Shloka 68
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
स्वागतेनाग्नयस्तृप्ता आसनेन शतक्रतुः । पितर: पादशौचेन अन्नाद्येन प्रजापति:,ब्राह्मणका स्वागत करनेसे अग्नि, उसे आसन देनेसे इन्द्र, उसके पैर धोनेसे पितर और उसको भोजनके योग्य अन्न प्रदान करनेसे ब्रह्माजी तृप्त होते हैं
svāgatena agnayaḥ tṛptāḥ āsanena śatakratuḥ | pitaraḥ pādaśaucena annādyena prajāpatiḥ |
யுதிஷ்டிரன் கூறினான்— ஒரு பிராமணனை வரவேற்றால் புனித அக்னிகள் திருப்தியடைகின்றன; அவனுக்கு ஆசனம் அளித்தால் சதக்ரது இந்திரன் திருப்தியடைகிறான்; அவன் பாதங்களை கழுவினால் பித்ருக்கள் திருப்தியடைகின்றனர்; உண்ணத் தகுந்த அன்னம் அளித்தால் பிரஜாபதி (பிரம்மா) திருப்தியடைகிறார்।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Hospitality to a worthy guest—especially a brāhmaṇa—is itself a dharmic sacrifice: welcoming pleases the sacred fires, offering a seat pleases Indra, washing the feet pleases the ancestors, and feeding pleases Prajāpati/Brahmā. Small acts of reverence are presented as spiritually consequential.
Yudhiṣṭhira is articulating norms of proper reception (satkāra) for a brāhmaṇa/guest, mapping each element of guest-honoring—welcome, seat, foot-washing, and food—to the satisfaction of major divine and ancestral recipients, thereby reinforcing atithi-dharma within the Vana Parva discourse.