Shloka 78
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
निराशी: कर्मसंयुक्त: सत्त्वतश्नाप्पकल्मष: । सात्त्वतज्ञानदृष्टोडहं सत्त्वतामिति सात्त्वत:ः
nirāśīḥ karmasaṁyuktaḥ sattvataś cāpy akalmaṣaḥ | sāttvata-jñāna-dṛṣṭo 'haṁ sattvatām iti sāttvataḥ ||
(dhanañjaya! ahaṁ pūrvaṁ kadācid api sattvāc cyuto na bhūtaḥ | sattvaṁ matta eva utpannam iti manyasva | mama tat purātanaṁ sattvam asmin avatāra-kāle 'pi vidyate | sattva-kāraṇād eva ahaṁ pāpa-rahitaḥ niṣkāma-karmaṇi pravṛtto bhavāmi | bhagavat-prāpta-puruṣāṇāṁ sāttvata-jñānena (pañcarātrādi-vaiṣṇava-tantraiḥ) mama svarūpa-bodho bhavati | etaiḥ kāraṇaiḥ lokā māṁ “sāttvata” iti vadanti |)
நான் ஆசையற்றவனாய் செயல்களில் ஈடுபட்டிருந்தும், சத்துவத்தின் வலிமையால் பாவக்கலங்கமின்றி நிற்கிறேன். சாத்த்வத-ஞானத்தின் வழியே என் இயல்பு அறியப்படுகிறது; ஆகவே நான் “சாத்த்வதன்” என அழைக்கப்படுகிறேன். தனஞ்சயா! நான் ஒருபோதும் சத்துவத்திலிருந்து வழுவியதில்லை. சத்துவம் என்னிடமிருந்தே தோன்றியது என அறிக; என் அந்தப் பழம்பெரும் தூய்மை இவ்வவதாரத்திலும் நிலைத்திருக்கிறது. சத்துவத்தினாலேயே நான் ஆசையற்ற கர்மத்தில் ஈடுபட்டும் பாவமற்றவனாய் இருக்கிறேன். பகவத்ப்ராப்தர்கள் பாஞ்சராத்திரம் முதலிய வைஷ்ணவ தந்திரரூப சாத்த்வத-ஞானத்தால் என் தத்துவத்தை உணர்கிறார்கள்; இதனால் மக்கள் என்னை “சாத்த்வதன்” என்று கூறுகிறார்கள்.
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
Purity (sattva) enables desireless action: one can remain actively engaged in karma while being free from craving and moral stain. The verse also links true understanding of the divine nature to sāttvata-jñāna—disciplined devotional knowledge—suggesting that ethical action and spiritual insight arise from the same inner clarity.
The speaker explains why he is called “Sāttvata”: he is inherently established in sattva, never deviates from it, and therefore acts without selfish desire and without sin. He further states that realized devotees comprehend his true form through Sāttvata-knowledge (associated with Vaiṣṇava traditions like the Pāñcarātra).