Shloka 33
Adhyaya 50 — Mind-Born Progeny, Svayambhuva Manu’s Lineage, and Brahmā’s Ordinance to Duḥsaha (Alakṣmī’s Retinue)
दुःखोद्भवाः स्मृता ह्येते सर्वे वाधर्मलक्षणाः ।
नैषां भार्यास्ति पुत्रो वा सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः ॥
निरृतिश्च तथा चान्या मृत्योर्भार्याभवन्मुने ।
अलक्ष्मीर्नाम तस्याञ्च मृत्योः पुत्राश्चतुर्दश ॥
duḥkhodbhavāḥ smṛtā hy ete sarve vādharmalakṣaṇāḥ | naiṣāṃ bhāryāsti putro vā sarve te hy ūrdhvaretasaḥ ||
nirṛtiś ca tathā cānyā mṛtyor bhāryābhavan mune | alakṣmīr nāma tasyāṃ ca mṛtyoḥ putrāś caturdaśa ||
இவர்கள் அனைவரும் துயரத்திலிருந்து பிறந்தவர்கள் என நினைவுகூரப்படுகின்றனர்; அனைவரிலும் அதர்மத்தின் குறிகள் உள்ளன. இவர்களுக்கு மனைவியும் இல்லை, மகனும் இல்லை; அனைவரும் ஊர்த்வரேதஸ் (சாதாரணப் பிரஜனனமற்றோர்). ஓ முனிவரே, நிர்ருதி மரணத்தின் இன்னொரு மனைவியாக ஆனாள்; அவளிடத்தில் ஆலட்சுமி என்ற மகள் பிறந்தாள், அந்த வழியில் மரணத்துக்கு பதினான்கு மகன்கள் உண்டாயினர்।
FAQs
Adharmic forces are portrayed as sterile in a social-moral sense (no lawful household lineage), yet potent in disruption. Misfortune (Alakṣmī) is rooted in ruin (nirṛti) and death (mṛtyu), emphasizing that inauspiciousness is tied to decay and unethical drift.
Sarga/Pratisarga genealogical listing; additionally, it functions as a didactic catalogue explaining how adharma manifests in the world through named forces (alakṣmī and her agents).
‘Ūrdhvaretas’ here can symbolize forces that do not ‘create’ life but consume it—energies of depletion rather than generation. Alakṣmī represents the subtle principle of inauspicious entropy affecting mind, home, and polity.