Sarga 47
अयोध्यायाः पौरविलापः (Lament of the Citizens of Ayodhya on Rama’s Absence)
अयोध्याकाण्ड
விடியற்காலையில் அயோத்தியின் குடிமக்கள் ஸ்ரீராமர் இனி கண்முன் இல்லை என்பதை உணர்ந்து மனத்தால் உறைந்து போகிறார்கள். துக்கம் அவர்களின் செயற்பாட்டு வலிமையையும் தம்மைத் தாமே அறியும் உணர்வையும் கூட பறித்ததுபோல் வர்ணிக்கப்படுகிறது. அவர்கள் எங்கெங்கும் ராமரின் சுவடொன்றைக் காணத் தேடுகிறார்கள்; விழிப்பை மந்தமாக்கிய நித்திரையை நிந்திக்கிறார்கள்; கூட்டாகப் புலம்புகிறார்கள்—ராமர் தந்தைபோல் காப்பாளர்; அவரின்றி வாழ்வு அர்த்தமற்றது என்று. புலம்பல் தீவிரமடைந்து மரணம் அல்லது தம்மைத் தீயில் எரித்துக்கொள்ளுதல் போன்ற கடுமையான எண்ணங்களாகவும் வெளிப்படுகிறது; நகரத்தின் தர்மமையமான ராமரிடமிருந்து பிரிவு தங்களின் இருப்பையே அழிக்கும் என நினைக்கிறார்கள். ரதத்தின் சக்கரச் சுவடுகளைப் பின்தொடர்ந்து சிறிது தூரம் செல்கிறார்கள்; ஆனால் வழி மறைந்து விடுகிறது; ரதமார்க்கம் காணாமற்போவது விதியின் தடையைத் தெளிவாகக் குறிக்கும் சின்னமாகிறது. அலுத்து அவர்கள் திரும்பி அயோத்தியுள் நுழைகிறார்கள்; செல்வமிகு இல்லங்களிலும் கூட சிரமத்துடன் அடியெடுக்கிறார்கள்; துக்கத்தால் தம் உறவினரையே அடையாளம் காண இயலவில்லை. இறுதியில் பல உவமைகள்—கருடனால் பாம்புகள் நீங்கிய நதிபோல், நிலவில்லா வானம்போல், நீரில்லா கடல்போல் ராமவியோகத்தில் அயோத்தியின் வெறுமை விளங்குகிறது; அரசியல் இல்லாமை அண்டவெளி வறட்சியாகப் படைக்கப்படுகிறது.
Shlokas
Verse 1
प्रभातायां तु शर्वर्यां पौरास्ते राघवं विना।शोकोपहतनिश्चेष्टा बभूवुर्हतचेतसः।।।।
இரவு விடியற்காலமாக மாறியபோது, ராகவனை காணாமல் அந்த நகரமக்கள் துயரால் மனம் நொறுங்கி, அசைவற்றவர்களாய் மயங்கினர்॥
Verse 2
शोकजाश्रुपरिद्यूना वीक्षमाणास्ततस्ततः।आलोकमपि रामस्य न पश्यन्ति स्म दुःखिताः।।।।
துயரத்தால் பிறந்த கண்ணீரில் நனைந்து, அவர்கள் இங்கும் அங்கும் தேடிப் பார்த்தனர்; ஆனால் வேதனையில் ராமனின் சிறு சாயல்கூட காணவில்லை।
Verse 3
ते विषादार्तवदना रहितास्तेन धीमता।कृपणाः करुणा वाचो वदन्ति स्म मनस्विनः।।।।
அந்த உயர்ந்த மனத்தோர், ஞானமிகு ராமனைப் பிரிந்த துயரால் முகம் வாடி, இரக்கம் எழுப்பும் துயர்வாக்குகளை உரைத்தனர்।
Verse 4
धिगस्तु खलु निद्रां तां ययाऽपहृतचेतसः।नाद्य पश्यामहे रामं पृथूरस्कं महाभुजम्।।।।
எங்கள் உணர்வை அபகரித்த அந்த நித்திரைக்கு நிந்தை; இன்று அகன்ற மார்பும் வலிய தோள்களும் உடைய ராமனை நாம் காண இயலவில்லை।
Verse 5
कथं नाम महाबाहु स्स तथावितथक्रियः।भक्तं जनं परित्यज्य प्रवासं राघवो गतः।।।।
பெருந்தோளன், பக்தர்க்கு ஒருபோதும் பொய்யாகாத செயல்கள் உடைய ராகவன், தன் பக்தர்களை விட்டுவிட்டு வனவாசம் எவ்வாறு சென்றான்?
Verse 6
यो नः सदा पालयति पिता पुत्रानिवौरसान्।कथं रघूणां स श्रेष्ठस्त्यक्त्वा नो विपिनं गतः।।।।
தந்தை தன் இயற்பிறந்த புதல்வரைப் போல் எங்களை எப்போதும் காத்தவர்—அந்த ரகுகுலச் சிறந்தவர் எங்களைத் துறந்து வனத்திற்குச் சென்றது எவ்வாறு?
Verse 7
इहैव निधनं यामो महाप्रस्थानमेव वा।रामेण रहितानां हि किमर्थं जीवितं हि नः।।।।
இங்கேயே உயிர் துறப்போம், அல்லது மகாப்ரஸ்தானத்திற்கே புறப்படுவோம்; ராமனை இழந்த எங்களுக்கு வாழ்வின் பயன் என்ன?
Verse 8
सन्ति शुष्काणि काष्ठानि प्रभूतानि महान्ति च।तैः प्रज्वाल्य चितां सर्वे प्रविशामोऽथ पावकम्।।।।
இங்கே பல பெரிய உலர்ந்த கட்டைகள் உள்ளன; அவற்றால் சிதையை ஏற்றி, நாம் அனைவரும் அக்கினியில் புகுவோம்.
Verse 9
किं वक्ष्यामो महाबाहुरनसूयः प्रियंवदः।नीत स्स राघवोऽस्माभिरिति वक्तुं कथं क्षमम्।।।।
நாம் என்ன சொல்ல முடியும்? மகாபாகு, தீயெண்ணமற்ற, இனிய மொழியுடைய அந்த ராகவனை—‘நாங்கள் அவரை அழைத்துச் சென்றோம்’—என்று கூறுவது எவ்வாறு சகியப்படும்?
Verse 10
सा नूनं नगरी दीना दृष्ट्वाऽस्मान् राघवं विना।भविष्यति निरानन्दा सस्त्रीबालवयोधिका।।।।
ராகவனின்றி எங்களைப் பார்த்தால் அந்த நகரம் நிச்சயம் துயருறும்; பெண்கள், குழந்தைகள், முதியோர் அனைவரும் மகிழ்வின்றி இருப்பர்॥
Verse 11
निर्यातास्तेन वीरेण सह नित्यं जितात्मना।विहीनास्तेन च पुनः कथं पश्याम तां पुरीम्।।।।
நாம் எப்போதும் அந்த வீரனும் தன்னடக்கமுடையவனுமான அவருடன் சேர்ந்து புறப்பட்டோம்; இப்போது அவரின்றி மீண்டும் அந்த நகரத்தை எவ்வாறு காண்போம்?॥
Verse 12
इतीव बहुधा वाचो बाहुमुद्यम्य ते जनाः।विलपन्ति स्म दुःखार्ता विवत्सा इव धेनवः।।।।
இவ்வாறு பலவிதமாகப் பேசிக்கொண்டு, கரங்களை உயர்த்தி, துயரால் வாடிய அந்த மக்கள், கன்றிழந்த பசுக்கள் போல அலறி அழுதனர்।
Verse 13
ततो मार्गानुसारेण गत्वा किञ्चित् क्षणं पुनः।मार्गनाशाद्विषादेन महता समभिप्लुताः।।।।
பின்னர் பாதையைப் பின்பற்றி சிறிதுநேரம் சென்றனர்; ஆனால் பாதை மறைந்ததால் அவர்கள் மீண்டும் பேர்விஷாதத்தில் மூழ்கினர்।
Verse 14
रथस्य मार्गनाशेन न्यवर्तन्त मनस्विनः।किमिदं किं करिष्यामो दैवेनोपहता इति।।।।
ரதத்தின் தடம் மறைந்ததும் அந்த உயர்மனத்தினர் திரும்பி, “இது என்ன? விதியின் அடியால் தாக்கப்பட்ட நாம் இப்போது என்ன செய்வோம்?” என்று கூறினர்।
Verse 15
ततो यथागतेनैव मार्गेण क्लान्तचेतसः।अयोध्यामागमन्सर्वे पुरीं व्यथितसज्जनाम्।।।।
பின்னர் அனைவரும் மனம் களைத்தவர்களாய், வந்த அதே வழியிலேயே திரும்பி, நல்லோர் துயருற்ற அயோத்தி நகரை அடைந்தனர்।
Verse 16
आलोक्य नगरीं तां च क्षयव्याकुलमानसाः।आवर्तयन्त तेऽश्रूणि नयनैः शोकपीडितैः।।।।
அந்த நகரைக் கண்டதும், இழப்பால் கலங்கிய மனத்துடன் அவர்கள், சோகத்தால் வாடிய கண்களால் கண்ணீரைச் சிந்தினர்।
Verse 17
एषा रामेण नगरी रहिता नातिशोभते।आपगा गरुडेनेव ह्रदादुद्धृतपन्नगा।।।।
ராமனை இழந்த இந்த நகரம் இனி மிகச் சிறப்பாக ஒளிராது; கருடன் ஏரியின் ஆழத்திலிருந்து பாம்புகளை எடுத்துச் சென்ற பின் நதி மங்குவது போல உள்ளது।
Verse 18
चन्द्रहीनमिवाकाशं तोयहीनमिवार्णवम्।अपश्यन्निहतानन्दं नगरं ते विचेतसः।।।।
துயரால் மனம் கலங்கிய அவர்கள், மகிழ்ச்சி அழிந்த அந்த நகரத்தைப் பார்த்தனர்—நிலவில்லா வானம்போல், நீரில்லா கடல்போல்.
Verse 19
ते तानि वेश्मानि महाधनानिदुःखेन दुःखोपहता विशन्तः।नैव प्रजज्ञुः स्वजनं जनं वानिरीक्षमाणाः प्रविनष्टहर्षाः।।।।
அவர்கள் துயரால் துயருற்றவர்களாய், மிகுந்த கஷ்டத்துடன் அந்தப் பெருஞ்செல்வமிக்க இல்லங்களில் நுழைந்தனர். மகிழ்ச்சி அழிந்தது; தம் உறவினரையோ பிறரையோ பார்த்தும் எவரையும் அறிய இயலவில்லை.
Frequently Asked Questions
The community confronts a civic dharma-crisis: having accompanied or enabled Rāma’s departure, they must face returning without him and account for their role; their proposed actions (even self-destruction) dramatize the perceived collapse of meaningful life when the moral exemplar is absent.
The sarga teaches how leadership functions as moral orientation: when the dhārmic anchor is removed, perception, recognition, and agency degrade—suggesting that social order depends not only on institutions but on embodied virtue that citizens internalize.
Ayodhyā is the primary landmark, mapped through civic spaces (roads, homes) and the chariot-route; culturally, the lament tradition is foregrounded, along with imagery of pyre/fire and the Garuḍa–serpent motif used to express the city’s loss of beauty and protection.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.