Shloka 55
Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)
चरितत्रह्मचर्यों हि प्रजायेत यजेत च । पितृदेवमनुष्याणानृण्यादनसूयक:,मनुष्य पहले ब्रह्मचर्यका पूर्णरूपसे पालन करके गृहस्थ-आश्रम स्वीकार करे और पितरों, देवताओं तथा मनुष्यों (अतिथियों) के ऋणसे मुक्त होनेके लिये संतानोत्पादन तथा यज्ञ करे, किसीके प्रति दोषदृष्टि न रखे
carita-brahmacaryo hi prajāyeta yajeta ca | pitṛ-deva-manuṣyāṇām ṛṇyād anasūyakaḥ ||
ஜனகர் போதித்தார்—மனிதன் முதலில் பிரம்மச்சரியத்தை முழுமையாகக் கடைப்பிடித்து, பின்னர் இல்லற ஆசிரமத்தில் நுழைய வேண்டும். பித்ரு, தேவர், மனிதர் (முக்கியமாக விருந்தினர்) ஆகியோருக்குரிய கடன்களிலிருந்து விடுபட, சந்ததியைப் பெறவும் யாகங்களைச் செய்யவும் வேண்டும்; மேலும் பிறர்மீது குற்றநோக்கும் பொறாமையும் கொள்ளாமல் இருக்க வேண்டும்.
जनक उवाच
Educational Q&A
Complete brahmacarya first, then live as a householder who repays the three obligations—toward ancestors, gods, and humans—through progeny, sacrifice, and hospitality, while maintaining a non-censorious, non-envious attitude.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, King Janaka speaks as a teacher, outlining the proper sequence of life-stages and the ethical duties of the householder aimed at discharging social and cosmic obligations.