Shloka 583
Pulastya’s Tīrtha Enumeration: Sarasvatī, Naimiṣa, Gayā, and Associated Phalaśruti
Chapter 82
देवतानां मुखं वीर ज्वलनो5निलसारथि: । राजेन्द्र! तदनन्तर उत्तम प्रभासतीर्थमें जाय। वीर! उस तीर्थमें देवताओंके मुखस्वरूप भगवान् अग्निदेव, जिनके सारथि वायु हैं, सदा निवास करते हैं
devatānāṁ mukhaṁ vīra jvalano ’nila-sārathiḥ | rājendra! tad-anantaraṁ uttama-prabhāsa-tīrtheṁ yāhi | vīra! tasmin tīrthe devatānāṁ mukha-svarūpaḥ bhagavān agnidevaḥ, yasya sārathiḥ vāyuḥ, sadā nivāsati |
வீரனே! வாயு சாரதியாக உள்ள ஜ்வலிக்கும் அக்னிதேவனே தேவர்களின் ‘வாய்’ ஆகும். அரசர்களின் அரசே! இதன் பின் சிறந்த பிரபாச தீர்த்தத்திற்குச் செல். வீரனே! அந்தத் தீர்த்தத்தில் தேவர்களின் வாயுருவான பகவான் அக்னி—வாயு சாரதியாக உடையவர்—என்றும் வாசம் செய்கிறார்.
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Agni is described as the ‘mouth of the gods’ because offerings in sacrifice reach the deities through fire; the passage reinforces reverence for Vedic ritual order and the dharmic value of pilgrimage to sanctified places where divine presence is affirmed.
The speaker instructs the hero/king to proceed next to the sacred site Prabhāsa, explaining its greatness by noting that Agni—identified with the gods’ receiving mouth and attended by Vāyu as charioteer—abides there continually.