Shloka 37
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
निस्तर्तव्यान्यथैतानि सर्वाणीति नराधिप । मन्यते<यं हाबुद्धत्वात् तथैव सुकृतान्यपि
vasiṣṭha uvāca |
nistartavyāny athaitāni sarvāṇīti narādhipa |
manyate ’yaṃ hābuddhatvāt tathaiva sukṛtāny api ||
மனிதர்களின் அரசே! வெறும் அறியாமையாலேயே அவன் ‘இந்த எல்லா நிலைகளையும், இரட்டைகளையும் கடந்து தப்பித்தே ஆக வேண்டும்’ என்று எண்ணுகிறான்; தன் புண்ணியச் செயல்களையும் கூட அதேபோல் கருதுகிறான். பிரகிருதியின் உந்துதலால் இரட்டைகள் இடையறாது மீள்கின்றன; ஆனால் அறியாமையால் ஜீவன் அவற்றை ‘என்மேல்’ நிகழும் தாக்குதலாகக் கொண்டு கலங்குகிறான். பிரகிருதியுடன் இணைந்து, ‘நான் தேவலோகத்திற்குச் சென்று செயல்களின் பலனை அனுபவிப்பேன்; முன்செய்த நன்மை–தீமைச் செயல்களின் வெளிப்பட்ட பலனை இங்கேயே அனுபவிக்க வேண்டும்’ என்றும் கற்பித்து, அந்த மயக்கத்தால் துயரத்தில் கட்டுப்படுகிறான்.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse critiques ignorance: a person misidentifies recurring pleasure–pain dualities and karmic outcomes as personal attacks and believes they must be forcibly ‘escaped.’ This mistaken self-notion (born of avidyā) sustains anxiety and bondage; wisdom sees these as natural recurrences within prakṛti and as karmic fruition, not as the true Self.
In Śānti Parva’s instruction on liberation-oriented ethics and metaphysics, Vasiṣṭha addresses a king and explains how the embodied person, conjoined with prakṛti, forms wrong beliefs about suffering, merit, and heavenly enjoyment—thereby perpetuating sorrow and continued wandering.