Shloka 52
अम्बा–राम–भीष्म संवादः
Amba–Rama–Bhishma Dialogue on Vow and Refuge
ब्रह्महत्या न तस्य स्यादिति धर्मेषु निश्चय: । क्षत्रियाणां स्थितो धर्मे क्षत्रियोडस्मि तपोधन
brahmahatyā na tasya syād iti dharmeṣu niścayaḥ | kṣatriyāṇāṃ sthito dharme kṣatriyo ’smi tapodhana |
தர்மசாஸ்திரங்களில் இதற்குத் தீர்மானம் உண்டு—அவனுக்கு பிரம்மஹத்தி தோஷம் ஏற்படாது. ஒரு பிராமணன் க்ஷத்திரியன் போல் வில்-அம்புகளை ஏந்தி, கோபத்துடன் நேருக்கு நேர் வந்து போரிட்டு, முதுகு காட்டி ஓடாமல் இருந்தால், அவனை அந்த நிலையிலே கண்டு கொல்லும் வீரனுக்கு பிரம்மஹத்தி பாவம் ஒட்டாது. தவோத்தமனே! நான் க்ஷத்திரியன்; க்ஷத்திரிய தர்மத்தில் நிலைத்தவன்.
राम उवाच
Educational Q&A
Moral culpability is assessed by role and conduct in a given situation: when a Brahmin adopts the kṣatriya’s battlefield posture and engages as a combatant, the act of killing him in that combat is treated under the rules of war rather than as brahmahatyā; the speaker grounds this in dharma-textual precedent and affirms his own kṣatriya duty.
Rāma addresses an ascetic (tapodhana) and justifies a wartime ethical rule: he states that dharma authorities hold that killing a Brahmin who has entered battle like a kṣatriya does not bring the specific sin of Brahmin-slaying, and he frames his stance as consistent with his identity and obligations as a kṣatriya.