Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

उद्योगपर्व — अध्याय १४० (कृष्णेन कर्णं प्रति पाण्डवबल-वैशिष्ट्यप्रदर्शनम्) / Udyoga Parva, Chapter 140

Krishna’s appraisal of Pandava advantage and war portents

श्रीकृष्ण! मेरी युवावस्था होनेपर अधिरथने सूत-जातिकी कई कन्याओंके साथ मेरा विवाह करवाया। अब उनसे मेरे पुत्र और पौत्र भी पैदा हो चुके हैं। जनार्दन! उन स्त्रियोंमें मेरा हृदय कामभावसे आसक्त रहा है ।। न पृथिव्या सकलया न सुवर्णस्य राशिभि: । हर्षाद्‌ भयाद्‌ वा गोविन्द मिथ्या कर्तु तदुत्सहे,गोविन्द! अब मैं सम्पूर्ण पृथिवीका राज्य पाकर, सुवर्णकी राशियाँ लेकर अथवा हर्ष या भयके कारण भी वह सब सम्बन्ध मिथ्या नहीं करना चाहता

śrīkṛṣṇa! meṛī yuvāvasthā honepara adhirathane sūta-jātikī kaī kanyāoṃ ke sātha merā vivāha karavāyā. aba unase mere putra aura pautra bhī paidā ho chuke haiṃ. janārdana! una striyoṃ meṃ merā hṛdaya kāmabhāvase āsakta rahā hai. na pṛthivyā sakalayā na suvarṇasya rāśibhiḥ | harṣād bhayād vā govinda mithyā kartuṃ tad utsahe || govinda! aba maiṃ sampūrṇa pṛthivīkā rājya pākar, suvarṇakī rāśiyāṃ lekar athavā harṣa yā bhayake kāraṇa bhī vaha saba sambandha mithyā nahīṃ karanā cāhatā.

கர்ணன் கூறினான்—ஸ்ரீகிருஷ்ணா! என் இளமையில் அதிரதன், சூத குலத்தைச் சேர்ந்த பல கன்னியருடன் எனக்கு திருமணம் செய்து வைத்தான். அவர்களால் எனக்கு மகன்களும் பேரன்களும் பிறந்துவிட்டனர். ஓ ஜனார்தன! அந்தப் பெண்களிடத்தில் என் இதயம் காமமும் ஆசக்தியும் எனும் வலிமையால் கட்டுண்டிருக்கிறது. ஓ கோவிந்தா! முழு பூமியின் அரசாட்சியைக் கொடுத்தாலும், பொன்னின் குவியல்களைத் தந்தாலும், மகிழ்ச்சியாலோ அச்சத்தாலோ—அந்தப் பந்தங்களைப் பொய்யாக்க நான் இயலேன்; அவ்வாறு செய்யவும் விரும்பேன். இன்றும் அந்த உறவுகளை மறுத்தோ கைவிட்டோ விட நான் விரும்பவில்லை.

nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
pṛthivyāby/with the earth
pṛthivyā:
Karana
TypeNoun
Rootpṛthivī
FormFeminine, Instrumental, Singular
sakalayāentire, whole
sakalayā:
Karana
TypeAdjective
Rootsakala
FormFeminine, Instrumental, Singular
nanor/not
na:
TypeIndeclinable
Rootna
suvarṇasyaof gold
suvarṇasya:
TypeNoun
Rootsuvarṇa
FormNeuter, Genitive, Singular
rāśibhiḥwith heaps/masses
rāśibhiḥ:
Karana
TypeNoun
Rootrāśi
FormMasculine, Instrumental, Plural
harṣātfrom/through joy
harṣāt:
Apadana
TypeNoun
Rootharṣa
FormMasculine, Ablative, Singular
bhayātfrom/through fear
bhayāt:
Apadana
TypeNoun
Rootbhaya
FormNeuter, Ablative, Singular
or
:
TypeIndeclinable
Root
govindaO Govinda
govinda:
TypeNoun
Rootgovinda
FormMasculine, Vocative, Singular
mithyāfalsely; in vain; untrue
mithyā:
TypeIndeclinable
Rootmithyā
kartumto do; to make
kartum:
TypeVerb
Rootkṛ
Formtumun, Active
tatthat (thing)
tat:
Karma
TypePronoun
Roottad
FormNeuter, Accusative, Singular
utsheI am able; I can
utshe:
Karta
TypeVerb
Rootsah
FormPresent, Indicative, Active, First, Singular

कर्ण उवाच

कर्ण (Karna)
श्रीकृष्ण (Śrī Kṛṣṇa)
गोविन्द (Govinda)
जनार्दन (Janārdana)
अधिरथ (Adhiratha)
सूत-जाति (sūta community)
पृथिवी (the earth/kingdom)
सुवर्ण (gold)

Educational Q&A

Karna asserts that certain personal bonds—marriage, family responsibility, and lived commitments—cannot be traded away for power, wealth, or emotional pressure. The verse highlights an ethical stance: integrity toward one’s established relationships, even when confronted with tempting political rewards or coercive fear.

In Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Karna speaks to Kṛṣṇa. He recalls that his foster-father Adhiratha married him within the sūta community and that he now has descendants. Karna declares he will not ‘make false’ those ties—i.e., he will not repudiate or deny his familial and social commitments—regardless of offers of universal kingship or vast wealth, or pressures of joy and fear.