Adhyaya 40

ராமரின் அசுவமேத யாகத்தில் சத்ருக்னனின் படை யாகக் குதிரை பறிக்கப்பட்டதை அறிகிறது. அரசன் காவலர்-சேவகர்களை விசாரிக்க, அது காட்டில் யாரோ எடுத்துச் சென்றதாகவும், திறமையான தடம்பிடிப்பவர்களுக்கும் அதன் தடம் கிடைக்கவில்லை என்றும் அவர்கள் கூறுகின்றனர்; இதனால் உடனடி பதற்றமும் திட்டமிடலும் அதிகரிக்கிறது. சத்ருக்னன் ஞானமிகு சுமதியிடம் ஆலோசனை பெறுகிறான். அவள் சிவனால் பாதுகாக்கப்படும், வெல்ல இயலாததுபோன்ற தேவபுரம் நகரத்தையும், அங்கு வீரமணி என்ற பராக்கிரம மன்னன் ஆள்கிறான் என்பதையும் கூறுகிறாள். அப்போது நாரதர் வந்து மரியாதை பெறுகிறார்; குதிரையைப் பிடித்தவன் வீரமணியின் மகன் எனச் சுட்டி, பயங்கரப் போர் வரவிருப்பதாக முன்னறிவிக்கிறார். வீரமணி போர் முரசு முழக்கி நகரமெங்கும் படை திரட்ட உத்தரவு செய்து, கட்டளையை மீறினால் தண்டனை என எச்சரிக்கிறான். கவச-ஆயுதம் தரித்த சிறந்த வீரர்கள் கூடுகின்றனர்; இருபுறமும் படைவியூகம் அமைத்து, பக்தி, தர்மம், அரசக் கடமை ஆகியவற்றால் வடிவெடுக்கும் போர் நெருங்குகிறது.