Shloka 17
सेनासमागमः — The Convergence of Armies
कृतवर्मा च हार्दिक्यो भोजान्धकुकुरै: सह
kṛtavarmā ca hārdikyo bhojāndhakukurāiḥ saha
வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஹ்ருதீகனின் மகன் க்ருதவர்மனும் போஜர், அந்தகர், குகுரர் ஆகியோருடன் அங்கே வந்தான்; யாதவச் சார்ந்த குலங்களின் இந்தக் கூடுகை, வரவிருக்கும் போரில் நம்பிக்கை-உறவுகளுக்கும் தர்மப் பாரத்திற்கும் முக்கியத்துவம் தருவதாக இருந்தது.
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective identity—clan, lineage, and alliance—shapes moral responsibility in times of political crisis; who joins whom is not merely strategic but ethically consequential in the Mahābhārata’s dharma-centered narrative.
The narrator lists participants assembling: Kṛtavarmā arrives accompanied by the Bhoja, Andhaka, and Kukura groups, indicating the mobilization and alignment of Yādava-associated forces within the broader pre-war developments of the Udyoga Parva.