Shloka 23
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
देव्युवाच कि नाम दान॑ नियमं तपो वा कुर्यामहं येन पतिर्ममाद्य । लभेत भागं भगवानचिन्त्यो हार्ध तथा भागमथो तृतीयम्
devy uvāca ki nāma dānaṁ niyamaṁ tapo vā kuryām ahaṁ yena patir mamādya | labheta bhāgaṁ bhagavān acintyo hārdhaṁ tathā bhāgam atho tṛtīyam ||
தேவி கூறினாள்—“இன்று என் கணவர்—சிந்தனைக்கெட்ட இறைவன் சங்கரன்—யாகத்தில் தக்க பங்கினைப் பெறுவதற்காக நான் எந்த தானம், எந்த நியம-விரதம், அல்லது எந்த தவம் செய்ய வேண்டும்? குறைந்தது பாதி, இல்லையெனில் மூன்றில் ஒரு பங்காவது அவருக்குக் கிடைக்கட்டும்.”
दक्ष उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic approach to restoring rightful honor: the speaker seeks to achieve justice through ethical means—charity, disciplined vows, and austerity—rather than coercion. It also underscores devotion and the belief that inner discipline can realign social-ritual order.
Pārvatī, distressed, asks what religious practice she should perform so that her husband Śiva (Śaṅkara), described as ‘inconceivable,’ will receive his due portion in a sacrifice—ideally half, or at least a third.