Shloka 2
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
दानवेन्द्रस्य च धनुरनाम्यं नमतो<ब्रवीत् । अथो मरीचिन: पादानग्राह्मान् गृह्लतस्तथा
dānavendrasya ca dhanur anāmyaṃ namato 'bravīt | atho marīcinaḥ pādān agrāhyān gṛhlatas tathā ||
விதுரன் கூறினான்—அரசே, விசித்ரவீர்யனின் புதல்வனே! ஸ்வாயம்புவ மனு கூறினான்: தானவேந்திரனின் வளைவதில்லாத வில்லைக் குனியச் செய்வோர், மாயமிருகத்தின் தடம்போல் பிடிக்க இயலாததைப் பிடிக்க முயல்வோர்—இவர்களின் முயற்சிகள் அனைத்தும் வீணே.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura teaches that certain pursuits are inherently impossible and therefore ethically and practically misguided; wise counsel is to recognize limits, abandon futile striving, and choose actions aligned with dharma and reality.
In the Udyoga Parva, Vidura advises the Kuru king (addressed as Vicitravīrya’s son) by citing Svāyambhuva Manu’s examples of futile endeavors—bending the unbendable and grasping the ungraspable—to warn against stubborn, self-defeating policies that lead toward conflict.