Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

Kuvalāśva’s Lineage and Uttaṅka’s Petition concerning Dhundhu (धुन्धु-प्रसङ्गः)

बिभेषि चेत्‌ त्वमधर्मन्नरेन्द्र प्रयच्छ मे शीघ्रमेवाद्य वाम्यौ । एतच्छुत्वा वामदेवस्य वाक्‍्यं स पार्थिव: सूतमुवाच रोषात्‌,“नरेन्द्र! यदि तुम अधर्मसे डरते हो तो मुझे अभी शीघ्रतापूर्वक मेरे वाम्य अश्वोंको लौटा दो।' वामदेवकी यह बात सुनकर राजाने रोषपूर्वक अपने सारथिसे कहा--

bibheṣi cet tvam adharman narendra prayaccha me śīghram evādya vāmyau | etac chrutvā vāmadevasya vākyaṃ sa pārthivaḥ sūtam uvāca roṣāt ||

மார்கண்டேயர் கூறினார்— “ஓ நரேந்திரா! நீ உண்மையாகவே அதர்மத்தை அஞ்சினால், இன்றே தாமதமின்றி என் வாம்ய (இடப்புற) இரு குதிரைகளையும் உடனே எனக்குத் திருப்பிக் கொடு.” வாமதேவனின் இவ்வார்த்தைகளை கேட்ட அரசன் கோபம் கொண்டு தன் சாரதியிடம் பேசினான்.

बिभेषिyou fear
बिभेषि:
Karta
TypeVerb
Rootभी (भय)
FormLat (Present), 2, Singular, Parasmaipada
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
अधर्मन्O unrighteous one
अधर्मन्:
TypeNoun
Rootअधर्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
नरेन्द्रO king (lord of men)
नरेन्द्र:
TypeNoun
Rootनरेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रयच्छgive (grant)
प्रयच्छ:
TypeVerb
Rootदा (यच्छ्)
FormLot (Imperative), 2, Singular, Parasmaipada
मेto me
मे:
Sampradana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, Singular
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अद्यtoday/now
अद्य:
TypeIndeclinable
Rootअद्य
वाम्यौthe two left-side (horses)
वाम्यौ:
Karma
TypeAdjective
Rootवाम्य
FormMasculine, Accusative, Dual
एतत्this (statement)
एतत्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
वामदेवस्यof Vāmadeva
वामदेवस्य:
TypeNoun
Rootवामदेव
FormMasculine, Genitive, Singular
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थिवःthe king
पार्थिवः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Singular
सूतम्the charioteer
सूतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Accusative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormLan (Imperfect), 3, Singular, Parasmaipada
रोषात्out of anger
रोषात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरोष
FormMasculine, Ablative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
V
Vāmadeva
N
Narendra (king)
P
Pārthiva (king)
S
Sūta (charioteer)
V
Vāmya horses (left-side horses)