Adhyaya 36
NarakaKarmaAfterlife10 Shlokas

Adhyaya 36: Madalasa’s Final Counsel and the Renunciation of King Ritadhvaja

मदालसोपदेशः (Madālāsopadeśaḥ)

Hell Realms

இந்த அதிகாரத்தில் மதாலசை இறுதி உபதேசமாக மகன்களுக்கும் அரசன் ரிதத்வஜனுக்கும் உடல்‑உலகத்தின் நிலையாமை, தர்மநெறி, ஆத்மஞானத்தின் உயர்வு ஆகியவற்றை எடுத்துரைக்கிறாள். வைராக்யம், சத்தியம், கடமையுணர்வு ஆகியவற்றை வலியுறுத்தி அரசாட்சியும் क्षணிகம் என அறிவுறுத்துகிறாள். அவள் சொற்களால் உருகிய ரிதத்வஜன் மகனிடம் அரசை ஒப்படைத்து தவவனத்திற்குச் சென்று சந்நியாசத்தை ஏற்று உள்ளமைதியை அடைகிறான்।

Key Content Points

Ritadhvaja’s completion of gṛhastha duties: marriage, progeny, yajñas, and sustained obedience to paternal authority.Royal succession and dharmic transition: abhiṣeka of the son and the king’s departure with his queen to the forest for tapas (vānaprastha/renunciation motif).Madālasā’s concluding counsel: grief as the inevitable product of household-attachment; instruction to consult an inscribed message on a golden ring as a portable ethical reminder.

Focus Keywords

Markandeya Purana Adhyaya 36Madalasa UpadeshaRitadhvaja renunciationKubalayasva abhishekagrihastha dharma and vanaprasthaAlarka AnushasanaPuranic ethics of detachment

Shlokas in Adhyaya 36

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽलर्कानुशासने वर्ज्यावर्ज्यनाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः । षट्त्रिंशोऽध्यायः । जड उवाच— स एवमनुशिष्टः सन् मात्रा संप्राप्य यौवनम् । ऋतध्वजसुतश्चक्रे सम्यग्दारपरिग्रहम् ॥

இவ்வாறு ஸ்ரீ மார்கண்டேய புராணத்தில் அலர்க்கருக்கான உபதேசப் பகுதியில் ‘விலக்கவேண்டியது, விலக்கவேண்டாதது’ எனும் முப்பத்தைந்தாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது. இப்போது முப்பத்தாறாம் அத்தியாயம் தொடங்குகிறது. ஜடன் கூறினான்—இவ்வாறு உபதேசம் பெற்ற அவன், தாயுடன் இளமை அடைந்து, ருதத்வஜனின் மகன் முறையாக திருமணத்தில் இணைந்தான்.

Verse 2

पुत्रांश्चोत्पादयामास यज्ञैश्चाप्ययजद्विभुः । पितुश्च सर्वकालेषु चकाराज्ञानुपालनम् ॥

அவன் மகன்களைப் பெற்றான்; யாகங்களையும் செய்தான்; மேலும் எப்போதும் தந்தையின் ஆணைகளை முறையாகக் கடைப்பிடித்தான்.

Verse 3

ततः कालेन महता संप्राप्य चरमं वयः । चक्रेऽभिषेकं पुत्रस्य तस्य राज्ये ऋतध्वजः ॥

பின்னர் நீண்ட காலத்திற்குப் பின், வாழ்வின் இறுதிக் கட்டத்தை அடைந்த ருதத்வஜன், அந்த அரசில் தன் மகனுக்கு அரசாபிஷேகம் நடத்தினான்।

Verse 4

भार्यया सह धर्मात्मा यियासुस्तपसे वनम् । अवतीर्णो महारक्षो महाभागो महीपतिः ॥

அந்த தர்மநெறி கொண்ட அரசன்—மாபெரும் காவலனும் பாக்கியமுள்ள பூமிபதியும்—தன் மனைவியுடன் தவத்திற்காக வனத்திற்குப் புறப்பட்டான்।

Verse 5

मदालसा च तनयं प्राहेदं पश्चिमं वचः । कामोपभोगसंसर्गप्रहाणाय सुतस्य वै ॥

மேலும் மதாலசா தன் மகனிடம் இவ்விறுதி வார்த்தைகளை உரைத்தாள்—காமத்தின் தொடர்புகளும் இன்பங்களும் தரும் பற்றுதலைத் துறக்கவே அவை நோக்கமாக இருந்தன।

Verse 6

मदालसोवाच यदा दुःखमसह्यं ते प्रियबन्धुवियोगजम् । शत्रुबाधोद्भवं वापि वित्तनाशात्मसम्भवम् ॥

மதாலசா கூறினாள்—அன்புடைய உறவினரின் பிரிவால், அல்லது பகைவரின் ஒடுக்குமுறையால், அல்லது செல்வ இழப்பால் உண்டாகும் தாங்கமுடியாத துயரம் உன்னை வந்தடைந்தால்—

Verse 7

भवेतत्कुर्वतो राज्यं गृहधर्मावलम्बिनः । दुःखायतनभूतो हि ममत्वालम्बनो गृही ॥

இத்தகைய துன்பம், இல்லறக் கடமைகளும் பற்றுகளும் பிடித்துக்கொண்டு அரசை ஆளுபவர்க்கே ஏற்படும்; ஏனெனில் ‘எனது’ என்ற மமத்துவத்தில் தங்கிய இல்லறம் உண்மையிலேயே துயரத்தின் ஆசனமாகிறது।

Verse 8

तदास्मात्पुत्र ! निष्कृष्य मद्दत्तादङ्गुलीयकात् । वाच्यं ते शासनं पट्टे सूक्ष्माक्षरनिवेशितम् ॥

அப்போது, மகனே, நான் அளித்த மோதிரத்திலிருந்து அதனை வெளியே எடு; நுண்ணெழுத்துகளால் பட்டையில் பொறிக்கப்பட்ட உபதேசத்தை நீ வாசி।

Verse 9

जड उवाच इत्युक्त्वा प्रददौ तस्मै सौवर्णं साङ्गुलीयकम् । आशिषश्चापि या योग्याः परुषस्य गृहे सतः ॥

ஜடன் கூறினான்—இவ்வாறு சொல்லி அவள் அவனுக்கு ஒரு பொன் மோதிரம் (ஸ்வர்ணமுத்ரிகா) அளித்தாள்; மேலும் அவன் இல்லறத்தில் இருந்தபோது பருஷனுக்குத் தகுந்த ஆசீர்வாதங்களையும் அவள் அருளினாள்।

Verse 10

ततः कुबलयाश्वोऽसौ सा च देवी मदालसा । पुत्राय दत्त्वा तद्राज्यं तपसे काननं गतौ ॥

பின்னர் அந்த குபலயாஷ்வனும், உயர்ந்த மடாலசையும், அரசாட்சியைத் தங்கள் மகனுக்கு அளித்து, தவத்திற்காக வனத்திற்குச் சென்றனர்।

Frequently Asked Questions

It examines how attachment (mamatva) within household life becomes a structural cause of suffering—through separation from loved ones, conflict with enemies, and loss of wealth—and prescribes deliberate detachment as the ruler’s ethical safeguard.

This Adhyāya is not a Manvantara-catalogue segment; instead, it advances a dynastic-ethical vignette (vamśa-centered instruction) focused on succession, kingship, and the life-stage transition from rulership to forest-asceticism.

It does not belong to the Devī Māhātmya (Adhyāyas 81–93). Its relevance lies in the lineage instruction (vamśa-nīti) delivered by Madālasā, a paradigmatic didactic queen, emphasizing renunciation and the hazards of kāmopabhoga-saṃsarga (sensual entanglement).