Shloka 101
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
श्रीमत् स्वर्ग्य तथा पुण्यं सपत्नशमनं शिवम् | मेधाजननमग्रयं वै तीर्थवंशानुकीर्तनम्,यह तीर्थसमूहोंकी महिमाका वर्णन परम उत्तम, सम्पत्तिदायक, स्वर्गप्रद, पुण्यकारक, शत्रुओंका निवारण करनेवाला, कल्याणकारक तथा मेधाशक्तिको उत्पन्न करनेवाला है
śrīmat svargyaṃ tathā puṇyaṃ sapatnaśamanaṃ śivam | medhājananam agryaṃ vai tīrthavaṃśānukīrtanam ||
புலஸ்த்யர் கூறினார்—தீர்த்தங்களின் மரபுகளையும் பரம்பரைகளையும் பாடும் இந்தக் கீர்த்தனம் மிகச் சிறந்தது—செல்வமளிப்பது, சொர்க்கம் தருவது, புண்ணியம் பெருக்குவது, பகைவரையும் போட்டியாளர்களையும் அடக்குவது, சிவமங்கலம் தருவது, மேலும் மেধை-புத்தியை உண்டாக்குவது.
पुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Remembering and recounting the sacred tīrthas is presented as a dharmic practice that yields both inner and outer fruits: it generates puṇya (merit) and svarga (heavenly reward), promotes auspicious welfare (śiva), calms hostility (sapatna-śamana), and cultivates medhā—clarity, insight, and intellectual strength.
Pulastya, speaking as an authoritative sage, praises the act of narrating the tīrthas’ traditions and greatness. This functions as a framing statement within the tīrtha-mahātmya context of the Vana Parva, elevating the forthcoming (or ongoing) description of pilgrimage sites as spiritually potent instruction.