Shloka 38
राष्ट्रगुप्ति-संग्रहः
Protection of the Realm and Principles of Revenue & Local Administration
अजस्मुपयोक्तव्यं फलं गोमिषु भारत । प्रभावयन्ति राष्ट्र च व्यवहारं कृषिं तथा
ajas mupayoktavyaṁ phalaṁ gomiṣu bhārata | prabhāvayanti rāṣṭraṁ ca vyavahāraṁ kṛṣiṁ tathā |
ஓ பாரதா! குறிப்பாக வாணிகம்–வணிகத்தில் ஈடுபடுவோருக்கு அவர்களின் உழைப்பின் பலனை இடையறாது உரிய முறையில் வழங்க வேண்டும்; ஏனெனில் அவர்களே நாட்டின் வாணிகம், பரிமாற்றச் செயல்கள், தொழில்–வாழ்வாதார ஒழுங்கு, மேலும் வேளாண்மையையும் வளர்க்கின்றனர்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler (and society) must ensure fair and timely recompense for labor, especially for those who sustain commerce and production, because their well-being directly supports the prosperity and stability of the state.
In the Shanti Parva’s instruction on rāja-dharma, Bhishma advises the Bharata king on practical governance: rewarding and supporting traders and productive classes so that commerce, occupations, and agriculture flourish in the kingdom.