Adhyaya 45
Aśvatthāman’s Admonition to Karṇa on Boasting, Varṇa-Duties, and the Threat of Arjuna (Virāṭa-parva, Adhyāya 45)
Upa-parva: Gogrāhaṇa (Cattle-Raid) Episode / Go-haraṇa Upākhyāna (Virāṭa Parva context)
Aśvatthāman addresses Karṇa with a pointed critique of premature triumphalism: the cattle are not yet secured, boundaries not crossed, and the return to Hāstinapura not achieved, making boastful speech strategically and ethically unsound (1). He generalizes a norm of valor: even after many victories and wealth, the wise do not advertise “manliness” through talk (2), illustrating the ideal of silent efficacy through images of fire, sun, and earth bearing the world without proclamation (3). He then invokes varṇa-structured duties as articulated by sages: Brahmins study and officiate; kṣatriyas rely on arms and sacrifice without acting as officiants; vaiśyas acquire wealth and support sacred rites (4–5), and the virtuous honor teachers according to śāstra (6). Turning to political legitimacy, he questions satisfaction in a kingdom obtained via gambling and harsh conduct, equating such acquisition to ordinary unscrupulousness (7–8). He challenges Karṇa to name actual single-chariot victories over Arjuna, Nakula, Sahadeva, Yudhiṣṭhira, Bhīma, or a legitimate “conquest” of Draupadī, re-framing her humiliation as wrongdoing rather than valor (9–11). He warns that cutting the Pandavas’ “root” invites consequential retaliation, emphasizing Arjuna’s emergence as a source of distress for the Dhārtarāṣṭras (12–14). Aśvatthāman underscores Arjuna’s fearlessness and overwhelming martial capability, using forceful similes and asserting that few can match him in weapon-skill (15–19). He adds a dharma-based note on the primacy of the disciple after the son, explaining Arjuna’s special status to Droṇa (20). Finally, he issues an ironic directive: fight Arjuna with the same methods used in the dice-game and Draupadī’s public humiliation, and suggests Śakuni—expert in deceitful play—should take the field, while Aśvatthāman himself declines to fight Arjuna and redirects attention to the Matsya as the immediate adversary (21–26).
Chapter Arc: उत्तर के भय-ग्रस्त हृदय को अर्जुन का आश्वासन मिलता है—रणविशारद पार्थ कहता है कि अब किसी शत्रु का भय शेष नहीं; वह अकेला ही सबको रणभूमि से खदेड़ देगा। → उत्तर स्वयं को सारथि के रूप में प्रस्तुत करता है—घोड़ों को साधने और रथ हाँकने का अभ्यास बताकर वह अर्जुन की सहायता का संकल्प लेता है। अर्जुन, अपने दिव्य-अनुभवों और गुरुओं-देवताओं के आश्रय का स्मरण कर, उत्तर के भीतर उठते ‘मानस-ज्वर’ को शांत करने हेतु उसे शीघ्र रथ चलाने का आदेश देता है। → अर्जुन का आत्मविश्वास चरम पर पहुँचता है—वह निवातकवच और पौलोम दैत्यों के विरुद्ध इन्द्रार्थ युद्ध का उदाहरण देकर बताता है कि तब भी उसे सहायता मिली थी; अब तो द्रोण, देवगण, कृप, कृष्ण-माधव और शंकर (पिनाकपाणि) के आश्रय से वह कौरव-सेना को कैसे न जीतेगा? → उत्तर का भय क्रमशः साहस में ढलता है; वह अर्जुन के वचनों से प्रेरित होकर सारथ्य-कार्य स्वीकार करता है और युद्ध-तैयारी पूर्ण होती है—रथ आगे बढ़ने को तत्पर होता है। → रथ के बढ़ते ही अगला क्षण कौरवों से प्रत्यक्ष सामना और अर्जुन के गुप्त-परिचय के उद्घाटन की दहलीज़ पर आ टिकता है।
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १ ६ श्लोक मिलाकर कुल २६३ “लोक हैं।) हू... “+ (9) #:-ज 2४) पजञज्चचत्वारिशो< ध्याय: अर्जुनद्वारा युद्धकी तैयारी
உத்தரன் கூறினான்— “வீரரே! என்னைத் தேரோட்டியாகக் கொண்டு இந்த அழகிய தேரில் ஏறி, படையின் எந்தப் பிரிவை நோக்கிச் செல்கிறீர்? நீங்கள் எங்கு செல்ல ஆணையிடுகிறீரோ, அங்கே நான் உங்களுடன் செல்வேன்.”
Verse 2
अजुन उवाच प्रीतो5स्मि पुरुषव्याप्र न भयं विद्यते तव | सर्वान् नुदामि ते शत्रून् रणे रणविशारद
அர்ஜுனன் கூறினான்— “மனிதர்களில் புலியே! நான் மகிழ்கிறேன். உனக்கு அச்சமில்லை. போரில் தேர்ந்தவனாக, உன் பகைவர்களை எல்லாம் போர்க்களத்தில் விரட்டியடிப்பேன்.”
Verse 3
अर्जुनने कहा--पुरुषसिंह! अब तुम्हें कोई भय नहीं रहा, यह जानकर मैं बहुत प्रसन्न हूँ। रणकर्ममें कुशल वीर! मैं तुम्हारे सब शत्रुओंको अभी मार भगाता हूँ ।।
அர்ஜுனன் கூறினான்— “மகாபாகுவே! அமைதியுடன், அச்சமின்றி இரு. இந்த மோதலில் பகைவர்களுடன் நான் போரிடுவதைப் பார்; மாபெரும், அச்சுறுத்தும் வீரச் செயல்களை நான் நிகழ்த்துவதைப் பார்.”
Verse 4
एतान् सर्वानुपासड् न् क्षिप्रं बध्नीहि मे रथे । एकं चाहर निस्त्रिंशं जातरूपपरिष्कृतम्,मेरे इन सब तरकसोंको शीघ्र रथमें बाँध दो और एक सुवर्णभूषित खड़्ग भी ले आओ
அர்ஜுனன் கூறினான்— “இந்த அம்புக்கூடைகள் அனைத்தையும் விரைவாக என் தேரில் கட்டிவிடு. மேலும் ஒரு வாளையும் கொண்டு வா—அது பொன்னால் அலங்கரிக்கப்பட்டதாக இருக்கட்டும்.”
Verse 5
वैशम्पायन उवाच अर्जुनस्य वच: श्रुत्वा त्वरावानुत्तरस्तदा । अर्जुनस्यायुधान् गृहा शीघ्रेणावातरत् तत:
வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஜனமேஜயா! அர்ஜுனனின் சொற்களை கேட்டவுடன் உத்தரன் உடனே ஆவலுற்று, அர்ஜுனனின் ஆயுதங்களை எடுத்துக்கொண்டு விரைவாக மரத்திலிருந்து இறங்கினான்।
Verse 6
अजुन उवाच अहं वै कुरुभियोत्स्याम्यवजेष्यामि ते पशून्,अर्जुन बोले--मैं कौरवोंसे युद्ध करूँगा और तुम्हारे पशुओंको जीत लूँगा
அர்ஜுனன் கூறினான்—நான் கௌரவர்களுடன் போரிடுவேன்; உன் மாடுமந்தைகளை வென்று மீட்டுக் கொண்டு வருவேன்।
Verse 7
संकल्पपक्षविक्षेपं बाहुप्राकारतोरणम् । त्रिदण्डतूणसम्बाधमनेकध्वजसंकुलम्
இந்தத் தேரு உறுதியின் வளைவுகளும் போர்த் தந்திரத்தின் சுழல்களும் கொண்டது; என் இரு கரங்களே இதன் மதிலும் வாயிலும் ஆகும். மும்மரத் தண்டு, அம்புறைகள் நெருக்கமாகவும், பல கொடிகள் நிறைந்தும் இருப்பதால், இதனை யாரும் நெருங்கி உட்புக முடியாது.
Verse 8
ज्याक्षेपणं क्रोधकृतं नेमीनिनददुन्दुभि | नगर ते मया गुप्तं रथोपस्थं भविष्यति
கோபத்துடன் வில்லின் நாணை இழுக்கும் போது எழும் துடிப்பு ஒலியும், சக்கர வளையங்களின் முழக்கமும்—அவை துந்துபி முழக்கம்போல் இருக்கட்டும். என் காவலில் இந்தத் தேரே உனக்குக் கோட்டையாய் நகரமாய் ஆகும்.
Verse 9
अधिष्ठितो मया संख्ये रथो गाण्डीवधन्वना । अजेय: शत्रुसैन्यानां वैराटे व्येतु ते भयम्
நான் போர்க்களத்தில் காண்டீவ வில்லைத் தாங்கி தேரில் அமர்ந்திருக்கும் போது, பகைவரின் படைகள் என்னை வெல்ல இயலாது. ஆகவே, விராடனின் புதல்வனே! உன் அச்சம் நீங்குக.
Verse 10
उत्तर उवाच बिभेमि नाहमेतेषां जानामि त्वां स्थिरं युधि | केशवेनापि संग्रामे साक्षादिन्द्रेण वा समम्
உத்தரன் கூறினான்—இனி நான் அவர்களை அஞ்சேன். போரில் நீர் உறுதியானவர் என்று நான் அறிவேன்—சமரில் நீர் கேசவனுக்கும் சமன்; அல்லது நேரில் இந்திரனுக்கும் ஒப்பானவர்.
Verse 11
उत्तरने कहा--अब मैं उनसे नहीं डरता; क्योंकि मैं अच्छी तरह जानता हूँ कि आप संग्रामभूमिमें भगवान् श्रीकृष्ण और साक्षात् इन्द्रके समान स्थिर रहनेवाले हैं ।।
ஆனால் இதே ஒரு எண்ணத்தை மீண்டும் மீண்டும் சிந்தித்துக் கொண்டிருக்கையில் நான் முழுதும் குழப்பத்தில் விழுகிறேன். என் அறிவு மந்தமாதலால் எந்த வழியிலும் உறுதியான முடிவுக்கு வர இயலவில்லை.
Verse 12
एवं युक्ताड्ररूपस्य लक्षणै: सूचितस्य च । केन कर्मविपाकेन क्लीबत्वमिदमागतम्
உமது அங்கங்களும் உருவமும் அனைத்தும் முற்றிலும் தகுதியானவை; இலக்கணங்களாலும் நீர் அற்புதமானவர் எனத் தெரிவிக்கப்படுகிறீர். அப்படியிருக்க, எந்தக் கர்மவிபாகத்தால் உமக்கு இந்த நபுஞ்சகத்தன்மை வந்தது?
Verse 13
मन्ये त्वां क्लीबवेषेण चरन्तं शूलपाणिनम् । गन्धर्वराजप्रतिमं देवं वापि शतक्रतुम्
நபுஞ்சக வேடத்தில் நீர் நடமாடுவதைக் கண்டு, உம்மை நான் சூலபாணி சங்கரனே என எண்ணுகிறேன்; அல்லது கந்தர்வராஜனை ஒத்த ஒரு தேவன், அல்லது நேரில் சதக்ரது இந்திரன் எனவும் கருதுகிறேன்.
Verse 14
अर्जुन उवाच (उर्वशीशापसम्भूतं क्लैब्यं मां समुपस्थितम् । पुराहमाज्ञया क्षातुर्ज्येष्टस्यास्मि सुरालयम् ।।
அர்ஜுனன் கூறினான்—மகாபாஹோ! உர்வசியின் சாபத்தினால் எனக்கு இந்த நபுஞ்சகத்தன்மை ஏற்பட்டது. முன்பு என் மூத்த அண்ணனின் ஆணையால் நான் தேவருலகத்திற்குச் சென்றேன். அங்கே ‘சுதர்மா’ என்னும் சபையில் உர்வசி அப்சரஸை கண்டேன்—அவள் பரம அழகிய வடிவம் கொண்டு, வஜ்ரபாணி இந்திரனின் அருகில் நடனம் ஆடிக் கொண்டிருந்தாள். அவள் என் வம்சத்திற்கு முன்னோடி-தாயெனக் கருதப்படுவதால், நான் இமைக்காமல் அவளை நோக்கினேன். பின்னர் இரவில், நான் படுத்திருந்தபோது, அவள் சேர்க்கை விருப்பத்துடன் என்னிடம் வந்தாள். நான் அவளுக்கு வணங்கி, தாயெனக் கருதி மரியாதை செய்தேன். கோபமுற்ற அவள் என்னைச் சபித்தாள்—“நீ சிகண்டியைப் போல நபுஞ்சகனாக ஆகுக.” அந்தச் சாபத்தை கேட்ட இந்திரன் என்னிடம்—“பார்த்தா! நபுஞ்சகத்தன்மையால் அஞ்சாதே; அஞ்ஞாதவாச காலத்தில் இது உனக்கு உதவியாகும்” என்றான். இவ்வாறு இந்திரன் எனக்கு அருள் செய்து என்னை இங்கே அனுப்பினான். குற்றமற்றவனே! அந்த விரதத்தின் காலம் இப்போது நிறைவு பெற்றது; நான் அதை முடித்தேன். என் மூத்த அண்ணனின் கட்டளையால் ஒரு ஆண்டு இந்த விரதத்தை நான் அனுசரித்தேன்—விரதநெறிப்படி வாழ்ந்தேன்; இதுவே உண்மை என்று உனக்குச் சொல்கிறேன்.
Verse 15
नास्मि क्लीबो महाबाहो परवान् धर्मसंयुतः । समाप्तव्रतमुत्तीर्ण विद्धि मां त्वं नृपात्मज
அர்ஜுனன் கூறினான்—ஓ மகாபாகு அரசகுமாரா! நான் நபுஞ்சகன் அல்லன். பிறரின் ஆணைக்குட்பட்டு, தர்மத்தில் நிலைத்து, இவ்வருடம் முழுவதும் விதிப்படி விரதம் அனுஷ்டித்து நபுஞ்சகன் வேடத்தில் வாழ்ந்தேன். என் விரதம் இப்போது நிறைவு பெற்றது; அதைக் கடந்து வந்தேன்—ஆகவே அந்த ஏற்றுக்கொண்ட நிலையிலிருந்து விடுபட்டவன் என என்னை அறிந்துகொள்.
Verse 16
उत्तर उवाच परमोअनुग्रहो मेडद्य यतस्तकों न मे वृथा । न हीदृशा: क्लीबरूपा भवन्ति तु नरोत्तम
உத்தரன் கூறினான்—நரசிரேஷ்டா! இன்று நீங்கள் என்மேல் பெரும் அருள் செய்தீர்கள்; அனைத்துச் சத்தியத்தையும் சொல்லிவிட்டீர்கள். இத்தகைய இலக்கணமுடைய ஆண் நபுஞ்சகன் அல்லன்—என் உள்ளத்தில் எழுந்த ஐயம் வீணல்ல.
Verse 17
सहायवानस्मि रणे युध्येयममरैरपि । साध्वसं हि प्रणष्टं मे कि करोमि ब्रवीहि मे
உத்தரன் கூறினான்—இப்போது உங்கள் துணை எனக்குக் கிடைத்தது; ஆகவே போர்க்களத்தில் தேவர்களையும் எதிர்க்க முடியும். என் அச்சம் முழுதும் நீங்கியது. சொல்லுங்கள், இப்போது நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?
Verse 18
अहं ते संग्रहीष्यामि हयान् शत्रुरथारुजान् | शिक्षितो हास्मि सारथ्ये तीर्थत: पुरुषर्षभ
ஓ புருஷரிஷபா! பகைவரின் ரதங்களை நொறுக்கும் வல்லமை கொண்ட உங்கள் குதிரைகளை நான் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருப்பேன். நான் குருவிடத்தில் சாரதிக் கடமையில் பயிற்சி பெற்றவன்.
Verse 19
दारुको वासुदेवस्य यथा शक्रस्य मातलि: । तथा मां विद्धि सारथ्ये शिक्षितं नरपुड़व
ஓ நரபுங்கவா! வாசுதேவனின் சாரதி தாருகன் போலவும், சக்ரன் (இந்திரன்) சாரதி மாதலி போலவும், சாரதிக் கடமையில் என்னையும் முழுமையாகப் பயிற்சி பெற்றவன் என அறிந்துகொள்.
Verse 20
यस्य याते न पश्यन्ति भूमौ क्षिप्तं पद पदम् | दक्षिणां यो धुरं युक्त: सुग्रीवसदृशो हय:
உத்தரா கூறினாள்—அவன் செல்லும் போது பூமியில் விழும் குதிரைக் கால் தடமும் காண இயலாது; அவ்வளவு வேகமுடையவன்; மக்கள் அடியடியாக அவன் எங்கே கால் வைத்தான், எங்கே எடுத்தான் என்பதையும் அறியார். அந்தக் குதிரையே யோகத் தண்டின் வலது பக்கத் துரியில் இணைக்கப்பட்டது; அது ஸ்ரீகிருஷ்ணனின் நான்கு புகழ்பெற்ற குதிரைகளில் ‘சுக்ரீவ’ன் போன்றது।
Verse 21
यो<यं धुरं धुर्यवरो वामां वहति शोभन: । त॑ मन्ये मेघपुष्पस्य जवेन सदृशं हयम्,और भार ढोनेवालोंमें श्रेष्ठ जो यह सुन्दर अश्व बाँयीं धुरीका भार वहन करता है, उसे वेगमें मेघपुष्प नामक अश्वके समान मानता हूँ
உத்தரா கூறினாள்—யோகத்திற்கு ஏற்ற குதிரைகளில் சிறந்தவனாகிய இந்த அழகிய குதிரை இடது துரியின் பாரத்தைத் தாங்குகிறது; வேகத்தில் இது ‘மேகபுஷ்ப’ எனப் புகழ்பெற்ற குதிரைக்கு ஒப்பென நான் கருதுகிறேன்।
Verse 22
यो5यं काञ्चनसंनाह: पार्ष्णि वहति शोभन: । समं॑ शैब्यस्य तं मन््ये जवेन बलवत्तरम्
உத்தரா கூறினாள்—பொன் கவசம் அணிந்த இந்த அழகிய குதிரை இடப்புறத்தில் பின்யோகத்தைத் தாங்குகிறது; வேகத்தில் இது ‘சைப்ய’ குதிரைக்கு ஒப்பெனவும், மேலும் அதைவிட வலிமைமிக்கதெனவும் நான் கருதுகிறேன்।
Verse 23
यो<यं वहति मे पार्ष्णि दक्षिणामभित: स्थित: । बलाहकादपि मत: स जवे वीर्यवत्तर:,और यह जो दाहिने भागका पिछला जुआ धारण करके खड़ा है, वह वेगमें बलाहक नामवाले अश्वसे भी अधिक समझा गया है
உத்தரா கூறினாள்—என் வலப்புறத்தில் நின்று பின்யோகத்தைத் தாங்கும் இந்தக் குதிரை, ‘பலாஹக’ எனும் குதிரையைவிடவும் வேகமிக்கதெனவும், வீரியத்திலும் மேலானதெனவும் கருதப்படுகிறது।
Verse 24
त्वामेवायं रथो वोदढुं संग्रामे<हति धन्विनम् । त्वं चेमं रथमास्थाय योद्धुमहों मतो मम,यह रथ आप-जैसे धनुर्धर वीरको ही वहन करने योग्य है और मेरी रायमें आप इसी रथपर बैठकर युद्ध करने योग्य हैं
உத்தரா கூறினாள்—இந்தத் தேரு போர்க்களத்தில் உம்மைப் போன்ற வில்லாள வீரனை மட்டுமே சுமக்கத் தகுதியானது; மேலும் என் கருத்தில், நீரே இந்தத் தேரில் ஏறி போரிடத் தகுதியுடையவர்।
Verse 25
वैशम्पायन उवाच ततो विमुच्य बाहुभ्यां वलयानि स वीर्यवान् चित्र काञ्चनसंनाहे प्रत्यमुज्चत् तदा तले
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அப்போது அந்த வீரமிகு அர்ஜுனன் தன் புயங்களில் இருந்த வளையல்களையும் காப்புகளையும் கழற்றி, உடனே தன் உள்ளங்கைகளில் விசித்திரமான பொன்மயமான சந்நாஹம் (பாதுகாப்புக் கவசம்) அணிந்தான்।
Verse 26
कृष्णान् भड्लिमत: केशान् श्वैतेनोद्ग्रथ्य वाससा । अथासौ प्राड्मुखो भूत्वा शुचि: प्रयतमानस: । अभिदध्यौ महाबाहु: सर्वास्त्राणि रथोत्तमे
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பின்னர் அவர் தமது கரிய சுருள் கூந்தலை வெண்துணியால் கட்டினார். அதன் பின் கிழக்கை நோக்கி, தூய்மையுடனும் கட்டுப்பட்ட ஒருமுக மனத்துடனும், மகாபாகு தனஞ்சயன் அந்தச் சிறந்த ரதத்தில் அமர்ந்து எல்லா அஸ்திரங்களையும் தியானித்து (உள்ளார்ந்து ஆஹ்வானித்து) கொண்டான்।
Verse 27
ऊचुश्न पार्थ सर्वाणि प्राउज्जलीनि नृपात्मजम् । इमे सम परमोदारा: किंकरा: पाण्डुनन्दन,तब वे सब अस्त्र प्रकट होकर राजकुमार अर्जुनसे हाथ जोड़कर बोले--'पाण्डुनन्दन! ये हमलोग तुम्हारे परम उदार किंकर हैं"
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அப்போது அந்த எல்லா அஸ்திரங்களும் வெளிப்பட்டு, அரசகுமாரன் அர்ஜுனனிடம் கைகூப்பி கூறின—“பாண்டுநந்தனே! நாங்கள் உமது மிக உன்னதமான, உதாரமான பணியாளர்கள்.”
Verse 28
प्रणिपत्य तत: पार्थ: समालभ्य च पाणिना । सर्वाणि मानसानीह भवतेत्यभ्यभाषत,तब अर्जुनने उन्हें प्रणाम करके अपने हाथसे उनका स्पर्श किया और कहा--'आप सब लोग मेरे मनमें निवास करें"
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அப்போது பார்த்தன் அவர்களுக்கு வணங்கி, கையால் தொட்டு, “நீங்கள் அனைவரும் இங்கே என் மனத்தில் தங்கியிருங்கள்” என்று கூறினான்।
Verse 29
प्रतिगृह्म ततो<स्त्राणि प्रह्ृष्टटदनो 5 भवत् । अधिज्यं तरसा कृत्वा गाण्डीवं व्याक्षिपद् धनु:
வைசம்பாயனர் கூறினார்—இவ்வாறு அஸ்திரங்களை ஏற்றுக் கொண்டதும் அர்ஜுனனின் முகம் மகிழ்ச்சியால் மலர்ந்தது. பின்னர் அவன் வேகமாக காந்தீவ வில்லில் நாணை ஏற்றி, அதன் முழக்கத்தை ஒலிக்கச் செய்தான்।
Verse 30
तस्य विक्षिप्यमाणस्य धनुषो5भून्महाध्वनि: । यथा शैलस्य महत: शैलेनैवावजघ्नत:,उस धनुषकी टंकारके समय बड़े जोरका शब्द हुआ, मानो किसी महान पर्वतको पर्वतसे ही टक्कर लगी हो
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அவன் அந்த வில்லைச் சுழற்றி இயக்கியபோது, அதிலிருந்து பேரொலி எழுந்தது—மாபெரும் மலையை இன்னொரு மாபெரும் மலை மோதியதுபோல்.
Verse 31
स निर्घातो5भवद् भूभिद् दिक्षु वायुर्ववी भृशम् । पपात महती चोल्का दिशो न प्रचकाशिरे । भ्रान्तध्वजं खं तदासीत् प्रकम्पितमहाद्रुमम्
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அந்த அச்சமூட்டும் இடிமுழக்கம், பூமியே பிளந்ததுபோல் எழுந்தது. எல்லாத் திசைகளிலும் கடும் காற்று வீசியது; ஒரு பெரும் உல்கை விழுந்தது; திசைகள் ஒளியிழந்தன—இருள் பரவியது. வானில் கொடிகள் குழப்பமுற்றதுபோல் அசைந்தன; மாபெரும் மரங்களும் நடுங்கின.
Verse 32
तं शब्द कुरवो&जानन् विस्फोटमशनेरिव । यदर्जुनो धनुःश्रेष्ठ बाहुभ्यामाक्षिपद् रथे
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அந்த ஒலியை கௌரவர்கள் இடியாயுதத்தின் வெடிப்பென எண்ணினர்; ஏனெனில் அர்ஜுனன் ரதத்தில் அமர்ந்தபடியே இரு கரங்களாலும் தன் சிறந்த வில்லை இழுத்து அதிரடியாகத் தட்டினான்.
Verse 33
उत्तर उवाच एकस्त्वं पाण्डवश्रेष्ठ बहूनेतान् महारथान् । कथं जेष्यसि संग्रामे सर्वशस्त्रास्त्रपारगान्
உத்தரன் கூறினான்—ஓ பாண்டவர்களில் சிறந்தவரே! நீ ஒருவனே; இவர்கள் பல மகாரதர்கள், எல்லா ஆயுதங்களிலும் அஸ்திரங்களிலும் தேர்ந்தவர்கள். போரில் நீ இவர்களை எவ்வாறு வெல்வாய்?
Verse 34
असहायो<5सि कौन्तेय ससहायाश्ष कौरवा: । अतएव महाबाहो भीतस्तिष्ठामि तेडग्रत:,कुन्तीनन्दन! आप असहाय हैं और कौरवोंके साथ बहुतेरे सहायक हैं। महाबाहो! यह सोचकर मैं आपके सामने भयभीत हो रहा हूँ
உத்தரன் கூறினான்—ஓ கௌந்தேயா! நீ ஆதரவின்றி நிற்கிறாய்; கௌரவர்கள் பல துணையுடன் உள்ளனர். ஆகவே, ஓ மகாபாகுவே, இதை எண்ணி நான் உன் முன்னால் அச்சத்துடன் நிற்கிறேன்.
Verse 35
उवाच पार्थो मा भैषी: प्रहस्य स्वनवत् तदा
அப்போது பார்த்தன் (அர்ஜுனன்) உரக்கச் சிரித்து கூறினான்— “வீரனே! அஞ்சாதே. கௌரவர்களின் கோஷயாத்திரை நேரத்தில் நான் மகாபலமிக்க கந்தர்வர்களுடன் போரிட்டபோது, அப்போது என் நண்பனோ துணையோ யார்? மேலும் தேவர்கள், தானவர்கள் நிறைந்த அந்த மிகப் பயங்கரமான காண்டவ வனத்தில் நான் போரிட்டபோது, அப்போது என் துணை யார்?”
Verse 36
युध्यमानस्य मे वीर गन्धर्व: सुमहाबलै: । सहायो घोषयात्रायां कस्तदा55सीत् सखा मम
“வீரனே! கோஷயாத்திரை நேரத்தில் நான் மிகுந்த வலிமை கொண்ட கந்தர்வர்களுடன் போரிட்டுக் கொண்டிருந்தபோது, அப்போது என் நண்பனும் துணையும் யார்?”
Verse 37
अर्जुनका शड्खनाद देवदानवसंकुले । सर तथा प्रतिभये तस्मिन खाण्डवे युध्यमानस्य कस्तदा55सीतू सखा मम
“தேவர்கள்-தானவர்கள் நிறைந்த, அம்புமழையும் அச்சமும் சூழ்ந்த அந்தப் பயங்கர காண்டவ வனத்தில் நான் போரிட்டுக் கொண்டிருந்தபோது, அப்போது என் நண்பனும் துணையும் யார்?”
Verse 38
निवातकवचै: सार्ध पौलोमैश्न महाबलै: । युध्यतो देवराजार्थे कः सहायस्तदाभवत्,देवराज इन्द्रके लिये महाबली निवातकवच और पौलोम दैत्योंके साथ युद्ध करते समय मेरा कौन सहायक था?
“தேவராஜன் இந்திரனுக்காக மகாபலமிக்க நிவாதகவசர் மற்றும் பௌலோம தைத்தியர்களுடன் நான் போரிட்டபோது, அப்போது என் துணை யார்?”
Verse 39
स्वयंवरे तु पाउ्चाल्या राजभि: सह संयुगे । युध्यतो बहुभिस्तात क: सहायस्तदाभवत्,तात! द्रौपदीके स्वयंवरमें जब मुझे अनेक राजाओंके साथ युद्ध करना पड़ा था, उस समय किसने मेरी सहायता की थी?
“அன்புடையோனே! த்ரௌபதியின் சுயம்வரத்தில் பல அரசர்களுடன் நான் போரிட வேண்டியபோது, அப்போது எனக்கு உதவியவன் யார்?”
Verse 40
उपजीव्य गुरु द्रोणं शक्रं वैश्रवणं यमम् । वरुणं पावकं चैव कृपं कृष्णं च माधवम्
உத்தரன் கூறினான்—“நான் குரு துரோணரைச் சார்ந்தேன்; மேலும் சக்ரன் (இந்திரன்), வைஶ்ரவணன் (குபேரன்), யமன், வருணன், பாவகன் (அக்னி) ஆகியோரையும்; அதுபோல க்ருபர், கிருஷ்ணன், மாதவன் ஆகியோரையும் சார்ந்தேன். (ஒழுக்கமான பயிற்சி, ஆசான்மீது மரியாதை, உயர்ந்த ஆதரவு—இதிலிருந்தே உண்மைப் பராக்கிரமம் பிறக்கிறது.)”
Verse 41
पिनाकपाणिनं चैव कथमेतान् न योधये । रथं वाहय मे शीघ्र व्येतु ते मानसो ज्वर:
உத்தரன் கூறினான்—“இவர்களுடன் நான் போரிடாமல் இருப்பது எப்படி—குறிப்பாக நீ பினாகம் தாங்கிய சிவனே என்றால்? என் தேரை விரைவாக ஓட்டு; உன் மனக் காய்ச்சல் நீங்கட்டும்.”
Verse 44
इस प्रकार श्रीमहाभारत विराटप्वके अन्तर्गत गोहदरणपर्वमें उत्तरगोग्रहके अवसरपर अजुनिपरिचयसम्बन्धी चौवालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
இவ்வாறு ஸ்ரீமஹாபாரதத்தின் விராடபர்வத்தில் உள்ள கோஹரணபர்வத்தில், உத்தரன் மேற்கொண்ட மாடுபிடிப்பு நிகழ்வின்போது, அர்ஜுனனின் அடையாளம் வெளிப்படும் பொருளுடைய நாற்பத்துநான்காம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது.
Verse 45
मैं गुरुवर द्रोणाचार्य, इन्द्र, कुबेर, यमराज, वरुण, अग्निदेव, कृपाचार्य, लक्ष्मीपति श्रीकृष्ण तथा पिनाकपाणि भगवान् शंकर--इन सबका आश्रय पा चुका हूँ; फिर भला, इन महारथियोंसे युद्ध क्यों नहीं कर सकूँगा? शीघ्र मेरा रथ हाँको; तुम्हारी मानसिक चिन्ता दूर हो जानी चाहिये ।।
உத்தரன் கூறினான்—“நான் குருவரிய துரோணாசாரியர், இந்திரன், குபேரன், யமராஜன், வருணன், அக்னிதேவன், க்ருபாசாரியர், லக்ஷ்மீபதி ஸ்ரீகிருஷ்ணன், மேலும் பினாகம் தாங்கிய பகவான் சங்கரன்—இவர்களையெல்லாம் சார்ந்துள்ளேன். அப்படியிருக்க, இந்த மகாரதர்களுடன் நான் போரிட முடியாதது ஏன்? என் தேரை விரைவாக ஓட்டு; உன் மனக்கவலை நீங்க வேண்டும்.” இதி ஸ்ரீமஹாபாரதே விராடபர்வணி கோஹரணபர்வணி உத்தரார்ஜுனஸம்வாதோ நாம பஞ்சசத்வாரிம்ஷோऽத்தியாயః ஸமாப்தః।
Frequently Asked Questions
The dilemma concerns legitimacy and honor: whether confidence and status can be claimed through rhetoric and gains obtained via deceptive mechanisms (the dice-game), versus the dharmic requirement that authority be grounded in just means and demonstrable, accountable action.
Excellence is validated by disciplined conduct rather than self-advertisement; ethical speech, adherence to role-duties, and realism about consequences are presented as superior to performative bravado and opportunistic claims of victory.
No explicit phalaśruti is stated. The chapter functions as internal normative commentary: it re-anchors the narrative in dharma-criteria (means, speech, duty, and consequence) and frames Arjuna’s reappearance as a structural turning point in the exile-to-war transition.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.