Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 35, Shloka 24

सुमन्त्रस्य कैकेयी-निन्दा

Sumantra’s Reproof of Kaikeyi in the Royal Assembly

प्रियया च तथोक्त स्सन् केकयः पृथिवीपतिः।तस्मै तं वरदायार्थं कथयामास तत्त्वतः।।2.35.24।।

priyayā ca tathoktaḥ san kekayaḥ pṛthivīpatiḥ | tasmai taṁ varadāyārthaṁ kathayāmāsa tattvataḥ ||2.35.24||

அன்புத் துணைவி இவ்வாறு கூறியபோது, பூமியின் அதிபதியான கேகய அரசன், வரம் அளிப்பவனைச் சார்ந்த அந்த முழு நிகழ்வையும் அவளுக்கு உண்மையாய் எடுத்துரைத்தான்।

ततःthen
ततः:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर (then)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वरदःthe boon-giver
वरदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवरद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (vara + da)
साधुःthe holy man
साधुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राजानम्the king
राजानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रत्यभाषतreplied
प्रत्यभाषत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + भाष् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद
म्रियताम्let (her) die
म्रियताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; आज्ञार्थे (injunctive sense ‘let her die’)
ध्वंसताम्let (her) perish
ध्वंसताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootध्वंस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; ‘let (her) be destroyed’
वाor
वा:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (or)
इयम्this woman/she
इयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
माdo not
मा:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (prohibitive particle, used with लोट्/लङ्)
कृथाःdo (it)/tell (it)
कृथाः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, आत्मनेपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महीपतेO king
महीपते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमही + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (mahīyāḥ patiḥ)

Hearing the words of his beloved, king of Kekaya related the entire matter, as ithappened, concerning the conferor of boons.

K
Kekaya (king of Kekaya)

FAQs

Truthfulness (satya) in recounting events: the king narrates the matter 'as it really happened,' highlighting integrity in speech.

Sumantra recalls an earlier Kekaya episode: prompted by his beloved, the Kekaya king explains the true circumstances involving a boon-giver.

Satya (truthful narration) and transparency in explaining a morally significant event.