Shloka 48
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
नीयते यमदूतैस्तु यमस्याज्ञाकरैर्बलात्
nīyate yamadūtais tu yamasya ājñākarair balāt
வைசம்பாயனர் கூறினார்—யமனின் ஆணையை நிறைவேற்றும் யமதூதர்கள் அவனை வலுக்கட்டாயமாக இழுத்துச் செல்கின்றனர்; தீர்ப்புக் காலம் வந்தால் செய்கையின் விளைவுகள் தவிர்க்க முடியாதவையாகின்றன என்பதையே இது காட்டுகிறது.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the inevitability of karmic accountability: when the appointed time comes, the agents of Yama enforce the moral order, and one cannot evade the consequences of one’s actions.
Vaiśampāyana describes a person being seized and taken away by Yama’s messengers, who act under Yama’s authority, emphasizing the forceful and unavoidable nature of the transition to judgment after death.