Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Adhyāya 348: Nāga–Nīgabhāryā Saṃvāda on Anger, Hope, and Ethical Response

स हि परमगुरुर्जनभुवनपति: पृथुधरणिधर: श्रुतिविनयनिधि: । शमनियमनिधिर्द्धिजपरमहित- स्तव भवतु गतिहरिरमरहित:

sa hi paramagurur janabhuvanapatiḥ pṛthudharaṇidharaḥ śrutivinayanidhiḥ | śamaniyamanidhir dvijaparamahitaḥ stava bhavatu gatir harir amarahitaḥ ||

அவர் பரமகுரு; மக்களின் தலைவன்; உலகத்தின் ஆண்டவன்; விரிந்த பூமியைத் தாங்குபவன்; வேதஞானமும் ஒழுக்கமும் நிறைந்த நிதி; சமை-நியமங்களின் களஞ்சியம்; இருபிறப்போரின் உத்தம நலன்காக்கும் நண்பன்; தேவர்களின் நன்மையை நாடுபவன்—அந்த ஹரியே உனக்கு அடைக்கலமும் வழியும் ஆகட்டும்।

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
परमगुरुःthe supreme teacher
परमगुरुः:
Karta
TypeNoun
Rootपरमगुरु
FormMasculine, Nominative, Singular
जनभुवनपतिःlord of people and the world
जनभुवनपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootजनभुवनपति
FormMasculine, Nominative, Singular
पृथुधरणिधरःsupporter of the broad earth
पृथुधरणिधरः:
Karta
TypeNoun
Rootपृथुधरणिधर
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रुतिविनयनिधिःtreasury of Vedic learning and discipline
श्रुतिविनयनिधिः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुतिविनयनिधि
FormMasculine, Nominative, Singular
शमनियमनिधिःtreasury of calmness and restraint
शमनियमनिधिः:
Karta
TypeNoun
Rootशमनियमनिधि
FormMasculine, Nominative, Singular
द्विजपरमहितःsupremely beneficial to the twice-born (brahmins)
द्विजपरमहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootद्विजपरमहित
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
भवतुmay (he) be / let (him) be
भवतु:
TypeVerb
Rootभू
FormImperative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
गतिःrefuge/goal/protection
गतिः:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Singular
हरिःHari (Vishnu)
हरिः:
Karta
TypeNoun
Rootहरि
FormMasculine, Nominative, Singular
अमरहितःbenefactor of the immortals (gods)
अमरहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमरहित
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed/verily
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
H
Hari (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
D
Dvija (Brahmins)
A
Amara (gods/devas)
E
Earth (Dharaṇī)

Educational Q&A

The verse presents Hari as the highest refuge: true guidance rests in a ruler who embodies Vedic wisdom, humility, self-restraint (śama), disciplined observance (niyama), and active benevolence toward Brahmins and the gods—linking political authority with ethical and spiritual virtues.

Vaiśampāyana, in the didactic flow of Śānti Parva, offers a laudatory characterization of Hari and invokes him as the listener’s support and destination—framing the ensuing instruction within devotion and the ideal of dharmic guardianship.