டவளாய், அரசாடைகளை அணிந்தவளாய், பலவகை நகைகளால் பல விதமாக அலங்கரிக்கப்பட்டவளாய் இருந்தாள்।
Verse 7
मेखलादामभिश्चित्रैरन्यैश्च शुभभूषणैः।बभासे बहुभिर्बद्धा रज्जुबद्धेव वानरी।।।।
வண்ணமயமான மேகலா-நாண்களாலும் பிற நல்விளங்கும் ஆபரணங்களாலும் பலவாறு கட்டப்பட்டவளாய், கயிறுகளால் கட்டப்பட்ட பெண் குரங்கைப் போல அவள் மின்னினாள்।
Verse 8
तां समीक्ष्य तदा द्वास्स्थास्सुभृशं पापकारिणीम्।गृहीत्वाऽकरुणां कुब्जां शत्रुघ्नाय न्यवेदयन्।।।।
அவளைப் பார்த்த வாயிற்காவலர்கள், அந்தப் பெரும் பாபகரிணி, இரக்கமற்ற கூனியை வலியப் பிடித்து சத்ருக்னனிடம் அறிவித்தனர்।
Verse 9
यस्याः कृते वने रामो न्यस्तदेहश्च वः पिता।सेयं पापा नृशंसा च तस्याः कुरु यथामति।।।।
“இவளாலேயே ராமன் வனத்தில் இருக்கிறார்; உங்கள் தந்தையும் தேகம் துறந்தார். இவளே அந்தப் பாவினி, கொடூரி; இவளைப் பற்றி உன் எண்ணத்திற்கேற்ப செய்।”
Verse 10
शत्रुघ्नश्च तदाज्ञाय वचनं भृशदुःखितः।अन्तःपुरचरान्सर्वानित्युवाच धृत व्रतः।।।।
அவ்வசனங்களைச் செவியுற்ற சத்ருக்னன் மிகுந்த துயரத்தில் ஆழ்ந்தான். உறுதியான விரதம் கொண்ட அவன் அந்தப்புரத்தின் எல்லாச் சேவகரையும் நோக்கி இவ்வாறு உரைத்தான்.
Verse 11
तीव्रमुत्पादितं दुःखं भ्रात्रूणां मे तथा पितुः।यया सेयं नृशंसस्य कर्मणः फलमश्नुताम्।।।।
எவளால் என் சகோதரர்களுக்கும் என் தந்தைக்கும் கடும் துயரம் உண்டாயிற்றோ, அந்தக் கொடுஞ்செயலின் பலனை அவளே அனுபவிக்கட்டும்.
Verse 12
एवमुक्त्वा तु तेनाशु सखीजनसमावृता।गृहीता बलवत्कुब्जा सा तद्गृहमनादयत्।।।।
இவ்வாறு கூறி, தோழியரால் சூழப்பட்ட கூனியை அவன் உடனே வலியுடன் பிடித்தான்; அவள் அக்குடிலமெங்கும் பெருங்குரலில் அலறி ஆரவாரம் செய்தாள்.
Verse 13
तत स्सुभृशसन्तप्तस्तस्या स्सर्व स्सखीजनः।क्रुद्धमाज्ञाय शत्रुघ्नं विपलायत सर्वशः।।।।
அப்போது அவளுடைய தோழியர் அனைவரும் மிகுந்த கலக்கமுற்றனர். சத்ருக்னன் கோபமுற்றதை அறிந்து அவர்கள் எல்லாத் திசைகளிலும் ஓடிப் பறந்தனர்.
Verse 14
आमन्त्रयत कृत्स्न श्च तस्या स्सर्व स्सखीजनः।यथाऽयं समुपक्रान्तो निश्शेषां नः करिष्यति।।।।
அவளுடைய தோழியர் அனைவரும் ஒன்றுகூடி ஆலோசித்தனர்—“இவன் தொடங்கிய விதத்தைப் பார்த்தால், நம்மில் ஒருவரையும் விடாமல் முழுவதும் அழித்துவிடுவான்.”
Verse 15
सानुक्रोशां वदान्यां च धर्मज्ञां च यशस्विनीम्।कौसल्यां शरणं याम सा हि नोऽस्तु ध्रुवा गतिः।।।।
கருணையுள்ளவளும், தானமிகுந்தவளும், தர்மத்தை அறிந்த யசஸ்வினியுமான கௌசல்யா தாயின் சரணமே நாம் அடைவோம்; அவளே நமக்கு உறுதியான அடைக்கலமும் நிலையான கதியும் ஆவாள்.
Verse 16
स च रोषेण ताम्राक्ष श्शत्रुघ्न श्शत्रुतापनः।विचकर्ष तदा कुब्जां क्रोशन्तीं धरणीतले।।।।
அப்போது பகைவரைத் தணிக்கும் சத்ருக்னன் கோபத்தால் செந்நிறக் கண்களுடன், தரையில் அலறிக்கொண்டிருந்த கூனியைக் இழுத்துச் சென்றான்.
Verse 17
तस्या ह्याकृष्यमाणाया मन्थराया स्ततस्ततः।चित्रं बहुविधं भाण्डं पृथिव्यां तद्व्यशीर्यत।।।।
இழுக்கப்பட்டுக் கொண்டிருந்த மந்தரையின் பலவண்ணமும் பலவகையுமான அணிகலன்கள் இடையிடையே பூமியில் சிதறி உடைந்து போயின.
Verse 18
तेन भाण्डेन संस्तीर्णं श्रीमद्राजनिवेशनम्।अशोभत तदा भूयः शारदं गगनं यथा।।।।
அந்த அணிகலன்கள் பரவியிருந்த செழுமையான அரசமாளிகை அப்போது இன்னும் அதிகமாக ஒளிவிட்டது—சரத்காலத் தெளிந்த வானம்போல.
Verse 19
स बली बलवत्क्रोधाद्गृहीत्वा पुरुषर्षभः।कैकेयीमभिनिर्भर्त्स्य बभाषे परुषं वचः।।।।
வலிமைமிக்க மனிதர்களில் சிறந்த அவன், கடும் கோபத்தால் (கூனியை) பிடித்துக்கொண்டு, கைகேயியை அச்சுறுத்தி கடுமையான சொற்களை உரைத்தான்.
Verse 20
तैर्वाक्यैः परुषैर्दुःखैः कैकेयी भृशदुःखिता।शत्रुघ्नभयसन्त्रस्ता पुत्रं शरणमागता।।।।
அந்தக் கடுமையான, துயரமூட்டும் சொற்களால் கைகேயி மிகுந்த வேதனை அடைந்தாள்; சத்ருக்னனின் அச்சத்தால் கலங்கி, தன் மகனிடம் சரணடைந்தாள்.
Verse 21
तं प्रेक्ष्य भरतः क्रुद्धं शत्रुघ्नमिदमब्रवीत्।अवध्या स्सर्वभूतानां प्रमदाः क्षम्यतामिति।।।।
சத்ருக்னன் கோபமுற்றதைப் பார்த்து பரதன் கூறினான்—“எல்லா உயிர்களிலும் பெண்கள் கொல்லத்தகாதவர்கள்; அவளை மன்னிக்க வேண்டும்.”
Verse 22
हन्यामहमिमां पापां कैकेयीं दुष्टचारिणीम्।यदि मां धार्मिको रामो नासूयेन्मातृघातकम्।।।।
நான் இந்தப் பாவினி, தீயொழுக்கமுடைய கைகேயியை கொன்றிருப்பேன்; ஆனால் தர்மமிகு ராமர் என்னை ‘தாயைக் கொன்றவன்’ என்று பழிக்கக் கூடாதென்ற அச்சத்தால் அவ்வாறு செய்யவில்லை।
Verse 23
इमामपि हतां कुब्जां यदि जानाति राघवः।त्वां च मां च हि धर्मात्मा नाभिभाषिष्यते ध्रुवम्।।।।
இந்தக் கூனியையும் கொன்றதாக ராகவர் அறிந்தால், அந்த தர்மாத்மா நிச்சயமாக உன்னிடமும் என்னிடமும் பேசமாட்டார்।
Verse 24
भरतस्य वचश्श्रुत्वा शत्रुघ्नो लक्ष्मणानुजः।न्यवर्तत ततो रोषात्तां मुमोच च मन्थराम्।।।।
பரதனின் சொற்களை கேட்ட லக்ஷ்மணனின் இளையவன் சத்ருக்னன் கோபத்தை அடக்கி, பின்னர் மந்தரையை விடுவித்தான்।
Verse 25
सा पादमूले कैकेय्या मन्थरा निपपात ह।निश्श्वसन्ती सुदुःखार्ता कृपणं विललाप च।।।।
மந்தரை கைகேயியின் பாதமூலத்தில் விழுந்தாள்; ஆழ்ந்த மூச்செறிந்து, பெருந்துயரால் வாடி, பரிதாபமாகப் புலம்பினாள்।
Verse 26
शत्रुघ्नविक्षेपविमूढसंज्ञां समीक्ष्य कुब्जां भरतस्य माता।शनैस्समाश्वासयदार्तरूपां क्रौञ्चीं विलग्नामिव वीक्षमाणाम्।।।।
சத்ருக்னன் தள்ளியதால் உணர்வு மயங்கிய, துயருற்று வலையில் சிக்கிய க்ரௌஞ்சிப் பறவை போலச் சுற்றிலும் நோக்கிக் கொண்டிருந்த அந்தக் கூனியைப் பார்த்து, பரதனின் தாய் மெதுவாக அவளைத் தேற்றினாள்।
The chapter presents the dilemma of retaliatory justice versus dharmic restraint: Śatrughna attempts violent punishment of Mantharā (and condemns Kaikeyī), while Bharata restrains him by invoking a normative rule that women are not to be slain.
Anger may arise from grief and perceived injustice, but dharma is measured by self-control and proportionality; Bharata’s intervention reframes vengeance as a moral hazard that could alienate Rāma and violate ethical boundaries.
The action is anchored in Ayodhyā’s palace space: the eastern gate (प्राग्द्वार), the inner apartments (अन्तःपुर), and the royal residence (श्रीमद्राजनिवेशनम्), with cultural markers such as royal garments, sandal paste, and ornamentation used to visualize status and disorder.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.