Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange

Chapter 55

कौरवाग्रगजानां तु शरीरैर्गतचेतसाम्‌ । क्षणेन संवृता भूमिमेंघैरिव नभस्तलम्‌,एक ही क्षणमें प्राणहीन हुए कौरवसेनाके आगे चलनेवाले गजराजोंकी लाशोंसे वहाँकी भूमि पट गयी एवं मेघोंकी घटासे आच्छादित आकाशकी भाँति प्रतीत होने लगी

kauravāgragajānāṁ tu śarīrair gatacetasām | kṣaṇena saṁvṛtā bhūmir meghair iva nabhastalam ||

வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஒரே கணத்தில், கௌரவர் படையின் முன்னணியில் சென்ற பெருயானைகளின் உயிரற்ற உடல்களால் அந்த நிலம் மூடப்பட்டது; அது மேகக் கூட்டங்களால் மறைக்கப்பட்ட வானத்தைப் போலத் தோன்றியது.

कौरवof the Kauravas
कौरव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Genitive, Plural
अग्रin the front
अग्र:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअग्र
FormNeuter, Locative, Singular
गजानाम्of the elephants
गजानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगज
FormMasculine, Genitive, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शरीरैःby/with the bodies
शरीरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Instrumental, Plural
गतgone; departed
गत:
TypeAdjective
Rootगम्
FormMasculine, Genitive, Plural, क्त (past passive participle)
चेतसाम्of those whose consciousness (life) is gone; lifeless
चेतसाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootचेतस्
FormNeuter, Genitive, Plural
क्षणेनin a moment
क्षणेन:
Karana
TypeNoun
Rootक्षण
FormMasculine, Instrumental, Singular
संवृताwas covered/filled
संवृता:
TypeVerb
Rootसम् + वृ
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
भूमिःthe earth/ground
भूमिः:
Karta
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Nominative, Singular
मेघैःby clouds
मेघैः:
Karana
TypeNoun
Rootमेघ
FormMasculine, Instrumental, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
नभःthe sky
नभः:
Karta
TypeNoun
Rootनभस्
FormNeuter, Nominative, Singular
तलम्surface/expanse
तलम्:
Karma
TypeNoun
Rootतल
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kauravas
F
front-line war elephants
E
earth/ground (bhūmi)
S
sky (nabhas)
C
clouds (megha)