Mahabharata 3.201.100 — Vana Parva, Adhyaya 201, Shloka 100
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
न ज्ञातिभ्यो दया यस्य शुक्लदेहोडविकल्मष: । हिंसा सा तपसस्तस्य नानाशित्वं तप: स्मृतम्
na jñātibhyo dayā yasya śukla-deho 'davikalmaṣaḥ | hiṃsā sā tapasas tasya nānāśitvaṃ tapaḥ smṛtam ||
யுதிஷ்டிரன் கூறினான்—விரதம், உபவாசம் முதலியவற்றால் உடலை வெளிப்புறமாகத் தூய்மைப்படுத்தி, பலவகைப் பாவச் செயல்களையும் தவிர்த்தாலும், தன் சொந்த உறவினர்மீது கருணை எழாதவனின் அந்தக் கடினம் வன்முறையாகி அவன் தவத்தை அழிக்கிறது. உணவை மட்டும் விட்டு விடுதலே தவமன்று.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
True tapas is ethical and relational: compassion toward one’s own kin is essential. Outward purity through vows or fasting is undermined if the heart is cruel; such lack of mercy is treated as a form of hiṃsā that destroys ascetic merit.
In the Vana Parva discourse context, Yudhiṣṭhira articulates a dharma-based critique of merely external asceticism, emphasizing that inner disposition—especially kindness toward relatives—determines the real value of vows and austerities.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.