Damayantī’s Proposal of a Witnessed Choice; Nala Reports to the Lokapālas
Adhyāya 53
इसी प्रकार उन दिनों विदर्भदेशमें भयानक पराक्रमी भीम नामक राजा राज्य करते थे। वे शूरवीर और सर्व-सद्गुणसम्पन्न थे। उन्हें कोई संतान नहीं थी। अतः संतानप्राप्तिकी कामना उनके हृदयमें सदा बनी रहती थी ।। स प्रजार्थे परं यत्नमकरोत् सुसमाहितः । तमभ्यगच्छद् ब्रद्मर्षिदमनो नाम भारत,भारत! राजा भीमने अत्यन्त एकाग्रचित्त होकर संतानप्राप्तिके लिये महान् प्रयत्न किया। उन्हीं दिनों उनके यहाँ दमन नामक ब्रह्मर्षि पधारे
sa prajā-arthe paraṁ yatnam akarot susamāhitaḥ | tam abhyagacchad brahmarṣir damano nāma bhārata ||
அந்நாட்களில் விதர்பதேசத்தில் பீமன் என்னும் அரசன் ஆட்சி செய்தான்—அச்சுறுத்தும் பராக்கிரமம் உடையவன், வீரன், எல்லாச் சத்குணங்களும் நிறைந்தவன். ஆனால் அவனுக்கு சந்ததி இல்லை; ஆகவே சந்ததிப் பெறும் ஆசை அவன் உள்ளத்தில் இடையறாது நிலைத்திருந்தது. அதனால் அவன் ஒருமுகச் சிந்தையுடன் சந்ததிப் பெறுவதற்காக மிகப் பெரிய முயற்சியை மேற்கொண்டான். அச்சமயம், ஓ பாரதா, தமனன் என்னும் பிரம்மரிஷி அவனை அணுகினார்—அரசனின் தர்மமான வம்ச விருப்பம் இனி தவமும் ஆன்மீக ஆலோசனையும் வழிநடத்தப் போகின்றன என்பதற்கான அறிகுறிபோல்.
बृहृदश्चव उवाच
Even legitimate aims like securing an heir should be pursued through disciplined effort and inner composure; royal power alone is insufficient, and guidance from sages aligns personal desire with dharma.
The text introduces King Bhīma of Vidarbha, who has no children and therefore strives intensely for progeny; at this juncture the brahmarṣi Damana arrives, setting up the next development through spiritual intervention.