Janaka’s Quest for Liberation; Pañcaśikha’s Sāṅkhya on Renunciation, Elements, Guṇas, and the Deathless State

Verse 1

सूत उवाच । सनंदनवचः श्रुत्वा मोक्षधर्माश्रितं द्विजाः । पुनः पप्रच्छ तत्त्वज्ञो नारदोऽध्यात्मसत्कथाम् ॥ १ ॥

சூதர் கூறினார்—ஓ இருபிறப்பாளர்களே! மோட்சதர்மத்தை ஆதாரமாகக் கொண்ட சனந்தனரின் சொற்களை கேட்ட பின், தத்துவஞானி நாரதர் மீண்டும் ஆத்மவிஷயமான நற்கதையைப் பற்றி கேட்டார்।

Verse 2

नारद उवाच । श्रुतं मया महाभाग मोक्षशास्त्रं त्वयोदितम् । न च मे जायते तृप्तिर्भूयोभूयोऽपि श्रृण्वतः ॥ २ ॥

நாரதர் கூறினார்—ஓ மகாபாகரே! நீங்கள் உரைத்த மோட்சசாஸ்திரத்தை நான் கேட்டேன்; ஆனாலும் மீண்டும் மீண்டும் கேட்டாலும் எனக்கு திருப்தி உண்டாகவில்லை।

Verse 3

यथा संमुच्यते जंतुरविद्याबंधनान्मुने । तथा कथय सर्वज्ञ मोक्षधर्मं सदाश्रितम् ॥ ३ ॥

ஓ முனிவரே! ஜீவன் அவித்யை என்ற பந்தத்திலிருந்து எவ்வாறு விடுபடுகிறான் என்பதை, ஓ சர்வஞ்ஞரே, அவ்வாறே கூறுங்கள்; மேலும் எப்போதும் சார்ந்திருக்கும் மோட்சதர்மத்தை உபதேசியுங்கள்।

Verse 4

सनंदन उवाच । अत्राप्युदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् । यथा मोक्षमनुप्राप्तो जनको मिथिलाधिपः ॥ ४ ॥

சனந்தனர் கூறினார்—இங்கேயும் நான் ஒரு பழமையான இதிகாசக் குறிப்பை எடுத்துரைக்கிறேன்—மிதிலையின் அரசன் ஜனகர் எவ்வாறு மோட்சத்தை அடைந்தார் என்பதைக் கூறுகிறேன்।

Verse 5

जनको जनदेवस्तु मिथिलाया अधीश्वरः । और्ध्वदेहिकधर्माणामासीद्युक्तो विचिंतने ॥ ५ ॥

மிதிலையின் அதிபதி ஜனகன்—ஜனதேவன் என்றும் அழைக்கப்படுபவன்—ஔர்த்வதேஹிக தர்மங்கள், அதாவது அந்த்யேஷ்டி மற்றும் பிந்தைய கிரியைகள் குறித்து ஆழ்ந்த சிந்தனையில் ஈடுபட்டிருந்தான்।

Verse 6

तस्य श्मशान माचार्या वसति सततं गृहे । दर्शयंतः पृथग्धर्मान्नानापाषंजवादिनः ॥ ६ ॥

அவனுடைய இல்லத்தில் சுடுகாடு-மார்க்க ஆசாரியர்கள் எப்போதும் தங்கியிருந்தனர்; மேலும் பல்வேறு பாஷண்டவாதிகள் தனித்தனியான ‘தர்மம்’ எனக் காட்டி பல விதக் கொள்கைகளை முன்வைத்தனர்।

Verse 7

स तेषां प्रेत्यभावे च प्रेत्य जातौ विनिश्चये । आदमस्थः स भूयिष्टमात्मतत्त्वेन तुष्यति ॥ ७ ॥

அவன் அவர்களின் மரணத்திற்குப் பிந்தைய நிலையும் மறுபிறப்பின் தீர்மானமும் அறிந்து, ஆத்மத்தத்துவத்தில் நிலைத்திருந்து, மிகுந்த அளவில் ஆத்மசத்தியத்தாலேயே திருப்தியடைந்தான்।

Verse 8

तत्र पंचशिखो नाम कापिलेयो महामुनिः । परिधावन्महीं कृत्स्नां जगाम मिथिलामथ ॥ ८ ॥

அங்கே கபிலரின் வழியைப் பின்பற்றும் மகாமுனி பஞ்சசிகன், முழு பூமியையும் சுற்றித் திரிந்து, பின்னர் மிதிலாவை அடைந்தான்।

Verse 9

सर्वसंन्यासधर्माणः तत्त्वज्ञानविनिश्चये । सुपर्यवसितार्थश्च निर्द्वंद्वो नष्टसंशयः ॥ ९ ॥

அவன் முழு சன்னியாசத்தின் எல்லா ஒழுக்கங்களையும் உடையவன்; தத்துவஞானத்தின் உறுதியான தீர்மானத்தில் நிலைத்தவன்; அவன் நோக்கம் முழுமையாக நிறைவேறியது; இரட்டைத்தன்மைகளைத் தாண்டியவன், சந்தேகமற்றவன்।

Verse 10

ऋषीणामाहुरेकं यं कामादवसितं नृषु । शाश्वतं सुखमत्यंतमन्विच्छन्स सुदुर्लभम् ॥ १० ॥

ரிஷிகள் கூறுகின்றனர்: மனிதரில் ஆசையை ஆராய்ந்து அதைக் கடந்து நிர்ணயிக்கப்படும் ஒரே பரம இலக்கு உண்டு. அந்த நித்தியமான உச்ச சுகத்தை நாடினாலும் அது மிக அரிதாகவே கிடைக்கும்.

Verse 11

यमाहुः कपिलं सांख्याः परमर्षि प्रजापतिम् । स मन्ये तेन रूपेण विख्यापयति हि स्वयम् ॥ ११ ॥

சாங்க்ய முனிவர்கள் கபிலர்—பரமரிஷி, பிரஜாபதி—என்று யாரைச் சொல்கிறார்களோ, அவர் அதே வடிவிலேயே தம்மைத் தாமே வெளிப்படுத்துகிறார் என்பது என் கருத்து.

Verse 12

आसुरेः प्रथमं शिष्यं यमाहुश्चिरजीविनम् । पंचस्रोतसि यः सत्रमास्ते वर्षसहस्रकम् ॥ १२ ॥

அவரை ஆசுரியின் முதல் சீடன், நீண்ட ஆயுளுடையவன் என்று கூறுவர்—பஞ்சஸ்ரோதஸில் ஆயிரம் ஆண்டுகள் சத்ர யாகத்தில் நிலைத்திருப்பவன் அவர்.

Verse 13

पंचस्रोतसमागम्य कापिलं मंडलं महत् । पुरुषावस्थमव्यंक्तं परमार्थं न्यवेदयत् ॥ १३ ॥

ஐந்து நீரோடைகளின் சங்கமத்தை அடைந்து, அவர் மகத்தான காபில மண்டலத்தை வெளிப்படுத்தினார்—அவ்யக்தத்தை புருஷனின் நிலையெனவும், பரமார்த்த சத்தியெனவும் அறிவித்தார்.

Verse 14

इष्टिमंत्रेण संयुक्तो भूयश्च तपसासुरिः । क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्व्यक्तिं विबुधे देहदर्शनः ॥ १४ ॥

இஷ்டி மந்திரத்தால் இணைக்கப்பட்டு, தவத்தால் மேலும் வலிமை பெற்ற ஆசுரி, உடலின் இயல்பை நேரடியாகக் கண்டு, க்ஷேத்ரம் மற்றும் க்ஷேத்ரஜ்ஞன் ஆகியவற்றின் வேறுபாட்டைத் தெளிவாக அறிந்தார்.

Verse 15

यत्तदेकाक्षरं ब्रह्म नानारूपं प्रदृश्यते । आसुरिर्मंडले तस्मिन्प्रतिपेदे तमव्ययम् ॥ १५ ॥

ஒரே அక్షரமான அவ்யயப் பிரம்மமே பல வடிவங்களாகத் தோன்றிக் காணப்படுகிறது. அந்த மண்டலத்திலேயே முனி ஆசுரி அந்த நித்திய, மாறாத பரத்தத்துவத்தை உணர்ந்தார்॥ १५ ॥

Verse 16

तस्य पंचशिखः शिष्यो मानुष्या पयसा भृतः । ब्राह्मणी कपिली नाम काचिदासीत्कुटुम्बिनी ॥ १६ ॥

அவருக்கு பஞ்சசிகன் என்ற சீடன் இருந்தான்; அவன் மனிதப் பாலால் வளர்க்கப்பட்டவன். மேலும் கபிலீ என்ற பெயருடைய ஒரு பிராமணக் குடும்பினியும் இருந்தாள்॥ १६ ॥

Verse 17

तस्यः पुत्रत्वमागत्य स्रियाः स पिबति स्तनौ । ततश्च कापिलेयत्वं लेभे बुद्धिं च नैष्टिकीम् ॥ १७ ॥

அவளுடைய மகனாகக் கருதப்பட்டு, அவன் ஸ்ரீ (லக்ஷ்மி)யின் மார்புகளைப் பால் அருந்தினான். அதன் பின் அவன் காபிலேய நிலையைப் பெற்றான்; மேலும் அசையாத, நிறைவு பெற்ற ஆன்மிக ஞானபுத்தியையும் அடைந்தான்॥ १७ ॥

Verse 18

एतन्मे भगवानाह कापिलेयस्य संभवम् । तस्य तत्कापिलेयत्वं सर्ववित्त्वमनुत्तमम् ॥ १८ ॥

காபிலேயனின் தோற்றம் குறித்து பகவான் எனக்கு இதையே உரைத்தார். அதிலிருந்தே அவனுக்கு காபிலேய இயல்பும், ஒப்பற்ற அனைத்தறிவும் (சர்வவித்துவம்) உண்டாயிற்று॥ १८ ॥

Verse 19

सामात्यो जनको ज्ञात्वा धर्मज्ञो ज्ञानिनं मुने । उपेत्य शतमाचार्यान्मोहयामास हेतुभिः ॥ १९ ॥

முனிவரே! தர்மத்தை அறிந்த ஞானியை உணர்ந்து, அமைச்சர்களுடன் அரசன் ஜனகன் நூறு ஆசாரியர்களை அணுகி, வாதக் காரணங்களால் அவர்களை மயக்கி (வென்று) விட்டான்॥ १९ ॥

Verse 20

जनकस्त्वभिसंरक्तः कापि लेयानुदर्शनम् । उत्सृज्य शतमाचार्याम्पृष्टतोऽनुजगाम तम् ॥ २० ॥

அந்த மர்மமான கன்னியின் வெறும் தரிசனத்திலேயே மன்னன் ஜனகன் மிகுந்த ஆசக்தியுற்றான்; நூறு ஆசான்களையும் விட்டு, அவனைப் பின்னாலே தொடர்ந்து சென்றான்।

Verse 21

तस्मै परमकल्याणं प्रणताय च धर्मतः । अब्रवीत्परमं मोक्षं यत्तत्सांख्यं विधीयते ॥ २१ ॥

தர்மப்படி வணங்கி தலைவணங்கிய அவனுக்கு அவர் பரம நன்மையை உரைத்தார்—சாங்க்யமாக விதிக்கப்படும் அந்த உயர்ந்த மோக்ஷத்தை।

Verse 22

जातिनिर्वेदमुक्त्वा स कर्मनिर्वेदमब्रवीत् । कर्मनिर्वेदमुक्त्वा च सर्वनिर्वेदमब्रवीत् ॥ २२ ॥

முதலில் அவர் ஜாதி-அடையாளப் பற்றிலிருந்து நிர்வேதத்தைச் சொன்னார்; பின்னர் கர்மங்களில் நிர்வேதத்தை உரைத்தார்; கர்ம-நிர்வேதத்திற்குப் பின் அனைத்திலும் முழு நிர்வேதத்தைப் போதித்தார்।

Verse 23

यदर्थं धर्मसंसर्गः कर्मणां च फलोदयः । तमनाश्वासिकं मोहं विनाशि चलमध्रुवम् ॥ २३ ॥

எதற்காக ‘தர்ம’த்துடன் சேர்ந்து கர்மப் பலன் எழுவதை நாடுகிறார்களோ—அதை மோகமென அறிக; அது உறுதியளிக்காதது, அழிவுடையது, நிலையற்றது, அசைவு கொண்டது।

Verse 24

दृश्यमाने विनाशे च प्रत्यक्षे लोकसाक्षिके । आगमात्परमस्तीति ब्रुवन्नपि पराजितः ॥ २४ ॥

அழிவு கண்முன்னே தெளிவாகவும் உலகமே சாட்சியாகவும் இருக்கையில், “வேத-ஆகமப் பிரமாணத்தால்தான் பரமம் உள்ளது” என்று வாதிப்பவனும் (விவாதத்தில்) தோற்கிறான்।

Verse 25

अनात्मा ह्यात्मनो मृत्युः क्लेशो मृत्युर्जरामयः । आत्मानं मन्यते मोहात्तदसम्यक् परं मतम् ॥ २५ ॥

ஆத்மாவிற்கு அனாத்மமே உண்மையான மரணம்; துன்பமும் மரணமே, முதுமையும் நோயும் மரணமே. மயக்கத்தால் மனிதன் அனாத்மையையே ஆத்மா என எண்ணுகிறான்—இதுவே மிகப் பெரிய தவறான கருத்து.

Verse 26

अथ चेदेवमप्यस्ति यल्लोके नोपपद्यते । अजरोऽयममृत्युश्च राजासौ मन्यते यथा ॥ २६ ॥

அப்படியே உள்ளது என்று ஒருவர் கூறினாலும், அது உலகில் பொருந்தாது—ஒரு அரசன் தன்னை ‘முதுமையற்றவன், மரணமற்றவன்’ என எண்ணுவது போல.

Verse 27

अस्ति नास्तीति चाप्येतत्तस्मिन्नसितलक्षणे । किमधिष्टाय तद् ब्रूयाल्लोकयात्राविनिश्चयम् ॥ २७ ॥

அடையாளங்கள் நிர்ணயமற்ற அந்தத் தத்துவத்தைப் பற்றி மக்கள் ‘உண்டு’ ‘இல்லை’ என்றும் பேசுகின்றனர். அப்படியெனில் எந்த ஆதாரத்தில் உலக நடத்தையும் வாழ்க்கைப் பயணமும் உறுதியாக நிர்ணயிக்கப்படும்?

Verse 28

प्रत्यक्षं ह्येतयोर्मूलं कृतांत ह्येतयोरपि । प्रत्यक्षो ह्यागमो भिन्नः कृतांतो वा न किंचन ॥ २८ ॥

இவ்விரண்டிற்கும் மூலமாக இருப்பது நேரடி அனுபவமே; இவற்றிற்குக் ‘க்ருதாந்தம்’ (நிலையான முடிவு)வும் தேவை. ஏனெனில் ஆகமம் (சாஸ்திரம்) நேரடி அனுபவத்திலிருந்து வேறு; உறுதியான முடிவின்றி எதுவும் நிறுவப்படாது.

Verse 29

यत्र तत्रानुमानेऽस्मिन्कृतं भावयतेऽपि च । अन्योजीवः शरीरस्य नास्तिकानां मते स्थितः ॥ २९ ॥

இந்த அல்லது அந்த அனுமான வழியில் அவர்கள் ஒரு கொள்கையை உருவாக்கினாலும்; நாஸ்திகர்களின் கருத்தில் உடலிலிருந்து வேறான தனி ஜீவன் (ஜீவாத்மா) இல்லை.

Verse 30

रेतोवटकणीकायां घृतपाकाधिवासनम् । जातिस्मृतिरयस्कांतः सूर्यकांतोंऽबुभक्षणम् ॥ ३० ॥

ரேதஸ் மற்றும் வட்டத்தால் செய்யப்பட்ட கணிகையை நெய்-பாகத்தில் ஊறவைத்தால் ஜாதிஸ்ம்ருதி உண்டாகும். அதுபோல அயஸ்காந்தம், சூர்யகாந்தம் பயன்பாடு ‘ஜலபக்ஷணம்’—நீர்மட்டும் கொண்டு வாழ்தல்—என இணைந்தது.

Verse 31

प्रेतभूतप्रियश्चैव देवता ह्युपयाचनम् । मृतकर्मनिवत्तिं च प्रमाणमिति निश्चयः ॥ ३१ ॥

பிரேத-பூதங்களை விரும்பும் தேவதை, அந்த தேவதையால் காணிக்கைக்கான வேண்டுதல் (உபயாசனம்), மேலும் இறந்தோருக்கான கர்மங்களை ஊக்குவித்தல்—இவையே அடையாளங்கள்; இதுவே சான்று எனத் தீர்மானம்.

Verse 32

नन्वेते हेतवः संति ये केचिन्मूर्तिसस्थिताः । अमूतस्य हि मूर्तेन सामान्यं नोपलभ्यते ॥ ३२ ॥

உண்மையாகவே சில காரணங்கள் உருவமுடைய நிலையில் நிலைபெற்றுள்ளன; ஆனால் உருவமற்றதற்கு உருவமுடையதுடன் பொதுவான ஒற்றுமை எதுவும் காணப்படாது.

Verse 33

अविद्या कर्म तृष्णा च केचिदाहुः पुनर्भवम् । तस्मिन्नष्टे च दग्धे च चित्ते मरणधर्मिणि ॥ ३३ ॥

சிலர் அவித்யை, கர்மம், த்ருஷ்ணை ஆகியவை மறுபிறவிக்குக் காரணம் என்கிறார்கள். ஆனால் மரணத்திற்குட்பட்ட சித்தம் அழிந்து எரிந்துவிட்டால், மறுபிறவி இனி நிகழாது.

Verse 34

अन्योऽस्माज्जायते मोहस्तमाहुः सत्त्वसंक्षयम् । यदा सरूपतश्चान्यो जातितः श्रुततोऽर्थतः ॥ ३४ ॥

இந்த மோகத்திலிருந்து இன்னொரு மோகமும் பிறக்கிறது; அதையே சத்த்வ-சங்க்ஷயம் என்கிறார்கள். உருவத்தில், பிறப்பில், கேள்வியால் (ச்ருதி), பொருளில் ‘வேறு’ என்று எண்ணும்போது அது நிகழ்கிறது.

Verse 35

कथमस्मिन्स इत्येव संबंधः स्यादसंहितः । एवं सति च का प्रीहिर्ज्ञानविद्यातपोबलैः ॥ ३५ ॥

இங்கே “அவன் இதிலேயே இருக்கிறான்” என்ற தொடர்பு எவ்வாறு ஒழுங்காக அமையும்? அப்படியானால் ஞானம், கல்வி, தவம், வலிமை ஆகியவற்றால் உண்மையான திருப்தி எது?

Verse 36

यदस्याचरितं कर्म सामान्यात्प्रतिपद्यते । अपि त्वयमिहैवान्यैः प्राकृतैर्दुःखितो भवेत् ॥ ३६ ॥

அவனுடைய செயலை வெளிப்புற ஒற்றுமையால் மட்டும் ஊகிப்பார்கள்; அதுபோல இவ்வுலகிலேயே நீயும் பிற சாதாரண மனிதர்களால் துன்புறுத்தப்படலாம்.

Verse 37

सुखितो दुःखितो वापि दृश्यादृश्यविनिर्णयः । यथा हि मुशलैर्हन्युः शरीरं तत्पुनर्भवेत् ॥ ३७ ॥

இன்பமோ துன்பமோ—இது காணப்படுவது/காணப்படாதது என்ற வேறுபாட்டின் தீர்மானம்: உடலை தடியால் அடித்து அழித்தாலும், மறுபிறவியால் அதே உடல் மீண்டும் உருவாகிறது.

Verse 38

वृथा ज्ञानं यदन्यञ्च येनैतन्नोपलभ्यते । ऋमसंवत्सरौ तिष्यः शीतोष्णोऽथ प्रियाप्रिये ॥ ३८ ॥

‘இது’ எனும் பரமத் தத்துவத்தை உணரச் செய்யாத பிற கல்வி-ஞானம் அனைத்தும் வீண்; அப்போது பருவங்கள்-ஆண்டு, திஷ்யம், குளிர்-வெப்பம், இனியது-இனியதல்லது என்ற இருமைகளில் மனிதன் சிக்கிக் கொள்கிறான்.

Verse 39

यथा तातानि पश्यति तादृशः सत्त्वसंक्षयः । जरयाभिपरीतस्य मृत्युना च विनाशितम् ॥ ३९ ॥

மனிதன் தன் மூத்தோரை (தந்தையரை) சிதைந்து போவதைப் பார்க்கிறான்; அதுபோலவே அவனுடைய உயிர்வலிமையும் குறைகிறது. முதுமை உடலை புரட்டிப் போடுகிறது; இறுதியில் மரணம் அதை அழிக்கிறது.

Verse 40

दुर्बलं दुर्बलं पूर्वं गृहस्येव विनश्यति । इन्द्रियाणि मनो वायुः शोणितं मांसमस्थि च ॥ ४० ॥

வீட்டில் பலவீனமான பகுதிகள் முதலில் இடிந்து விழுவது போல, உடலிலும் பலவீனமானவை முதலில் அழிகின்றன—இந்திரியங்கள், மனம், பிராணவாயு, இரத்தம், மாம்சம், எலும்புகளும் கூட।

Verse 41

आनुपूर्व्या विनश्यंति स्वं धातुमुपयाति च । लोकयात्राविधातश्च दानधर्मफलागमे ॥ ४१ ॥

அவை வரிசையாக அழிந்து தத்தம் தாது-மூலத்திற்கே திரும்புகின்றன; உலகப் பயணத்தை ஒழுங்குபடுத்தும் விதாதா, தானமும் தர்மமும் தரும் பலன்களின் வருகையை ஏற்படுத்துகின்றான்।

Verse 42

तदर्थं वेदंशब्दाश्च व्यवहाराश्च लौकिकाः । इति सम्यङ् मनस्येते बहवः संति हेतवः ॥ ४२ ॥

அதே நோக்கத்திற்காகவே வேதச் சொற்களும், உலக வழக்கங்களும் உள்ளன; இவ்வாறு சரியாக சிந்தித்தால் பல காரணங்கள் (ஆதாரங்கள்) தெளிவாகின்றன।

Verse 43

ऐत दस्तीति नास्तीति न कश्चित्प्रतिदृश्यते । तेषां विमृशतामेव तत्सम्यगभिधावताम् ॥ ४३ ॥

‘இது உள்ளது’ அல்லது ‘இது இல்லை’ என்று உண்மையாகக் கூறத்தக்கவர் எவரும் நேரில் காணப்படுவதில்லை; ஆழ்ந்து ஆராய்ந்து சரியாக உரைப்பவர்களுக்கே அந்தத் தத்துவம் முறையாகப் புரிகிறது।

Verse 44

क्वचिन्निवसते बुद्धिस्तत्र जीर्यति वृक्षवत् । एवंतुर्थैरनर्थैश्च दुःखिताः सर्वजंतवः ॥ ४४ ॥

புத்தி எங்கு தங்கிக் குடியிருப்பதோ அங்கேயே அது மரம்போல் சிதைந்து முதிர்கிறது; இவ்வாறு லாபமும் நஷ்டமும்—இரண்டினாலும் எல்லா உயிர்களும் துயருறுகின்றன।

Verse 45

आगमैरपकृष्यंते हस्तिपैर्हस्तिनो यथा ॥ ४५ ॥

பயிற்சி பெற்ற பாகன்கள் யானைகளை இழுத்து கட்டுப்படுத்துவது போல, ஆகமச் சாஸ்திர நியமங்கள் மக்களை ஈர்த்து வழிநடத்துகின்றன।

Verse 46

अर्थास्तथा हंति सुखावहांश्च लिहत एते बहवोपशुष्काः । महत्तरं दुःखमभिप्रपन्ना हित्वामिषं मृत्युवशं प्रयांति ॥ ४६ ॥

உலகப் பொருள்கள் இன்பம் தருவது போலத் தோன்றினாலும் அவையே அழிக்கின்றன. பலர் அவற்றை மீண்டும் மீண்டும் நக்கி நக்கி உள்ளம் வறண்டு போகின்றனர்; பெருந்துயரில் விழுந்து இரையை விட்டுத் தெய்வமல்லாத மரணத்தின் வசம் செல்கின்றனர்।

Verse 47

विनाशिनो ह्यध्रुवजीविनः किं किं बंधुभिर्मत्रपरिग्रहैश्च । विहाय यो गच्छति सर्वमेव क्षणेन गत्वा न निवर्तते च ॥ ४७ ॥

அழிவுக்குரிய, நிலையற்ற வாழ்வுடைய உயிர்களுக்கு உறவினர்கள் என்ன பயன்? உடைமைகளும் சேர்த்துக் குவிப்பதும் என்ன பயன்? அனைத்தையும் விட்டுக் கணநேரத்தில் போகிறவன் போய்விட்டால் மீண்டும் திரும்புவதில்லை।

Verse 48

भूव्योमतोयानलवायवोऽपि सदा शरीरं प्रतिपालयंति । इतीदमालक्ष्य रतिः कुतो भवेद्विनाशिनाप्यस्य न शम विद्यते ॥ ४८ ॥

பூமி, ஆகாயம், நீர், தீ, காற்று ஆகியனவும் எப்போதும் இந்த உடலைத் தாங்கி வளர்க்கின்றன. இதைக் கண்டும் உடல்மேல் பற்றுதல் எப்படிச் சரியாகும்? ஆயினும் இது அழிவதாயினும் இதைப்பற்றி அடக்கம் (சமம்) இல்லை।

Verse 49

इदमनुपधिवाक्यमच्छलं परमनिरामयमात्मसाक्षिकम् । नरपतिरभिवीक्ष्य विस्मितः पुनरनुयोक्तुमिदं प्रचक्रमे ॥ ४९ ॥

நிபந்தனையற்றது, வஞ்சமற்றது, பரம நலமுடையது, ஆத்மசாட்சி கொண்டது ஆகிய இவ்வாக்கியத்தைப் பார்த்து அரசன் வியந்தான்; மீண்டும் முனிவரை வினவத் தொடங்கினான்।

Verse 50

जनक उवाच । भगवन्यदि न प्रेत्य संज्ञा भवति कस्यचित् । एवं सति किमज्ञानं ज्ञानं वा किं करिष्यति ॥ ५० ॥

ஜனகர் கூறினார்— ஓ பகவனே! மரணத்திற்குப் பின் யாருக்கும் உணர்வு எதுவும் நிலைக்காவிடில், அஞ்ஞானமோ ஞானமோ என்ன பயன் செய்யும்? ॥50॥

Verse 51

सर्वमुच्छेदनिष्टस्यात्पश्य चैतद्द्विजोत्तम । अप्रमत्तः प्रमत्तो वा किं विशेषं करिष्यति ॥ ५१ ॥

ஓ இருபிறப்பினருள் சிறந்தவரே! இதைக் காண்க—முழு அழிவே முடிவெனில், விழிப்போ அலட்சியமோ என்ன வேறுபாடு செய்யும்? ॥51॥

Verse 52

असंसर्गो हि भूतेषु संसर्गो वा विनाशिषु । कस्मै क्रियत कल्पेत निश्चयः कोऽत्र तत्त्वतः ॥ ५२ ॥

உண்மையில் உயிர்களுடன் நிஜமான தொடர்பே இல்லை; தொடர்பு இருந்தாலும் அது அழிவுடையவற்றுடனே. அப்படியெனில் யாருக்காக எதையும் செய்யவோ அமைக்கவோ? தத்துவமாக இங்கே உறுதி என்ன? ॥52॥

Verse 53

सनंदन उवाच । तमसा हि मतिच्छत्रं विभ्रांतमिव चातुरम् । पुनः प्रशमयन्वाक्यैः कविः पंचशिखोऽब्रवीत् ॥ ५३ ॥

சனந்தனர் கூறினார்— அறியாமை எனும் இருள் அறிவின் குடையை மூடியபோது, புத்திசாலியும் குழம்பியவனாய் தோன்றினான். அப்போது கவிஞர் பஞ்சசிகர் வார்த்தைகளால் அவனை மீண்டும் அமைதிப்படுத்தி உரைத்தார். ॥53॥

Verse 54

पंचशिख उवाच । उच्छेदनिष्टा नेहास्ति भावनिष्टा न विद्यते । अयं ह्यपि समाहारः शरीरेंद्रियचेतसाम् ॥ ५४ ॥

பஞ்சசிகர் கூறினார்— இங்கே முழு அழிவே இறுதி என்பதும் இல்லை; வெறும் ‘இருப்பு’ (பாவம்) இறுதி என்பதும் இல்லை. ஏனெனில் இதுவும் உடல், இந்திரியங்கள், சித்தம் ஆகியவற்றின் கூட்டு மட்டுமே. ॥54॥

Verse 55

वर्तते पृथगन्योन्यमप्युपाश्रित्य कर्मसु । धातवः पंचधा तोयं खे वायुर्ज्योतिषो धरा ॥ ५५ ॥

ஒருவருக்கொருவர் வேறுபட்டிருந்தாலும், பஞ்சதாதுக்கள் பரஸ்பரம் ஆதரித்து தத்தம் செயல்களில் இயங்குகின்றன—நீர், ஆகாயம், வாயு, ஜோதி (அக்னி), மற்றும் தாரை (பூமி).

Verse 56

तेषु भावेन तिष्टंति वियुज्यंते स्वभावतः । आकाशं वायुरूष्मा च स्नेहो यश्चापि पार्थिवः ॥ ५६ ॥

அவை அவற்றில் தத்தம் நிலையின்படி தங்குகின்றன; இயல்பினால் பிரிந்தும் விடுகின்றன. ஆகாயம், வாயு, உஷ்ணம், ஸ்நேகம் (ஈர்மை), பார்திவம் (திடத்தன்மை)—குணத்தின்படி தோன்றி மறைகின்றன.

Verse 57

एष पञ्चसमाहारः शरीरमपि नैकधा । ज्ञानमूष्मा च वायुश्च त्रिविधः कायसंग्रहः ॥ ५७ ॥

இந்த உடல் பஞ்சத்தின் கூட்டுச் சேர்க்கை; இயல்பில் இது பலவாக இல்லை. உடல்சேர்க்கை மூவகை—ஞானம், உஷ்ணம், மற்றும் வாயு (பிராணன்).

Verse 58

इंद्रियाणींद्रियार्थाश्च स्वभावश्चेतनामनः । प्राणापानौ विकारश्च धातवश्चात्र निःसृताः ॥ ५८ ॥

இதிலிருந்தே இந்திரியங்கள், இந்திரியப் பொருள்கள், இயல்பு, சேதனை மற்றும் மனம்; பிராணன்-அபானன், விகாரங்கள், தாதுக்கள்—எல்லாம் வெளிப்படுகின்றன என்று கூறப்படுகிறது.

Verse 59

श्रवणं स्पर्शनं जिह्वा दृष्टिर्नासा तथैव च । इंद्रियाणीति पंचैते चित्तपूर्वंगमा गुणाः ॥ ५९ ॥

கேள்வி, தொடுதல், நாக்கு, பார்வை, மூக்கு—இவை ஐந்து இந்திரியங்கள்; இவை சித்தம் முன்னே இருந்து (மனத்தின் வழிநடத்தலில்) செயல்படும் குணங்கள் ஆகும்.

Verse 60

तत्र विज्ञानसंयुक्ता त्रिविधा चेतना ध्रुवा । सुखदुःखेति यामाहुरनदुःखासुखेति च ॥ ६० ॥

அங்கே விவேக-ஞானத்துடன் இணைந்த சைதன்யம் நிலையானது; அது மூன்று வகை எனச் சொல்லப்படுகிறது—இன்பம், துன்பம், மேலும் துன்பமுமல்ல இன்பமுமல்லாத நிலை।

Verse 61

शब्दः स्पर्शश्च रूपं च मूर्त्यर्थमेव ते त्रयः । एते ह्यामरणात्पंच सद्गुणा ज्ञानसिद्धये ॥ ६१ ॥

ஒலி, தொடுதல், உருவம்—இம்மூன்றும் உடல்மயமான பொருள்தன்மையை நிறுவுவதற்கே; ஆனால் ‘அமர’ தத்துவத்திலிருந்து ஐந்து நற்குணங்கள் தோன்றி, உண்மை ஞானசித்திக்காக உள்ளன।

Verse 62

तेषु कर्मणि सिद्धिश्च सर्वतत्त्वार्थनिश्चयः । तमाहुः परमं शुद्धिं बुद्धिरित्यव्ययं महत् ॥ ६२ ॥

அவற்றில் செயலில் சித்தியும், எல்லாத் தத்துவங்களின் பொருளைத் தீர்மானிக்கும் உறுதியும் கிடைக்கின்றன. அதுவே பரமத் தூய்மை—‘புத்தி’ எனப்படும்; அது மகத்தும் அழியாததும்.

Verse 63

इमं गुणसमाहारमात्मभावेन पश्यतः । असम्यग्दर्शनैर्दुःखमनंतं नोपशाम्यति ॥ ६३ ॥

இந்த குணங்களின் தொகுதியை ‘நான்’ ‘என்’ என்ற அகந்தை-மமதை உணர்வால் பார்ப்பவருக்கு, சரியான அறிவு இல்லாததால் முடிவற்ற துன்பம் அடங்காது.

Verse 64

अनात्मेति च यदृष्टं तेनाहं न ममेत्यपि । वर्तते किमधिष्टानात्प्रसक्ता दुःखसंततिः ॥ ६४ ॥

இது ‘ஆத்மா அல்ல’ என்று கண்டபின்பும், ‘நான் அல்ல, என் அல்ல’ என்று எண்ணினபின்பும், துன்பத்தின் தொடர்ச்சி எந்த ஆதாரத்தில் பற்றிக்கொண்டு நீடிக்கிறது?

Verse 65

तत्र सम्यग्जनो नाम त्यागशास्त्रमनुत्तमम् । श्रृणुयात्तच्च मोक्षाय भाष्यमाणं भविष्यति ॥ ६५ ॥

அங்கே ‘ஸம்யக்ஜன’ எனப் பெயருடையவன், ஒப்பற்ற தியாகசாஸ்திரத்தை முறையாகக் கேட்க வேண்டும்; அது விளக்கப்படும்போது மோட்சத்திற்கான சாதனமாகும்।

Verse 66

त्याग एव हि सर्वेषामुक्तानामपि कर्मणाम् । नित्यं मिथ्याविनीतानां क्लेशो दुःखावहो तमः ॥ ६६ ॥

உண்மையில் தியாகமே கூறப்பட்ட எல்லாக் கர்மங்களின் சாரம்; ஆனால் எப்போதும் பொய்மையில் பழக்கப்பட்டவர்களுக்கு துன்பம் தரும் இருள் போன்ற கிளேசம் எழுகிறது।

Verse 67

द्रव्यत्यागे तु कर्माणि भोगत्यागे व्रतानि च । सुखत्यागा तपो योगं सर्वत्यागे समापना ॥ ६७ ॥

பொருள் தியாகத்தில் விதிக்கர்மங்கள் நிகழும்; போகத் தியாகத்தில் விரதங்கள் மேற்கொள்ளப்படும். சுகத் தியாகத்தால் தவமும் யோகமும் பிறக்கும்; அனைத்தையும் துறப்பதில் பரம நிறைவு (இறுதி அடைவு) உண்டு।

Verse 68

तस्य मार्गोऽयमद्वैधः सर्वत्यागस्य दर्शितः । विप्रहाणाय दुःखस्य दुर्गतिर्हि तथा भवेत् ॥ ६८ ॥

இதுவே அவனுடைய பாதை—இருமையற்றது—அனைத்தையும் துறத்தலாகக் காட்டப்பட்டது. இதனால் துக்கம் முற்றிலும் நீங்கும்; இல்லையெனில் துர்கதி நிச்சயம் ஏற்படும்।

Verse 69

पंच ज्ञानेंद्रियाण्युक्त्वा मनः षष्टानि चेतसि । बसषष्टानि वक्ष्यामि पंच कर्मेद्रियाणि तु ॥ ६९ ॥

ஐந்து ஞானேந்திரியங்களைச் சொல்லி, உள்ளச்சித்தத்தில் மனத்தை ஆறாவதாகக் கூறி, இப்போது ஐந்து கர்மேந்திரியங்களையும் நான் விளக்குவேன்।

Verse 70

हस्तौ कर्मेद्रियं ज्ञेयमथ पादौ गतींद्रियम् । प्रजनान दयोमेढ्रो विसर्गो पायुरिंद्रियम् ॥ ७० ॥

கைகளை கர்மேந்திரியம் என அறி; கால்கள் கதி-இந்திரியம். இனப்பெருக்கத்திற்கு உபஸ்தம் கருவி; கழிவுநீக்கத்திற்கு பாயுவே கர்மேந்திரியம்.

Verse 71

वाक्च शब्दविशेषार्थमिति पंचान्वितं विदुः । एवमेकादशेतानि बुद्ध्या त्ववसृजन्मनः ॥ ७१ ॥

வாக்கு ஐந்துவகை என அறியப்படுகிறது—சப்தம், அதன் சிறப்பு உச்சரிப்பு, பொருள் முதலியவற்றுடன். அதுபோல புத்தியால் மனத்தை இவ்வெழு+நான்கு எனும் பதினொன்று (இந்திரியங்கள்) இலிருந்து விலக்குக.

Verse 72

कर्णो शब्दश्च चित्तं च त्रयः श्रवणसंग्रहे । तथा स्पर्शे तथा रूपे तथैव रसगंधयोः ॥ ७२ ॥

காது, சப்தம், சித்தம்—இம்மூன்றும் சேர்ந்து கேள்வி-கிரகணமாகும். அதுபோலத் தொடுதல், ரூபம்; மேலும் ருசி மற்றும் கந்தம் ஆகியவற்றிலும் (மூவகைச் சேர்க்கை).

Verse 73

एवं पंच त्रिका ह्येते गुणस्तदुपलब्धये । येनायं त्रिविधो भावः पर्यायात्समुपस्थितः ॥ ७३ ॥

இவ்வாறு தத்துவத்தை உணர்வதற்காக குணங்கள் ஐந்து மும்மடங்களாக அமைக்கப்பட்டன; அவற்றின் தொடர்ச்சியான நிலைகளால் இம்மூவகை பாவம் வெளிப்படுகிறது.

Verse 74

सात्त्विको राजसश्चापि तामसश्चापि ते त्रयः । त्रिविधा वेदाना येषु प्रसृता सर्वसाधिनी ॥ ७४ ॥

அவை மூன்றும்—சாத்த்விகம், ராஜசம், தாமசம்—என மூவகை. இவற்றில் வேதவாணியும் மூவகையாகப் பரவி, அனைத்தையும் சாதிக்கும் சாதனமாகிறது.

Verse 75

प्रहर्षः प्रीतिरानंदः सुखं संशान्तचित्तता । अकुतश्चित्कुतश्चिद्वा चित्ततः सात्त्विको गुणः ॥ ७५ ॥

பிரஹர்ஷம், பிரீதி, ஆனந்தம், சுகம், முழுமையாக அமைந்த மனநிலை—இவை காரணமின்றியோ காரணத்தாலோ தோன்றினாலும், இயல்பாகவே மனத்தில் சத்த்வகுணத்தின் இலக்கணங்கள்.

Verse 76

अतुष्टिः परितापश्च शोको लोभस्तथाऽक्षमा । लिंगानि रजसस्तानि दृश्यंते हेत्वहेतुतः ॥ ७६ ॥

திருப்தியின்மை, உள்ளெரிச்சல், சோகம், பேராசை, பொறாமையற்ற சகிப்பின்மை—இவை ரஜோகுணத்தின் அடையாளங்கள்; காரணத்தாலோ காரணமின்றியோ தோன்றுகின்றன.

Verse 77

अविवेकस्तथा मोहः प्रमादः स्वप्नतंद्रिता । कथंचिदपि वर्तंते विविधास्तामसा गुणाः ॥ ७७ ॥

விவேகமின்மை, மயக்கம், அலட்சியம், உறக்கத்துக்குச் சாயும் மந்தம்—இவை போன்ற பல தாமஸப் போக்குகள் எப்படியோ மனத்தில் நிலைத்திருக்கின்றன.

Verse 78

इमां च यो वेद विमोक्षबुद्धिमात्मानमन्विच्छति चाप्रमत्तः । न लिप्यते कर्मपलैरनिष्टैः पत्रं विषस्येव जलेन सिक्तम् ॥ ७८ ॥

இந்த விடுதலை-ஞானத்தை அறிந்து, அலட்சியமின்றி ஆத்மாவை நாடுபவன், தீய கர்மபலனால் மாசுபடான்—நீரால் நனைந்த விஷ இலை போல (அது ஒட்டாது).

Verse 79

दृढैर्हि पाशैर्विविधैर्विमुक्तः प्रजानिमित्तैरपि दैवतैश्च । यदा ह्यसौ दुःखसौख्ये जहाति मुक्तस्तदाऽग्र्यां गतिमेत्यलिंगः ॥ ७९ ॥

சந்ததி காரணமானதும், தேவதைகளுடன் தொடர்புடையதும் ஆகிய பல உறுதியான பந்தங்களிலிருந்து விடுபட்டு, துக்கமும் சுகமும் இரண்டையும் விட்டு விடும் போது, அவன் முக்தனாய் உடல்-அடையாளமற்றவனாக உயர்ந்த பரம நிலையை அடைகிறான்.

Verse 80

श्रुतिप्रमाणगममंगलैश्च शेति जरामृत्युभयादतीतः । क्षीणे च पुण्ये विगते च पापे तनोर्निमित्ते च फले विनष्टे ॥ ८० ॥

வேதப் பிரமாணமும் ஆகமங்களின் மங்கள உபதேசங்களும் ஆதாரமாகக் கொண்டு, அவர் மூப்பு–மரணப் பயத்தைத் தாண்டுகிறார். புண்ணியம் சோர்ந்து, பாபம் நீங்கி, உடலின் காரணமும் அதன் பயனும் அழிந்தபோது, அவர் அவை அனைத்திற்கும் அப்பால் நிலைபெறுகிறார்.

Verse 81

अलेपमाकाशमलिंगमेवमास्थाय पश्यंति महत्यशक्ता । यथोर्णनाभिः परिवर्तमानस्तंतुक्षये तिष्टति यात्यमानः ॥ ८१ ॥

களங்கமற்ற, ஆகாசம் போன்ற, குறியற்ற (அலிங்க) தத்துவத்தை ஆதாரமாகக் கொண்டாலே மிக வல்லவர்களும் அதனைத் தரிசிக்க முடியும். சிலந்தி நூலை நெய்தபடி சுற்றிச் செல்கிறது; நூல் தீர்ந்தவுடன்—நகர்வது போலத் தோன்றினாலும்—நின்றுவிடுகிறது.

Verse 82

तथा विमुक्तः प्रजहाति दुःखं विध्वंसते लोष्टमिवादिमृच्छन् । यथा रुरुः शृंगमथो पुराणं हित्वा त्वचं वाप्युरगो यथा च ॥ ८२ ॥

அவ்வாறே விடுதலை பெற்றவர் துக்கத்தை விட்டு, காலடியில் மண் கட்டி நொறுங்குவது போல அதைச் சிதைக்கிறார். ருரு மான் பழைய கொம்பை விட்டுவிடுவது போலவும், பாம்பு பழுதான தோலை கழற்றுவது போலவும்.

Verse 83

विहाय गच्छन्ननवेक्षघमाणस्तथा विमुक्तो विजहाति दुःखम् । मत्स्यं यथा वाप्युदके पतंतमुत्सृज्य पक्षी निपतत्सशक्तः ॥ ८३ ॥

பின்னால் நோக்காமல் விட்டுச் செல்வது போல, விடுதலை பெற்றவர் துக்கத்தை விட்டு விடுகிறார். குளத்தின் நீரில் விழுந்த மீனை விட்டுவிட்டு, சுமையின்றி பறவை முழு வலிமையுடன் மீண்டும் பாய்வது போல.

Verse 84

तथा ह्यसौ दुःखसौख्ये विहाय मुक्तः परार्द्ध्या गतिमेत्यलिंगः ॥ ८४ ॥

அவ்வாறே அவர் துக்கமும் சுகமும் இரண்டையும் விட்டு, குறியற்றவனாய் பற்றற்றவனாய், பரம பராத்பர நிலையை அடைகிறார்.

Verse 85

इदममृतपदं निशम्य राजा स्वयमिहपंचशिखेन भाष्यमाणम् । निखिलमभिसमीक्ष्य निश्चितार्थः परमसुखी विजहार वीतशोकः ॥ ८५ ॥

பஞ்சசிகர் தாமே இங்கே விளக்கிய இந்த ‘அமரப் பதம்’ கேட்டு, அரசன் அனைத்துவிதமாக ஆராய்ந்து அதன் பொருளில் உறுதி பெற்று, துயரமின்றி பரம ஆனந்தத்தில் வாழ்ந்தான்।

Verse 86

अपि च भवति मैथिलेन गीतं नगरमुपाहितमग्निनाभिवीक्ष्य । न खलु मम हि दह्यतेऽत्र किंचित्स्वयमिदमाह किल स्म भूमिपालः ॥ ८६ ॥

மேலும் மிதிலையின் அரசனைப் பற்றி பாடப்படுவது: தீயால் நகரம் எரியக் கண்ட அரசன் தானே, “உண்மையில் இங்கே என்னுடையது எதுவும் எரியவில்லை” என்று கூறினான் என்கிறார்கள்।

Verse 87

इमं हि यः पठति विमोक्षनिश्चयं महामुने सततमवेक्षते तथा । उपद्रवाननुभवते ह्यदुः खितः प्रमुच्यते कपिलमिवैत्य मैथिलः ॥ ८७ ॥

மகாமுனியே, யார் இந்த ‘விமோட்ச நிச்சயம்’ என்பதைப் பாராயணம் செய்து இடையறாது தியானிக்கிறாரோ, அவர் துன்பத் தாக்கங்களை அனுபவிக்கார்; துயரமின்றி விடுதலை பெறுவார்—மிதிலையின் அரசன் கபிலரை அடைந்ததுபோல்।