युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
वहाँ ब्रह्मा आदि देवता, तपोधन ऋषि, सिद्ध, चारण, गन्धर्व, किन्नर और बड़े-बड़े नाग निवास करते हैं ।। तद् वन प्रविशन्नेव सर्वपापै: प्रमुच्यते । ततश्चापि सरिच्छेष्ठा नदीनामुत्तमा नदी,उस वनमें प्रवेश करते ही मानव सब पापोंसे मुक्त हो जाता है। उससे आगे सरिताओंमें श्रेष्ठ और नदियोंमें उत्तम नदी परम पुण्यमयी सरस्वतीदेवीका उदगम स्थान है, जहाँ वे प्लक्ष (पकड़ी) नामक वृक्षकी जड़से टपक रही हैं। राजन! वहाँ बाँबीसे निकले हुए जलमें स्नान करना चाहिये
tatra brahmādayo devāḥ tapodhanā ṛṣayaḥ siddhāś cāraṇā gandharvāḥ kinnarāś ca mahānāgāś ca nivasanti | tad vanaṃ praviśann eva sarvapāpaiḥ pramucyate | tataś cāpi saricchreṣṭhā nadīnām uttamā nadī paramapuṇyā sarasvatīdevyā udgamasthānam, yatra sā plakṣanāmnaḥ vṛkṣasya mūlāt sravantī | rājan! tatra valmīkād utthitena jalena snānaṃ kartavyam |
அங்கே பிரம்மா முதலிய தேவர்கள், தவத்தில் செழித்த முனிவர்கள், சித்தர்கள், சாரணர்கள், கந்தர்வர்கள், கின்னரர்கள், மேலும் வலிமைமிக்க நாகர்கள் குடியிருக்கின்றனர். அந்த வனத்தில் நுழைந்த மாத்திரமே மனிதன் எல்லாப் பாவங்களிலிருந்தும் விடுபடுகிறான். அதன் அப்பால், ஓடைகளில் சிறந்ததும் நதிகளில் உத்தமமுமான—பரமப் புண்ணியமயி தேவியான சரஸ்வதியின் தோற்ற இடம் உள்ளது; அங்கே அவள் ப்லக்ஷம் எனப்படும் மரத்தின் வேரிலிருந்து துளித்துளியாகச் சொட்டிப் புறப்படுகின்றாள். அரசே, அங்கே எறும்புப் புற்று (வல்மீகம்) இலிருந்து எழும் நீரில் நீராட வேண்டும்; அது மிகுந்த சுத்தி அளிக்கும் தீர்த்தம்.
घुलस्त्य उवाच
Sacred places are portrayed as moral catalysts: entering a holy forest and bathing at a revered source is said to cleanse sin, encouraging restraint, reverence, and renewed commitment to dharma.
The speaker describes a holy region inhabited by divine and semi-divine beings, then points out the exceptionally meritorious source of the Sarasvatī near a Plakṣa tree, advising the king to bathe in the water emerging from an anthill there.