Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

अतिथिरुवाच अहमप्यत्र मुह्यामि ममाप्येष मनोरथ: । न च संनिश्चयं यामि बहुद्वारे त्रिविष्टपे,अतिथिने कहा--विप्रवर! मेरा भी ऐसा ही मनोरथ है। मैं भी आपकी ही भाँति श्रेष्ठ धर्मका आश्रय लेना चाहता हूँ, परंतु मुझे भी इस विषयमें मोह ही बना हुआ है। स्वर्गके अनेक द्वार (साधन) हैं, अतः किसका आश्रय लिया जाय? इसका निश्चय मैं भी नहीं कर पाता हूँ

atithir uvāca aham apy atra muhyāmi mamāpy eṣa manorathaḥ | na ca saṃniścayaṃ yāmi bahudvāre triviṣṭape ||

அதிதி கூறினான்—ஓ விப்ரவரா! இவ்விஷயத்தில் நானும் குழம்புகிறேன்; எனக்கும் இதே ஆசை உள்ளது. உங்களைப் போல நானும் உயர்ந்த தர்மத்தைச் சார விரும்புகிறேன்; ஆனால் சொர்க்கத்திற்குப் பல வாசல்கள்—பல சாதனங்கள்—உள்ளன. ஆகவே எந்த வழியைத் தேர்வுசெய்வது என்று நானும் உறுதியாக முடிவு செய்ய இயலவில்லை.

अतिथिःthe guest (Atithi)
अतिथिः:
Karta
TypeNoun
Rootअतिथि
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अत्रhere; in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
मुह्यामिI am deluded; I am confused
मुह्यामि:
TypeVerb
Rootमुह्
FormPresent, First, Singular
ममof me; my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
एषःthis
एषः:
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मनोरथःwish; desire; intention
मनोरथः:
Karta
TypeNoun
Rootमनोरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
संनिश्चयम्decision; certainty
संनिश्चयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंनिश्चय
FormMasculine, Accusative, Singular
यामिI reach; I attain (i.e., I arrive at)
यामि:
TypeVerb
Rootया
FormPresent, First, Singular
बहुद्वारेin/with many gates (many means/approaches)
बहुद्वारे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootबहुद्वार
FormNeuter, Locative, Singular
त्रिविष्टपेin heaven (Svarga)
त्रिविष्टपे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रिविष्टप
FormMasculine, Locative, Singular

ब्राह्मण उवाच

A
Atithi (the guest)
V
Vipra/Brāhmaṇa (addressed interlocutor, implied)
T
Triviṣṭapa (heaven)