Shloka 1
Adhyaya 55 — Description of Jambudvipa: The Four Forests, Lakes, and Mountain Ranges Around Mount Meru; Bharata as the Karma-Bhumi
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे भुवनकोशस्थजम्बूद्वीपवर्णनं नाम चतुःपञ्चाशोऽध्यायः ।
पञ्चपञ्चाशोऽध्यायः ।
मार्कण्डेय उवाच ।
शैलेषु मन्दाराद्येषु चतुष्वपि द्विजोत्तम ।
वानानि यानि चत्वारि सरांसि च निबोध मे ॥
iti śrī-mārkaṇḍeya-purāṇe bhuvana-kośa-stha-jambūdvīpa-varṇanaṁ nāma catuḥpañcāśo ’dhyāyaḥ | pañcapañcāśo ’dhyāyaḥ | mārkaṇḍeya uvāca | śaileṣu mandārādyeṣu catuṣv api dvijottama | vānāni yāni catvāri sarāṁsi ca nibodha me ||
இவ்வாறு ஸ்ரீ மார்கண்டேய புராணத்தின் புவனகோசத்தில் ‘ஜம்பூத்வீப வர்ணனை’ எனப்படும் ஐம்பத்துநான்காம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது. இப்போது ஐம்பத்திஐந்தாம் அதிகாரம் தொடங்குகிறது. மார்கண்டேயர் கூறினார்—ஓ இருபிறப்போரில் சிறந்தவரே, மந்தர முதலிய நான்கு மலைகளில் உள்ள நான்கு வனங்களையும் அவற்றின் ஏரிகளையும் என்னிடமிருந்து கேள்।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The shift from large-scale continents to specific forests and lakes models a layered pedagogy: knowledge proceeds from macrocosm to microcosm, encouraging careful attention and ordered learning.
Sthāna: continued world-description; the colophon explicitly signals the cosmographic unit (bhuvanakośa).
Forests and lakes often function as symbols of inner cultivation (vana as disciplined retreat; saraḥ as clarity/reflective mind) within the mapped cosmos.