Shloka 4
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
वदन्ति कारण चेदं सांख्या: सम्यग् द्विजातय: । विज्ञायेह गतीः सर्वा विरक्तो विषयेषु यः
vadanti kāraṇa cedaṃ sāṅkhyāḥ samyag dvijātayaḥ | vijñāyeha gatīḥ sarvā virakto viṣayeṣu yaḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—சரியான அறிவுடைய சாங்க்யத்தைப் பின்பற்றும் இருபிறப்பினர் இவ்வாறு காரணத்தத்துவத்தைச் சொல்கிறார்கள்: இவ்வுலகில் எல்லா நிலைகளையும் அறிந்து, புலன்விஷயங்களில் பற்றின்மை அடைவவன் மட்டுமே உடலைத் துறந்த பின் மோட்சத்தை அடைகிறான். இது அனைவருக்கும் தெளிவானது; வேறு வழியால் மோட்சம் சாத்தியமில்லை. ஆகவே சாங்க்யமே மோட்சதரிசனம் என்று அவர்கள் கூறுகின்றனர்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberation is said to follow from clear discernment of the various destinies/courses of beings and from detachment (vairāgya) toward sense-objects; the Sāṅkhyas present this discriminative knowledge and dispassion as the decisive means to mokṣa.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma is teaching about liberation and philosophical paths; here he reports the Sāṅkhya position that true knowledge and detachment are the essential cause leading to freedom after the body is relinquished.